Φορολογικό απόρρητο: ένας θεσμός που έγινε νόμος από το 1955 με το σκεπτικό ότι «ο φορολογούμενος επιχειρηματίας θα είναι λιγότερο συνεπής στις φορολογικές του δηλώσεις αν η αποκάλυψη κάποιων στοιχείων έχει δυσμενείς επιπτώσεις». Η αξία του απορρήτου επεκτάθηκε ιστορικά σε πολλούς τομείς της κοινωνικής ζωής. Ετσι, λοιπόν, δημιουργήθηκε το απόρρητο των επικοινωνιών, το απόρρητο της αλληλογραφίας, το κρατικό απόρρητο, το υπηρεσιακό, το επαγγελματικό, το τραπεζικό, το στρατιωτικό κ.ο.κ. Γενικά η έννοια του απορρήτου υπήρξε βασικό στοιχείο του πολιτισμού και της δημοκρατίας μέχρι σήμερα. Σε αντίθεση έρχεται η μοντέρνα και εντυπωσιακή για την κατανάλωση έννοια της διαφάνειας: ένας νεολογισμός που σημαίνει τη θεωρητική ιδιότητα της αγοράς κατά την οποία οι οικονομικές πράξεις είναι εμφανείς και αποκτούν δημοσιότητα. «Στην πραγματικότητα η πλήρης διαφάνεια της αγοράς αποτελεί καθαρά θεωρητικό σχήμα και δεν έχει παρατηρηθεί ποτέ σε οργανωμένη οικονομία, με εξαίρεση ίσως τις πρωτόγονες ανταλλακτικές οικονομίες», γράφεται στο σχετικό λήμμα της εγκυκλοπαίδειας Πάπυρος-Λαρούς-Μπριτάννικα.

Παίζοντας με τις λέξεις, συνηθισμένοι να ασχολούνται μόνο στο δικό τους γήπεδο των εντυπώσεων και των λόγων, οι πολιτικοί για μία ακόμη φορά προσπαθούν τη δική τους υποχρέωση ως δημόσια πρόσωπα να τη μετατρέψουν σε καθολική υποχρέωση των φορολογουμένων. Φυσική συνέπεια: αντί να επεκτείνουμε τη διαφάνεια στις κρατικές προμήθειες και τις σπατάλες του Δημοσίου, την επεκτείνουμε σε όλο τον λαό, υπονοώντας ότι το δικαίωμα του απορρήτου βοηθάει τη φοροδιαφυγή. Υπονοούν ότι η δημοσιότητα θα εξαναγκάσει τους φορολογουμένους στη δήλωση εισοδημάτων που σήμερα αποκρύπτονται. Η σταδιακή αντικατάσταση των ελέγχων από τη δημοσιότητα. «Αντί να ελέγξει ο ανεπαρκής μας μηχανισμός τις φορολογικές δηλώσεις, ας ελεγχθούν μεταξύ τους. Οι φορολογούμενοι είναι τόσο επιρρεπείς στο αλληλοκάρφωμα και το κουτσομπολιό, που αυτό θα δημιουργήσει μεγαλύτερη αύξηση των εσόδων απ’ ό,τι οι έλεγχοιπου είμαστε υποχρεωμένοι να κάνουμε. Θα αποκτήσουμε δωρεάν ελεγκτές και σχολιαστές και θα επεμβαίνουμε όπου και αν αποφασίζουμε εμείς». Αυτός φαίνεται να είναι ο τρόπος σκέψης, χωρίς να εξετάζονται η νομιμότητα, η αποτελεσματικότητα, οι παράπλευρες απώλειες. Οι εκπρόσωποι των δικηγορικών συλλόγων μίλησαν «για διατάραξη και αποσυντονισμό του κοινωνικού ιστού». Ωστόσο κανείς δεν σκέφτηκε πόσες ομάδες πολιτών θα χαρούν και θα αυξήσουν τις δραστηριότητές τους από αυτές τις ρυθμίσεις.

• Απαραίτητο αρχείο με πολλά δεδομένα για τα τμήματα προώθησης πολλών επιχειρήσεων, ασφαλιστικών εταιρειών, εταιρειών επενδύσεων: θα φτιάχνουν προϊόντα ανάλογα με το σωστό target group και θα γνωρίζουν ασφαλέστερα τι να προτείνουν.
• Βοηθητικό εργαλείο για τους αναξιοπαθούντες, φιλανθρωπικά ιδρύματα, σωματεία. Θα ζητούν το σωστό ποσό χρηματοδότησης.
• Χαρά για όσους θέλουν να εκμεταλλευτούν κάθε μορφής κοινωνική σχέση ή γνωριμία και να γνωρίζουν αναλυτικότερα τα εισοδήματα του «αντισυμβαλλομένου».
• Αύξηση των επισκέψεων στο Διαδίκτυο, αύξηση των πωλήσεων laptop, επιτυχίες για τα σχετικά καταστήματα.
• Δημιουργία ειδικών τμημάτων στις εταιρείες δημοσκοπήσεων και ατελείωτες αναλύσεις, συγκριτικά στοιχεία, συνεντεύξεις.
• Δωρεάν πρώτη ύλη για τα κουτσομπολίστικα πρωινάδικα, μεσημεριανάδικα και κάθε φύσης τηλεοπτικά σκουπίδια. Δημιουργία ατέλειωτων συζητήσεων και αναλύσεων για φορολογικά θέματα και εισοδήματα για το φιλοθεάμον κοινό.
• Δωρεάν ειδήσεις για τις εφημερίδες, τα περιοδικά, τα sites και κάθε μορφής ενημέρωση: «Μην κουράζεστε να μπείτε στο taxisnet.gr προκειμένου να δείτε τα εισοδήματα του τάδε επώνυμου. Σας τα γράφουμε εμείς και μάλιστα σε ανάλυση και με συγκριτικούς πίνακες».
• Το πιο χρήσιμο όπλο στους ληστές και στους διαρρήκτες. Θα γνωρίζουν επιστημονικά τα υποψήφια θύματά τους και πόση λεία προσδοκούν από το καθένα, προκειμένου να μην προβαίνουν σε πράξεις χωρίς επαρκές αντίκρισμα.
• Απαραίτητο εργαλείο για τους επίδοξους απαγωγείς. Βλέποντας τη φορολογική δήλωση στο Διαδίκτυο θα πιθανολογούν το ύψος των αποταμιεύσεων και θα ζητούν πιο σωστά και υπαρκτά λύτρα.
• Επαγγελματικό εργαλείο για τους ανταγωνιστές που θα χρησιμοποιηθεί ελάχιστα καθ’ όσον γι’ αυτούς ισχύουν δύο άλλοι παράγοντες: πρώτον, είναι πολύ σοβαροί και, δεύτερον, οι ισολογισμοί των Α.Ε. και ΕΠΕ ούτως ή άλλως δημοσιεύονται.
• Τελικά το νομοσχέδιο αυτό αν και αντιδημοκρατικό θα έχει πολλούς υποστηρικτές. Θα αυξήσει τα κουτσομπολιά και θα γίνει όργανο μεγάλης εξάσκησης στην κοινωνική κριτική και ανάλυση.

Μετατροπή σε κοινωνία «οικονομικού γυμνισμού». Όσο για τα δημόσια έσοδα: οι αρμόδιοι που θα περιμένουν την κατακόρυφη άνοδό τους θα παρακολουθούν με απορία την πτώση τους και θα διατυμπανίζουν ότι φταίει οποιοσδήποτε άλλος εκτός από τον νοσηρό τους εγκέφαλο.

*Αναδημοσίευση από την εφημερίδα «ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ», Κυριακή 31 Οκτωβρίου 2010, αρ. φύλλου 297