Ο René Descartes (Ρενέ Ντεκάρτ, γνωστός ως Καρτέσιος, 31 Μαρτίου 1596 – 11 Φεβρουαρίου 1650) υπήρξε μία από τις πιο καθοριστικές μορφές της νεότερης φιλοσοφίας. Φιλόσοφος, μαθηματικός και φυσικός επιστήμονας, στάθηκε στο μεταίχμιο δύο κόσμων: του σχολαστικισμού που παρέδιδε η παράδοση και του ορθολογισμού που θα χαρακτήριζε τον Διαφωτισμό.

Το εγχείρημά του ήταν ριζικό. Να θεμελιώσει τη γνώση από την αρχή, χωρίς να στηρίζεται σε καμία αυθεντία. Για να το πετύχει, υιοθέτησε τη μέθοδο της καθολικής αμφιβολίας. Αμφέβαλε για τις αισθήσεις — γιατί μπορεί να μας απατούν.
Αμφέβαλε για τους συλλογισμούς — γιατί οι άνθρωποι συχνά σφάλλουν.
Αμφέβαλε ακόμη και για τον ίδιο τον κόσμο — γιατί ίσως να μην είναι παρά ένα όνειρο.

Κι όμως, μέσα σ’ αυτή την πλήρη αποδόμηση, ανακάλυψε ένα όριο: ότι δεν μπορεί να αμφιβάλλει για το ότι αμφιβάλλει.

Από αυτό το σημείο γεννιέται το περίφημο cogito ergo sum — «σκέφτομαι, άρα υπάρχω».

Δεν πρόκειται για ένα απλό απόφθεγμα, αλλά για το πρώτο βέβαιο θεμέλιο:
η σκέψη, ακόμη και ως αμφιβολία, αποδεικνύει την ύπαρξη εκείνου που σκέφτεται.

Η ζωή του, ωστόσο, δεν υπήρξε μόνο φιλοσοφική κατασκευή. Η σχέση του με την Έλενα και η γέννηση της κόρης τους, της Φρανσίν, φανερώνουν μια πιο ανθρώπινη πλευρά. Ο πρόωρος θάνατός της, σε ηλικία πέντε ετών, τον συγκλόνισε βαθιά και σημάδεψε τη σκέψη του.

Τα τελευταία χρόνια της ζωής του τα πέρασε στη Σουηδία, όπου δίδασκε τη βασίλισσα Χριστίνα. Πέθανε στη Στοκχόλμη στις 11 Φεβρουαρίου 1650, πιθανότατα από πνευμονία, αν και δεν έλειψαν και υποψίες δηλητηρίασης.

Η φιλοσοφία του, ωστόσο, ξεπέρασε τον ίδιο. Διαχωρίζοντας τον νου από τον κόσμο και αντιμετωπίζοντας τη φύση ως αυτόνομο αντικείμενο μελέτης, άνοιξε τον δρόμο για μια μηχανιστική και, αργότερα, υλιστική θεώρηση της πραγματικότητας. Στοχαστές όπως ο Denis Diderot (Ντενί Ντιντερό) και ο Paul-Henri Thiry, Baron d'Holbach (Πολ-Ανρί Τιρί ντ’ Ολμπάχ) θα προχωρήσουν αυτή τη σκέψη ακόμη πιο μακριά.

Κι όμως, το πιο ανθεκτικό στοιχείο του έργου του παραμένει εκείνη η στιγμή:
όταν, μέσα στην αμφιβολία, η σκέψη συναντά τον εαυτό της και βρίσκει ένα έδαφος για να ξεκινήσει.