Οι μεγάλες πυρκαγιές που ξέσπασαν τις τελευταίες ημέρες στη Νεμπράσκα των ΗΠΑ ξεκίνησαν σε μια περίοδο που παραδοσιακά θεωρείται ακόμη χειμώνας προκαλώντας σοβαρές ζημιές σε ράντσα, βοσκότοπους και αγροτικές υποδομές. Ωστόσο στις Μεγάλες Πεδιάδες των Ηνωμένων Πολιτειών αυτό δεν είναι τόσο ασυνήθιστο όσο φαίνεται.

Η πολιτεία βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις μεγαλύτερες κρίσεις πυρκαγιών των τελευταίων δεκαετιών. Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις, η μεγαλύτερη από τις πυρκαγιές, η Morrill Fire, έχει ήδη κάψει περίπου 572.000 acres γης, δηλαδή περισσότερα από 230.000 εκτάρια ή περίπου 2,3 εκατομμύρια στρέμματα, αποτελώντας τη μεγαλύτερη καταγεγραμμένη πυρκαγιά στη σύγχρονη ιστορία της πολιτείας. Παράλληλα, η Cottonwood Fire, που επεκτάθηκε στις κομητείες Dawson και Lincoln, έχει καταστρέψει πάνω από 122.000 acres λιβαδιών και βοσκοτόπων.

Συνολικά, μέσα σε λίγες ημέρες εκδηλώθηκαν δεκάδες πυρκαγιές σε αρκετές κομητείες της κεντρικής και δυτικής Νεμπράσκα, προκαλώντας εκκενώσεις περιοχών, ζημιές σε ράντσα και αγροτικές εγκαταστάσεις, ενώ αναφέρθηκε και ένας θάνατος.

Εναέρια εικόνα των καμένων εκτάσεων στις πεδιάδες της Νεμπράσκα, όπου οι χειμωνιάτικες πυρκαγιές κατέκαψαν εκατοντάδες χιλιάδες στρέμματα βοσκότοπων και αγροτικής γης.

Γιατί ξεσπούν φωτιές ακόμη και μέσα στον χειμώνα

Η Νεμπράσκα δεν χαρακτηρίζεται από δασικά οικοσυστήματα όπως εκείνα της Μεσογείου. Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από λιβάδια και βοσκότοπους (grasslands).

Την περίοδο από τον Φεβρουάριο έως τις αρχές της άνοιξης τα περσινά χόρτα παραμένουν ξερά και εξαιρετικά εύφλεκτα, ενώ η νέα βλάστηση δεν έχει ακόμη εμφανιστεί. Αν σε αυτό προστεθούν ισχυροί άνεμοι, χαμηλή υγρασία και ξηρές συνθήκες, δημιουργούνται ιδανικές προϋποθέσεις για τις λεγόμενες πυρκαγιές λιβαδιών (grassland fires). Οι φλόγες σε τέτοια οικοσυστήματα μπορούν να εξαπλωθούν με μεγάλη ταχύτητα, ιδιαίτερα όταν οι θυελλώδεις άνεμοι των πεδιάδων σπρώχνουν τη φωτιά για δεκάδες χιλιόμετρα μέσα σε λίγες ώρες.

Τεράστιες καταστροφές για τα ράντσα και την κτηνοτροφία

Οι πυρκαγιές αυτές πλήττουν κυρίως τον αγροτικό κόσμο της πολιτείας. Οι φωτιές καταστρέφουν: βοσκότοπους, φράχτες και αγροτικές υποδομές, αποθηκευμένες ζωοτροφές και κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις. Για τους κτηνοτρόφους της περιοχής οι απώλειες είναι ιδιαίτερα σοβαρές, καθώς οι βοσκότοποι αποτελούν βασικό πόρο για την εκτροφή βοοειδών στις πεδιάδες της Νεμπράσκα.

Πώς αντιμετωπίζουν την κρίση

Η πολιτεία της Νεμπράσκα κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης προκειμένου να κινητοποιηθούν περισσότερα μέσα για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών.

Στην προσπάθεια κατάσβεσης συμμετέχουν: εκατοντάδες εθελοντές πυροσβέστες, μονάδες της Εθνικής Φρουράς των ΗΠΑ, ομοσπονδιακές ομάδες διαχείρισης πυρκαγιών, τοπικές υπηρεσίες πολιτικής προστασίας. Ταυτόχρονα, οι αρχές επέβαλαν απαγόρευση καύσεων σε ολόκληρη την πολιτεία, ώστε να περιοριστεί ο κίνδυνος νέων πυρκαγιών.

Παράλληλα, αγροτικές οργανώσεις και ενώσεις κτηνοτρόφων δημιούργησαν ταμεία έκτακτης βοήθειας, προκειμένου να στηριχθούν οι παραγωγοί που έχασαν βοσκότοπους, υποδομές και ζωικό κεφάλαιο.

Οι πεδιάδες και μια νέα πραγματικότητα

Οι πυρκαγιές της Νεμπράσκα δείχνουν ότι τα μεγάλα λιβαδικά οικοσυστήματα της Βόρειας Αμερικής έχουν διαφορετική δυναμική από τα δάση της Ευρώπης. Εκεί η φωτιά μπορεί να εξαπλωθεί πολύ γρήγορα πάνω από τεράστιες εκτάσεις βοσκότοπων, ιδιαίτερα όταν επικρατούν ισχυροί άνεμοι.

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο όμως είναι ότι αυτές οι πυρκαγιές εμφανίζονται πλέον όλο και νωρίτερα μέσα στον χρόνο. Εκεί όπου παλαιότερα η περίοδος πυρκαγιών ξεκινούσε το καλοκαίρι, σήμερα μπορεί να αρχίσει ήδη από τα τέλη του χειμώνα. Για τις αγροτικές κοινότητες των πεδιάδων αυτό σημαίνει ότι η φωτιά δεν είναι πλέον ένα αυστηρά εποχικό φαινόμενο, αλλά μια απειλή που μπορεί να εμφανιστεί οποιαδήποτε στιγμή μέσα στον χρόνο.

Πώς ασφαλίζονται τα ράντσα στις ΗΠΑ από φυσικές καταστροφές

Στις Ηνωμένες Πολιτείες οι μεγάλες αγροτικές εκμεταλλεύσεις καλύπτονται συχνά από ειδικά ασφαλιστικά πακέτα που είναι γνωστά ως farm and ranch insurance (ασφάλιση φάρμας και ράντσου). Τα συμβόλαια αυτά καλύπτουν ζημιές σε κτίρια, αποθήκες ζωοτροφών, αγροτικό εξοπλισμό, φράχτες και άλλες βασικές υποδομές των αγροκτημάτων.

Παράλληλα, οι κτηνοτρόφοι μπορούν να ασφαλίζουν το ζωικό κεφάλαιο μέσω συμβολαίων livestock insurance, τα οποία προβλέπουν αποζημιώσεις σε περιπτώσεις θανάτου ζώων από πυρκαγιά ή άλλα ακραία καιρικά φαινόμενα. Σε μεγάλες φυσικές καταστροφές ενεργοποιούνται επίσης προγράμματα στήριξης του Υπουργείου Γεωργίας των ΗΠΑ (USDA), που αποζημιώνουν μέρος των απωλειών σε βοσκότοπους, ζωοτροφές και κτηνοτροφικές μονάδες.

 Πηγή: Διάφορες ιστοσελίδες και υπηρεσίες της Νεμπράσκα. 

Νυχτερινή εικόνα από μέτωπο πυρκαγιάς σε βοσκότοπο της Νεμπράσκα, όπου οι ισχυροί άνεμοι και η χαμηλή υγρασία ευνόησαν την ταχεία εξάπλωση των φλογών.

Πυροσβεστικές δυνάμεις επιχειρούν στις πεδιάδες της Νεμπράσκα καθώς ένα εκτεταμένο μέτωπο φωτιάς εξαπλώνεται πάνω από καλλιεργήσιμες εκτάσεις και βοσκότοπους.