Σήμερα τιμάται ο Άγιος Μιχαήλ Μπακνανάς, ο ταπεινός κηπουρός της Αθήνας που έμελλε να γίνει νεομάρτυρας της Ορθοδοξίας και σύμβολο γενναιότητας και ακλόνητης πίστης. Η μνήμη του εορτάζεται κάθε χρόνο στις 30 Ιουνίου και στις 9 Ιουλίου, ημέρα που σφραγίστηκε με το αίμα του μαρτυρίου του.

Γεννήθηκε το 1753, στην καρδιά της παλιάς Αθήνας, στη γειτονιά του Θησείου. Φτωχόπαιδο κι αγράμματος, βρήκε το ψωμί του δουλεύοντας τη γη· έγινε κηπουρός και με τους καρπούς του κόπου του προμήθευε τα χωριά της Αττικής.

Ήταν χρόνια ταραγμένα, με τον σπόρο της εξέγερσης να ριζώνει στις πλαγιές και στα βουνά. Ο Μιχαήλ, επιστρέφοντας μια μέρα από τα χωράφια του, συνελήφθη από τους Τούρκους. Τον κατηγόρησαν πως έδινε μπαρούτι στους Κλέφτες — μια κατηγορία ψεύτικη, καρπός συκοφαντίας, μα αρκετή για να τον φέρει μπροστά στον καδή.

Στάθηκε εκεί, μόνος απέναντι στους δυνατούς, και δήλωσε την αθωότητά του. Ο δικαστής όμως δεν άκουσε τις φωνές του, παρά μονάχα του ζήτησε να αρνηθεί τον Χριστό και να δεχτεί το Ισλάμ για να του χαρίσει τη ζωή. Μα ο νεαρός Αθηναίος, με το βλέμμα στραμμένο ψηλά, αποκρίθηκε σταθερά: «Δεν τουρκεύω».

Τον περιέφεραν στους δρόμους για παραδειγματισμό, τον εξευτέλισαν μπροστά στα μάτια των συμπολιτών του. Μα εκείνος δεν λύγισε. Στον τόπο της εκτέλεσης, ο δήμιος του έδωσε μια τελευταία ευκαιρία, χτυπώντας τον ελαφρά στον λαιμό με την ανάποδη του ξίφους, περιμένοντας μια στιγμή δειλίας. Αντί γι’ αυτό, άκουσε τον Μιχαήλ να τον παροτρύνει: «Χτύπα για την πίστη». Κι έτσι, στις 9 Ιουλίου 1771, η κεφαλή του κύλησε στη γη που τόσο αγάπησε και καλλιέργησε.

Μαρτυρία του μαρτυρίου του σώζεται ως σήμερα· στον πρώτο νοτιοανατολικό στύλο του Ολυμπιείου, είναι χαραγμένα τα λόγια: «1771 Ιουλίου 9 Αποκεφαλίσθη ο Πακνανάς Μιχάλης». Λίγες λέξεις, όλο του το πέρασμα.

Το 2003 η Εκκλησία τον ανακήρυξε προστάτη των διαιτολόγων και διατροφολόγων — ίσως γιατί κι εκείνος, φροντίζοντας τους κήπους του, έτρεφε ψυχές και σώματα. Σήμερα, ένας δρόμος στον Νέο Κόσμο και η στάση του τραμ φέρουν το όνομά του, ενώ το μοναδικό παρεκκλήσι αφιερωμένο στη μνήμη του βρίσκεται στον Ιερό Ναό Αναλήψεως του Κυρίου, εκεί όπου, λένε, άλλοτε απλώνονταν οι κήποι του.

Άγιος Μιχαήλ Πακνανάς ο κηπουρός - Τοιχογραφία δια χειρός Φωτίου Κόντογλου στο παρεκκλήσιο της Αγίας Ειρήνης οικογένειας Πεσμαζόγλου στην Κηφισιά Αττικής.

Το μαρτύριο του Αγίου Μιχαήλ Πακνανά - Φορητή εικόνα που φυλάσσεται στον ιστορικό Ιερό Ναό Αγίας Φωτεινής Ιλισσού Αθηνών, ο οποίος βρίσκεται πλησίον των στύλων του Ολυμπίου Διός, όπου έλαβε χώρα και το ένδοξο μαρτύριο του Αγίου.

Άγιος Μιχαήλ Πακνανάς ο κηπουρός - Φορητή εικόνα που βρίσκεται στον Ιερό Ναό Αγίου Φιλίππου Βλασσαρούς Αθηνών. Ιστορήθηκε στην Ιερά Μονή Αγίου Δημητρίου Στεφανίου Κορινθίας.

Το σπίτι του Αγίου Μιχαήλ του Πακνανά στην παλιά αθηναϊκή συνοικία της Βλασσαρούς (φωτογραφία από το αρχείο της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα – 1935).