Δική τους ηλεκτρονική πλατφόρμα για την υποδοχή και διαχείριση αιτήσεων εξωδικαστικής διευθέτησης ετοιμάζονται να δημιουργήσουν οι τράπεζες, παρεμβαίνοντας αποφασιστικά, πλέον, στον τρόπο με τον οποίο θα εφαρμοσθεί το νέο πλαίσιο.

Όπως είναι γνωστό, οι τράπεζες διαφωνούν με σειρά διατάξεων του υφιστάμενου σχεδίου νόμου, ζητώντας, μέσω δημόσιων παρεμβάσεων, αλλά και επιστολών προς τον πρωθυπουργό και τους συναρμόδιους υπουργούς, σειρά αλλαγών. Τα αιτήματά τους δεν έγιναν δεκτά από την κυβέρνηση, με βασικό επιχείρημα ότι, αν ξανανοίξει το θέμα, θα καθυστερήσει η ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης.

Υπό το παραπάνω πρίσμα, οι τράπεζες καλούνται να διαμορφώσουν προληπτική στρατηγική για το πιθανό ενδεχόμενο, κατά την έναρξη ισχύος του νόμου ( σ.σ τρεις μήνες μετά την ψήφισή του), να διαπιστωθούν σοβαρές αρρυθμίες εφαρμογής και ως εκ τούτου να απαιτηθούν τροποποιήσεις στο πλαίσιο.

Στην κατεύθυνση αυτή, η Ελληνική Ένωση Τραπεζών (ΕΕΤ) ανέθεσε στην PriceWaterhouseCoopers την εκπόνηση μελέτης για τις προδιαγραφές του έργου δημιουργίας κοινής, για όλες τις τράπεζες, ηλεκτρονικής πλατφόρμας. Αφού συνταχθούν οι προδιαγραφές του έργου, θα ανατεθεί η υλοποίησή του σε εξειδικευμένη εταιρεία.

Εκτιμάται ότι σε βάθος τριμήνου η κοινή ηλεκτρονική πλατφόρμα των τραπεζών θα είναι έτοιμη και θα μπορεί να διασυνδεθεί με το αντίστοιχο σύστημα που πρέπει να αναπτύξουν η Ειδική Γραμματεία Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους ( ΕΓΔΙΧ) και η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων. Στην περίπτωση, δε, που οι δημόσιες πλατφόρμες καθυστερήσουν, το ηλεκτρονικό σύστημα των τραπεζών θα μπορεί να εξυπηρετήσει και την ΕΓΔΙΧ.

Στόχος των τραπεζών είναι η πλατφόρμα να αξιοποιεί όλες τις δυνατότητες, που παρέχει το νέο πλαίσιο ( π.χ δημιουργία βάσης δεδομένων για τις υποχρεώσεις αλλά και την περιουσιακή κατάσταση μεγάλου αριθμού επιχειρήσεων), και την ίδια στιγμή να αντιμετωπίζει προβλήματα, τα οποία ενδέχεται να προκύψουν, όπως οι εικονικές απαιτήσεις και η αναστολή πληρωμών.

Ο νόμος με την υφιστάμενη μορφή του δεν προβλέπει, σύμφωνα με τις τράπεζες, καμία διαδικασία ελέγχου ή επαλήθευσης των απαιτήσεων, που καταγράφονται στην κατάσταση πιστωτών και συμμετέχουν στην εξωδικαστική διευθέτηση. Η δυνατότητα, δε, του διαμεσολαβητή να ελέγξει είναι περιορισμένη καθώς δεν διαθέτει ούτε τα απαραίτητα μέσα, ούτε την τεχνογνωσία.

Οι τράπεζες, με βάση την εμπειρία από το προηγούμενο πλαίσιο εξωδικαστικής διευθέτησης ( νόμος Δένδια), ανησυχούν ότι θα εμφανιστούν εικονικές απαιτήσεις, προκειμένου να διευκολυνθεί η επίτευξη του απαραίτητου ποσοστού συναίνεσης πιστωτών για τις περιπτώσεις, που η αίτηση υποβάλλεται από τον οφειλέτη.

Για να αντιμετωπισθεί ο παραπάνω κίνδυνος ζήτησαν να προστεθεί στα δικαιολογητικά της αίτησης η κατάθεση βεβαίωσης υπογεγραμμένης από ορκωτό ελεγκτή για την ακρίβεια και εγκυρότητα της κατάστασης πιστωτών. Αίτημα, που προς το παρόν δεν έχει γίνει αποδεκτό.

Σημαντικά προβλήματα αναμένεται να δημιουργήσει και η αναστολή πληρωμών, που προβλέπει ο νόμος, με την υποβολή της αίτησης εξωδικαστικής διευθέτησης ως την έκδοση δικαστικής απόφασης.

Πρόκειται για διάταξη που προκαλεί την έντονη αντίδραση των τραπεζών καθώς ενθαρρύνει τη δημιουργία στρατηγικών κακοπληρωτών, ιδιαίτερα στην περίπτωση, που υποβληθούν χιλιάδες αιτήσεις και διαπιστωθεί ότι για τη διευθέτησή τους απαιτείται χρόνος πολλών μηνών.

Για να αντιμετωπισθούν τα παραπάνω προβλήματα, η ηλεκτρονική πλατφόρμα των τραπεζών θα δίνει μεγάλη βαρύτητα στον έλεγχο περιουσιακής κατάστασης των οφειλετών που αιτούνται εξωδικαστική διευθέτηση. Θα αναζητούνται, για παράδειγμα, ασυνήθιστες τραπεζικές συναλλαγές σε βάθος 5ετίας, παρ ότι το νομοσχέδιο προβλέπει 2ετία.

Αν εντοπίζονται ύποπτες συναλλαγές οι τράπεζες θα στρέφονται εναντίον του οφειλέτη. Το ίδιο θα συμβαίνει και για διαπίστωση τυχόν εικονικών απαιτήσεων.

Αλλαγές όταν εφαρμοσθεί ο νόμος

Οι τράπεζες ποντάρουν σε αλλαγές στο νόμο, όταν ξεκινήσει η εφαρμογή του και διαπιστωθούν τα προβλήματα, σημειώνοντας ότι αν δεν συμβεί κάτι τέτοιο θα προκληθεί ζημιά αντίστοιχη με αυτή του νόμου Κατσέλη.
Με τις υφιστάμενες διατάξεις θα υπάρξει υπερφόρτωση του συστήματος, δημιουργώντας από νωρίς την αίσθηση ότι θα απαιτηθεί πολύς χρόνος για τη διευθέτηση των αιτήσεων.
Η παραπάνω προσδοκία ενδέχεται να αξιοποιηθεί από «στρατηγικούς κακοπληρωτές». Αν η εξέταση της υπόθεσης φθάσει να απαιτεί μήνες, και παραμείνει η διάταξη παύσης πληρωμών με την υποβολή της αίτησης και ως την έκδοση δικαστικής απόφασης, υπάρχει ορατός κίνδυνος να στηθεί «βιομηχανία» υποβολής αιτήσεων από στρατηγικούς κακοπληρωτές, όπως συνέβη με το νόμο Κατσέλη, αναφέρουν οι τραπεζίτες.

Για να αντιμετωπισθεί ο παραπάνω κίνδυνος η ΕΕΤ ζητά τις εξής τροποποιήσεις:

- να ξεκινήσει η ισχύς του προς ψήφιση νόμου, μόνο εφόσον ενεργοποιηθεί η ηλεκτρονική πλατφόρμα. Σύμφωνα με την ΕΕΤ η υποβολή έντυπων αιτήσεων πρέπει να αποφευχθεί.
- να περιορισθεί το πλαίσιο του εξωδικαστικού συμβιβασμού αυστηρά στα χρέη των επιχειρήσεων και να μην επεκταθεί, όπως προβλέπει το σχέδιο νόμου, στα προσωπικά δάνεια των ιδιοκτητών τους.
- να τεθεί το κατώτατο όριο ληξιπρόθεσμων χρεών, που επιτρέπεται να εντάσσονται στον συμβιβασμό, στις 50.000 ευρώ.
- να καταργηθεί η διάταξη προσωρινής αναστολής πληρωμών από την υποβολή της αίτησης ως την έκδοση της δικαστικής απόφασης
- να επιτρέπεται ο έλεγχος για τυχόν ασυνήθεις τραπεζικές συναλλαγές σε βάθος πενταετίας και όχι διετίας.
- οι συμφωνίες εξωδικαστικής διευθέτησης να μην υποβάλλονται προς επικύρωση στα δικαστήρια. Η ανάμειξη μιας επίσημης δικαστικής διαδικασίας και η αναστολή όλων των διαδικασιών εκτέλεσης κατά την διαδικασία επικύρωσης (που θα χρειάζεται τουλάχιστον 12 μήνες), θα εξουδετερώσουν, σύμφωνα με τις τράπεζες, τα όποια θετικά στοιχεία του νόμου.

Επιπρόσθετα η ΕΕΤ ζητά να θεσμοθετηθεί η κάλυψη των τραπεζικών στελεχών, αλλά και των κρατικών υπαλλήλων, έναντι ποινικής και αστικής ευθύνης, που μπορεί να προκύψει από τις αναδιαρθρώσεις δανείων.

Με δεδομένο ότι οι συμφωνίες αναδιάρθρωσης θα περιλαμβάνουν αναπόφευκτα διαγραφή απαιτήσεων, η ποινική και η αστική ευθύνη κρατικών και τραπεζικών αξιωματούχων πρέπει να βασίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια και να εξαρτάται από αυστηρές προϋποθέσεις.

Η δυνατότητα εγκληματικής ευθύνης, με βάση τις γενικές διατάξεις του ποινικού κώδικα, οι οποίες δεν λαμβάνουν υπόψη την τεχνική φύση της διαδικασίας αναδιάρθρωσης χρέους, θα είναι ένα επιπλέον εμπόδιο στην εφαρμογή του νέου πλαισίου προειδοποιούν οι τράπεζες.

Αναδημοσίευση από την εφημερίδα NextDeal τεύχος 381 που κυκλοφορεί στα περίπτερα όλης της χώρας