Μας πρόλαβε ο «Διομήδης» στο χωριό που από χθες το πρωί φοράει τα λευκά χειμωνιάτικά του. Πρώτα έριξε ένα βαρύ χιόνι που άρχισε να λιώνει γρήγορα αλλά από χθες το βράδυ άρχισε να πέφτει πάλι απαλό, σπυρωτό και παγωμένο καθώς η θερμοκρασία έχει πέσει αισθητά. Κολλάει παντού, στα κλαδιά, στα σύρματα στους τοίχους και  έτσι παγωμένο όπως ακούμε στο μετεωρολογικό δελτίο θα μείνει δυο – τρεις ημέρες.

Συνηθισμένη για τα μέρη μας εικόνα του χειμώνα, την αποδεχτήκαμε χωρίς γκρίνιες το χιόνι και το πήραμε απόφαση ότι για λίγες ημέρες θα νιώσουμε ελαφρώς αποκλεισμένοι και κλεισμένοι στο σπίτι. Βέβαια το τι θα πει αποκλεισμός από το χιόνι μόνο οι ωριμότεροι γνωρίζουν και κανείς νομίζω δεν νοσταλγεί εκείνη την εποχή που από τις απαραίτητες ανέσεις ελάχιστες υπήρχαν αλλά τότε οι άνθρωποι είχαν άλλο τρόπο να αντιμετωπίζουν τα καιρικά φαινόμενα του χειμώνα. Φρόντιζαν από το καλοκαίρι να έχουν ξύλα, τρόφιμα και ζωοτροφές και δεν έτρεχαν την τελευταία στιγμή να πάρουν αλεύρι, λάδι και πετρέλαιο.   

Οι καιροί φυσικά άλλαξαν και όλοι, είτε μένουμε σε αστικά κέντρα ή στην ύπαιθρο, μάθαμε σε άλλους τρόπους ζωής, τρόποι που έχουν να κάνουν με την εξάρτηση των περισσότερων νοικοκυριών από την κοντινή αγορά κάθε και η παλιά φροντίδα για την επάρκεια των αγαθών το χειμώνα, έχει ξεχαστεί. Έτσι το πρώτο ζητούμενο στην περίπτωση χιονόπτωσης είναι να καθαριστούν οι δρόμοι από το χιόνι για να μπορεί να μετακινείται ο κόσμος, για τους γιατρούς λένε πρώτα, αλλά το μυαλό όλων είναι στα καταστήματα για αγορές και ο κίνδυνος που μόνο σε τέτοιες περιπτώσεις ανακαλύπτουν, να μην μείνουν χωρίς ψώνια.  

Δεν μας βρήκε απροετοίμαστους το χιόνι στο χωριό, έχουμε τα απαραίτητα  και δεν θα μας έλειπε τίποτα για κάποιες ημέρες  εκτός ίσως από το ψωμί που φτάνει με αυτοκίνητο από τη Μακρακώμη.  Σε περίπτωση που δεν θα άνοιγαν οι δρόμοι, μπορεί να μας έλειπε γιατί ούτε και η μάνα μου που μια ζωή ζύμωνε και φούρνιζε έχει παραπάνω από δυο – τρία κιλά στο ντουλάπι της για άλλες χρήσεις βέβαια. Αυτό εκτός που δεν θα έφτανε ούτε για ένα καρβέλι θα μας έβαζε σε μπελάδες, που να βρούμε μαγιά, πως να ζυμώσουμε και βεβαίως για το που θα το ψήσουμε αφού ο παλιός φούρνος δεν υπάρχει πλέον. Να το φτιάχναμε μικρά καρβελάκια και να το βάζαμε στην χόβολη του τζακιού, θα ήταν μια καλή ιδέα και όσοι θυμούνται τη νοστιμιά της σταχτόκλουρας, σίγουρα θα ζήλευαν αν το μάθαιναν.     

Δεν την προχωρήσαμε όμως και αντί για κλούρα στην παραστιά, διαλέξαμε χθες να βάλουμε πατάτες, κάτι που τα παλιότερα χρόνια γίνονταν συστηματικά όταν η νοικοκυρά δεν προλάβαινε να φτιάξει φαγητό κι έτσι χόρταινε η οικογένεια. Ήταν το πιο εύκολο φαγητό, με λίγο λάδι ή βούτυρο, αλάτι, πιπέρι ή ρίγανη η πατάτα μεταμορφώνονταν στην αγκαλιά της χόβολης σε αμβροσία. Συχνά δε έβαζαν μαζί τους και κανένα κρεμμύδι και τότε η ψητές πατάτες τρώγονταν με συνοδεία γλυκίσματος. Εννοείται ότι στη χόβολη έμπαιναν μετρημένα τόσες πατάτες και κρεμμύδια που ήταν απαραίτητα να χορτάσει η οικογένεια και όλα προέρχονταν από τον κήπο του σπιτιού και τούτο ήταν που τις έκανε πιο νόστιμες.

Η συνήθεια αυτή, όπως και το μαγείρεμα στο τζάκι σταμάτησε γιατί έφτασαν στα χωριά τα πετρογκάζ και μετά οι ηλεκτρικές κουζίνες που μείωσαν το ρόλο του τζακιού στη θέρμανση κι όπου ακόμα λειτουργούν αυτά είναι μόνο για τη ζεστασιά και την εικόνα. Εκτός αυτού, με τον τρόπο που λειτουργούν, σαν αισθητικά και όχι οργανικά στοιχεία του σπιτιού και τα ξύλα που τους βάζουν, δύσκολα δημιουργούν τη χόβολη που μπορεί να ψήσει κάποιος πατάτες. Τα παλιά τζάκια που δεν έσβηναν ποτέ, δημιουργούσαν αρκετή στάχτη και ήταν πάντα ζεστή και κρατούσε μια υποφερτή θερμοκρασία στο δωμάτιο με το τζάκι.

Ομολογώ πως οι πατάτες στη χόβολη που φάγαμε χτες το βράδυ ήταν εξαιρετικός και θα το ξανακάνουμε μέχρι να τελειώσουν. Η δική μας συγκομιδή φέτος ήταν λίγη και δεν είμαι διατεθειμένος να βάλω στο τζάκι πατάτες από την αγορά γιατί δεν θα έχουν την επιτυχία αυτών που βγάζει ο κήπος μας. Και θα το ξανακάνουμε γιατί εκτός από την γευστική εμπειρία, η αίσθηση ότι κάτω από τη χόβολη κάτι ψήνεται, είναι μοναδική…