Την αναστάτωση και την ανησυχία, που έχουν προκύψει σε λογιστές-φοροτεχνικούς και επιχειρήσεις, από την επιβολή αυστηρότερων προστίμων για εκπρόθεσμες, ανακριβείς και μηδενικές δηλώσεις, που προβλέπει ο νέος Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας, μεταφέρει, με επιστολή του προς την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και της ΑΑΔΕ, ο Πρόεδρος του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, Κωνσταντίνος Κόλλιας. 

Οι ενστάσεις αφορούν τη δυσανάλογη επιβάρυνση, που προκύπτει για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες δυσκολίες στη συμμόρφωση λόγω περιορισμένων πόρων και σύνθετων διαδικασιών.

Επιπλέον, οι επαγγελματίες του κλάδου υποστηρίζουν ότι η ποινή δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές συνθήκες της αγοράς, με αποτέλεσμα να δημιουργείται κλίμα ανασφάλειας και αβεβαιότητας.

Ο κ. Κόλλιας αναφέρει ότι η αυστηροποίηση των κυρώσεων στα άρθρα 53 και 54 του ν. 5104/2024 εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την αποτελεσματικότητα και τη δικαιοσύνη της φορολογικής πολιτικής και προσθέτει ότι θα ήταν σκόπιμο η πολιτεία να επανεξετάσει τις νέες διατάξεις με την προώθηση ενός πιο ευέλικτου, δίκαιου και διαφανούς συστήματος.

Το Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδος θεωρεί ότι τα πρόστιμα πρέπει να προσδιορίζονται βάσει:

• Αναλογικότητας (άρθρο 25 §1 του Συντάγματος)
• Ασφάλειας δικαίου και προβλεψιμότητας
• Ισότητας στη συμμετοχή στα δημόσια βάρη (άρθρο 4 §5 Συντάγματος)
• Οικονομικής ελευθερίας (άρθρο 5 §1 του Συντάγματος)
• Επιείκειας κατά τη διοικητική δράση – μη εφαρμογή αναδρομικά αυστηρότερου νόμου

Και προτείνει τις εξής αλλαγές στο σύστημα φορολογικών προστίμων, ώστε και να προωθείται η συμμόρφωση και να μειωθεί ο διοικητικός φόρτος για επιχειρήσεις και λογιστές-φοροτεχνικούς:

• Αντικατάσταση των σταθερών προστίμων με αναλογικά ποσά, τα οποία θα υπολογίζονται ως ποσοστό επί της αξίας της παράβασης ή του σχετικού φορολογικού αντικειμένου.
• Καθορισμός κατώτατων και ανώτατων ορίων ανά κατηγορία παράβασης για την αποτροπή ακραίων αποτελεσμάτων.
• Κλιμάκωση των προστίμων με βάση τη βαρύτητα της φορολογικής παράβασης, μέσω διάκρισης μεταξύ τυπικών, ουσιωδών και δόλιων παραβάσεων.
• Μείωση και διαφοροποίηση των συντελεστών προστίμων βάσει του βαθμού υπαιτιότητας (αμέλεια, δόλος) και της ύπαρξης ή μη υποτροπής. Προτείνεται χαμηλότερος συντελεστής για τις περιπτώσεις καλόπιστων σφαλμάτων και αυξημένος για επαναλαμβανόμενες ή δόλιες συμπεριφορές.
• Καθιέρωση ανώτατου ορίου (πλαφόν) στο συνολικό ποσό προστίμων, που μπορεί να επιβληθεί σε μια ενιαία ελεγκτική διαδικασία ή φορολογική χρήση για την αποφυγή υπέρμετρης διοικητικής επιβάρυνσης.
• Εισαγωγή μηχανισμού αυτοδιόρθωσης, που θα δίνει τη δυνατότητα στους φορολογούμενους να διορθώνουν οικειοθελώς παραλείψεις ή σφάλματα πριν την έκδοση οριστικού φύλλου ελέγχου, με την επιβολή σημαντικά μειωμένων προστίμων.
• Επιβολή οριζόντιων προστίμων όχι με τη λήξη της προθεσμίας υποβολής, αλλά ύστερα από προθεσμία 2 μηνών και κατόπιν ειδοποιήσεως προς συμμόρφωση, εφόσον δεν υπάρξει ανταπόκριση από τον φορολογούμενο.
• Έκδοση αναλυτικών εγκυκλίων και παροχή πρακτικών παραδειγμάτων για κάθε κατηγορία παράβασης. Με τον τρόπο αυτό, οι φορολογικοί σύμβουλοι και οι επιχειρήσεις θα έχουν σαφή καθοδήγηση και θα περιορίζεται ο κίνδυνος παρερμηνειών.
• Κατάργηση των προστίμων σε φορολογουμένους που παραλείπουν να υποβάλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα φορολογικές δηλώσεις και δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα από τις οποίες δεν προκύπτει υποχρέωση καταβολής φόρου.
• Κατάργηση του αυτοτελούς προστίμου στις περιπτώσεις, όπου η αρχική οφειλή δεν υπερβαίνει τα εκατό (100) ευρώ.

Όπως δήλωσε ο κ. Κόλλιας, «Η υιοθέτηση των παραπάνω προτάσεων αναμένεται να συμβάλει στη δημιουργία ενός πιο δίκαιου, διαφανούς και αποτελεσματικού συστήματος φορολογικών προστίμων, ενισχύοντας την εμπιστοσύνη και τη φορολογική συμμόρφωση».