Πριν από 82 χρόνια, στις 16 Αυγούστου 1943, άνδρες της επίλεκτης ορεινής Μεραρχίας «Εντελβάις» της Βέρμαχτ (γερμανοί και αυστριακοί) σκότωσαν κατά το φρικιαστικότερο τρόπο 317 έλληνες άμαχους στο χωριό Κομμένο της Άρτας:

97 παιδιά μέχρι 15 ετών, 14 ηλικιωμένους 67 έως 75 ετών , 119 γυναίκες 16 έως 65 ετών και 87 άνδρες 16 έως 65 ετών. Η «δικαιολογία» για τη σφαγή; Στο χωριό εμφανίστηκε τμήμα ανταρτών.

Η μαύρη αυτή ημέρα για την ιστορία του ανθρώπου δεν ξεχνιέται και στο Κομμένο, κάθε χρόνο τελείται μνημόσυνο για τον σκοτωμένους ενώ με αναφορά στα γεγονότα συντηρείται η μνήμη και εδραιώνεται η καταδίκη του στυγερού εγκλήματος, Από τον προχθεσινό εορτασμό – μνημόσυνο αναδημοσιεύουμε ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα από την ομιλία του εκπαιδευτικού – συγγραφέα Δημήτρη Βλαχοπάνου, 

Οι πρωταγωνιστές του εγκλήματος

Το ολοκαύτωμα του Κομμένου συνιστά το πιο στυγερό και κτηνώδες έγκλημα πολέμου που διέπραξε ποτέ οργανωμένος τακτικός στρατός εναντίον άμαχων και ανυπεράσπιστων ανθρώπων. Κι αυτό το μακελειό ήταν έγκλημα εκ προμελέτης. Πρωταγωνιστές του δεν ήταν κάποιοι αιμοδιψείς στρατιώτες που πυροβολούσαν αδιάκριτα και γκρέμιζαν ό,τι συναντούσαν μπροστά τους. Δεν ήταν μια συμμορία αφηνιασμένων δολοφόνων ούτε καν ένα μπουλούκι Ες Ες που αποκεφάλιζαν, ξέσκιζαν, βίαζαν και ασελγούσαν ναρκωμένοι και ασύδοτοι.

Πρωταγωνιστής ήταν το ίδιο το ναζιστικό κράτος, ήταν το ίδιο το γερμανικό επιτελείο των κορυφαίων αξιωματούχων της πολιτικής και στρατιωτικής ιεραρχίας που άναψε το πράσινο φως για την απόλυτη φονική πράξη και έστειλε το σαφές τρομοκρατικό μήνυμα στα χωριά της Ελλάδας: σταματήστε να συνεργάζεστε με τους ληστές, όπως περιφρονητικά αποκαλούσαν αυτούς που μάχονταν για την τιμή και την αξιοπρέπεια της πατρίδας τους∙ υποταχθείτε και ομολογήστε πως είστε γουρούνια και υπάνθρωποι, γιατί αλλιώς θα έχετε την τύχη που είχε το Κομμένο.

Το ισοπεδωμένο Κομμένο των 317 θυμάτων ήταν το τέλειο έγκλημα πολέμου κατά της ανθρωπότητας. Ήταν μια υποδειγματική εκκαθαριστική επιχείρηση εναντίον αμάχων. Μια επίδειξη δύναμης και μίσους. Ήταν η κορυφαία πράξη σφαγής που τη ζήτησε ο συνταγματάρχης Ζάλμινγκερ, διοικητής του 98ου συντάγματος, ενημερώνοντας ψευδώς την ηγεσία της 1ης μεραρχίας εντελβάις ότι την Πέμπτη 12 Αυγούστου δέχτηκε στο Κομμένο επίθεση από «ληστοσυμμορίτες» και κινδύνεψε η ζωή του∙ που τη διέταξε ο ίδιος ο διοικητής της 1ης μεραρχίας εντελβάις, στρατηγός Βάλτερ φον Στέτνερ∙ που την οργάνωσε και τη σχεδίασε ο αντισυνταγματάρχης Καρλ Βίλχελμ Τίλο, επικεφαλής επιτελικός αξιωματικός του γραφείου επιχειρήσεων της 1ης μεραρχίας ορεινών καταδρομών∙ που την επέβλεπε ο διοικητής του 3ου τάγματος, στη δύναμη του οποίου ανήκε και ο 12ος λόχος, ταγματάρχης Ράινχολντ Κλέμπε, ο οποίος δήλωσε ψευδώς ότι έδωσε διαταγή για μια εκκαθαριστική επιχείρηση κατά των ανταρτών και όχι κατά του άμαχου πληθυσμού και υποστήριξε πιο ψευδώς πως οι διμοιρίες του 12ου λόχου μπαίνοντας στο χωριό δέχτηκαν πυρά και ότι μέσα στο χωριό γίνονταν ένοπλες αψιμαχίες∙ και τη διηύθυνε με πάθος ο φανατικός ναζιστής και αποκαλούμενος Νέρων σε όλο το γερμανικό στρατόπεδο υπολοχαγός Βίλιμπαλντ Ρέζερ.

Το Μνημείο των σφαγιασθέντων στο Κομμένο

Ο Δημήτρης Βλαχοπάνος θυμίζει την σφαγή του Κομμένου.