Στις 12 Μαρτίου 1947 ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Χάρυ Τρούμαν εμφανίστηκε στο αμερικανικό Κογκρέσο και ανακοίνωσε αυτό που έμεινε στην ιστορία ως Truman Doctrine (Δόγμα Τρούμαν). Με την ομιλία του ζήτησε να εγκριθεί οικονομική και στρατιωτική βοήθεια προς την Ελλάδα και την Τουρκία, δηλώνοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες οφείλουν να στηρίζουν «ελεύθερους λαούς που αντιστέκονται σε ένοπλες μειονότητες ή εξωτερικές πιέσεις».

Η Ελλάδα εκείνη την περίοδο βρισκόταν ήδη μέσα στον Εμφύλιο. Η οικονομική και στρατιωτική στήριξη της Βρετανίας είχε πλέον εξαντληθεί και η Ουάσιγκτον αποφάσισε να αναλάβει τον ρόλο του βασικού υποστηρικτή της ελληνικής κυβέρνησης. Η απόφαση αυτή θα αποτελούσε ένα από τα πρώτα καθοριστικά επεισόδια του Ψυχρού Πολέμου και θα τοποθετούσε την Ελλάδα στο επίκεντρο της νέας γεωπολιτικής αντιπαράθεσης.

Στην Ελλάδα η ανακοίνωση έγινε αμέσως πρωτοσέλιδο. Οι μεγάλες αθηναϊκές εφημερίδες —όπως η «Καθημερινή» το «Το Βήμα» και η «Ελευθερία»— παρουσίασαν την αμερικανική απόφαση ως γεγονός μεγάλης σημασίας για τη χώρα, που βρισκόταν ήδη μέσα στη δίνη του εμφυλίου.

Στα φύλλα των ημερών εκείνων συναντά κανείς τίτλους όπως:

• «Η Αμερική αναλαμβάνει την ενίσχυσιν της Ελλάδος»
• «Ο πρόεδρος Τρούμαν ζητεί βοήθειαν διά την Ελλάδα»
• «Μεγάλη αμερικανική βοήθεια προς την Ελλάδα»

Πολλά δημοσιεύματα τόνιζαν ότι η Ελλάδα αποτελεί κρίσιμο μέτωπο της διεθνούς αντιπαράθεσης και συχνά τη χαρακτήριζαν «προμαχώνα του ελευθέρου κόσμου» στα Βαλκάνια. Η αμερικανική βοήθεια παρουσιαζόταν ως καθοριστική για την ενίσχυση του στρατού και για τη σταθεροποίηση μιας χώρας που είχε ήδη εξαντληθεί από την Κατοχή και τον πόλεμο.

Το Δόγμα Τρούμαν δεν υπήρξε απλώς μια πράξη οικονομικής βοήθειας. Ήταν η διατύπωση μιας στρατηγικής που θα καθόριζε τη διεθνή πολιτική των επόμενων δεκαετιών. Με διαφορετικές μορφές και σε διαφορετικές συγκυρίες, η λογική αυτή εξακολουθεί να επηρεάζει μέχρι σήμερα τις διεθνείς σχέσεις.

Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Harry S. Truman μιλά στο Κογκρέσο στις 12 Μαρτίου 1947 και ανακοινώνει το «Δόγμα Τρούμαν σε μια ομιλία που θεωρείται ότι σηματοδοτεί του Ψυχρού Πολέμου.