Οι καιροί που διανύουμε είναι αντισυμβατικοί. Η χαλαρότητα, η νωχελικότητα και η βεβαιότητα αποτελούν για την Ε.Ε έννοιες του παρελθόντος. Το παρόν χαρακτηρίζεται από αστάθεια και αβεβαιότητα, ενώ για το μέλλον κανείς δεν μπορεί να μιλήσει με σιγουριά. Η αλλαγή δόγματος των ΗΠΑ πάνω σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, η απενοχοποίηση του αναθεωρητισμού, όπως αυτός εκφράζεται από τη σημερινή ηγεσία της Ρωσίας, αλλά και άλλες δυνάμεις ανάμεσα στις οποίες και η Τουρκία, αλλά και η αδυναμία της Ευρώπης να δημιουργήσει ένα κοινό ισχυρό μέτωπο προκαλούν αβεβαιότητα και αυξάνουν την αμφιβολία της κοινής γνώμης για την επόμενη μέρα. Η Ευρώπη βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Αν θέλει να επιβιώσει, οφείλει να δει τη μεγάλη εικόνα μέσα από ένα διαφορετικό φακό, όπου οι πρωτοβουλίες της θα έχουν ως κοινό παρονομαστή την αλληλεγγύη, την στενότερη συνεργασία και την επιτάχυνση των εσωτερικών διαδικασιών για τη στήριξη της στρατηγικής της αυτονομίας σε κρίσιμους τομείς. “There is no alternative” συνήθιζε να λέει καθ’ όλη τη διάρκεια της πολιτικής της σταδιοδρομίας η αείμνηστη Μάργκαρετ Θάτσερ, προσέγγιση που συνδέεται απόλυτα με τη χάραξη μιας νέας αρχιτεκτονικής από τα ανώτερα κλιμάκια των ευρωπαϊκών θεσμών. Το επέκεινα κρύβει παγίδες, αλλά σε κάθε περίπτωση οι κινήσεις χρειάζεται να είναι μελετημένες, χωρίς υπερβολές και άναρχες κραυγές που επί το πλείστον επιτείνουν το πρόβλημα και αυξάνουν τα ποσοστά ανασφάλειας στις τοπικές κοινωνίες. Η διαμόρφωση μιας ενιαίας φωνής στα γεωπολιτικά ζητήματα, η αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πηγών ενέργειας, η διαμόρφωση μιας νέας αγροτικής πολιτικής που θα θωρακίζει την εφοδιαστική αλυσίδα, ακόμη και η στήριξη της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας συνιστούν απαραίτητα βήματα σε μια κατεύθυνση, όπου οι αντοχές και η ανθεκτικότητα της Ε.Ε θα δοκιμαστούν. Την ίδια ώρα, η Ρωσία, εκμεταλλευόμενη και την ανοχή των ΗΠΑ, διατηρεί ανεβασμένο τον πήχη, επιδιώκοντας την επίτευξη όλων των στόχων που είχε θέσει από την πρώτη στιγμή που αποφάσισε την εισβολή των στρατιωτικών της δυνάμεων στην ανατολική Ουκρανία. Το μήνυμα που εκπέμπεται από τις διαπραγματεύσεις στο ανώτερο επίπεδο είναι ανησυχητικό, καθώς εμπεδώνεται η άποψη ότι ο καθένας με τη δύναμη των όπλων μπορεί να επιβάλλει δια της βίας αλλαγή συνόρων. Αυτό συμβαίνει ουσιαστικά για πρώτη φορά από το τέλος του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου σε ευρωπαϊκό έδαφος. Αν και η ρωσική πλευρά απορρίπτει διαρρήδην τα σενάρια για επίθεση σε άλλη χώρα του ΝΑΤΟ ή της Ε.Ε, εντούτοις οι αναλύσεις των Ευρωπαίων χτυπούν το καμπανάκι του κινδύνου για μια επόμενη τουλάχιστον φάση.

Σε κάθε περίπτωση, η επόμενη διετία είναι κρίσιμη για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Η προσαρμογή των Βρυξελλών στα νέα δεδομένα είναι απαραίτητη, ώστε να δημιουργήσουν τις κατάλληλες προϋποθέσεις αντιμετώπισης οποιοδήποτε προκλήσεων στο μέλλον. Κανένας εφησυχασμός δεν δικαιολογείται. Η Ευρώπη βρίσκεται ανάμεσα σε συμπληγάδες που θέλουν αν όχι να την κατασπαράξουν, σίγουρα να την αποδυναμώσουν περαιτέρω…