Συνετός και φειδωλός με μικρά χρηματικά ποσά, αλλά σπάταλος με μεγάλα ποσά - penny wise and pound foolish – είναι ένας ιδιωματισμός που κάλλιστα θα μπορούσε να περιγράψει την εσφαλμένη απόφαση που παίρνει ένας άνθρωπος που θεωρεί ότι η ασφάλιση είναι «ακριβή».

Η Συμπεριφορική Οικονομία, δίνει εξήγηση γι’ αυτή τη συμπεριφορά. Η καθημερινή εμπειρία μας από τις αποφάσεις που παίρνουν οι άνθρωποι για το αν θα ασφαλιστούν ή όχι, διαφέρει από τα νεοκλασικά οικονομικά, τα οποία υποθέτουν ότι οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν σαφώς καθορισμένες προτιμήσεις και λαμβάνουν καλά ενημερωμένες αποφάσεις που εξυπηρετούν τα συμφέροντα τους.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν γίνει για την εδραίωση των θεωριών της Συμπεριφορικής οικονομίας, οι άνθρωποι στην καθημερινή ζωή χρησιμοποιούν πεποιθήσεις για να αποφασίσουν, που δεν βασίζονται στη λογική, πχ:

Υπερβολική αυτοπεποίθηση: Οι άνθρωποι τείνουν να υπερεκτιμούν τις δικές τους ικανότητες. Για παράδειγμα, το 93% όλων των οδηγών στις ΗΠΑ υποθέτουν ότι οδηγούν καλύτερα από τον μέσο οδηγό, ενώ ένα ποσοστό 85% των υπευθύνων σε εταιρίες, θεωρούν ότι δεν έχουν πάρει ποτέ λάθος αποφάσεις.

Αυτή την αίσθηση τη συναντάμε και στους ανθρώπους που πιστεύουν ότι «μπορεί στον γείτονα/φίλο/συγγενή να έχει συμβεί, αλλά σε μένα δεν θα μου συμβεί…».

Ο νόμος των μικρών αριθμών: Οι άνθρωποι τείνουν να βγάζουν συμπεράσματα από ένα πολύ μικρό δείγμα και να το γενικεύουν σε ολόκληρο τον στατιστικό πληθυσμό. Πχ «ένας συγγενής μου δεν αποζημιώθηκε, άρα οι εταιρείες δεν πληρώνουν».

Ευρετική: Είναι οποιαδήποτε προσέγγιση για την επίλυση προβλημάτων που χρησιμοποιεί μια πρακτική μέθοδο που δεν είναι εγγυημένη ότι είναι βέλτιστη, τέλεια ή ορθολογική, αλλά είναι ωστόσο επαρκής για να επιτευχθεί ένας άμεσος, βραχυπρόθεσμος στόχος. Πολλές φορές υποτιμούν την πιθανότητα να συμβεί ένα γεγονός, όπως πχ μια αρρώστια, ή μια φωτιά στο σπίτι, μόνο και μόνο επειδή δεν έχει συμβεί σε κάποιον που γνωρίζουν οι ίδιοι, εφαρμόζοντας έτσι την ευρετική μέθοδο για να πάρουν μια κρίσιμη απόφαση.

Πχ είναι γεγονός πως πολλά σπίτια καταστρέφονται στην Ελλάδα κάθε χρόνο από πυρκαγιά, είτε αστική είτε δασική. Επιπλέον καταστρέφονται αποθήκες, επαγγελματικοί χώροι, ακόμα και Ιεροί Ναοί.

Το μέσο κόστος ανακατασκευής μια μέσης οικίας (κτίριο) μετά από φωτιά είναι 90.000€ και το κόστος ασφάλισης ξεκινάει από 45€/ έτος.

Στο μυαλό όμως κάθε πελάτη που δεν μπορεί να αγοράσει το μεγάλο πακέτο καλύψεων που κοστίζει 120€ / έτος, δεν αξίζει να αγοράσει το πακέτο των 45€/έτος και διακινδυνεύει ζημιές που στη μικρότερη των περιπτώσεων (φωτιά από τηγάνι στη κουζίνα) θα κοστίσουν 20.000€!

Έτσι λοιπόν δικαιώνεται ο ιδιωματισμός Συνετός και φειδωλός με μικρά χρηματικά ποσά, αλλά σπάταλος με μεγάλα ποσά - penny wise and pound foolish - με την έννοια ότι ένας άνθρωπος μπορεί να διακινδυνεύει ένα μεγάλο ποσό για να σώσει πολύ λίγα χρήματα!