Κατά τη διάρκεια της πανευρωπαϊκής άσκησης προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων που διενεργήθηκε σε πανευρωπαϊκό επίπεδο (2011 EU Wide Stress Testing Exercise of European Banks) από την Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή (ΕΒΑ), σε συνεργασία με την Τράπεζα της Ελλάδος, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ECB) την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (EC) και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου (ESRB) σε 91 Πιστωτικά Ιδρύματα, συμμετείχε και η Εθνική Τράπεζα. Η αυτή άσκηση, καλύπτοντας πάνω από το 65% του συνόλου του Ενεργητικού του Τραπεζικού Συστήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σκοπεύει να αξιολογήσει την αντοχή των Ευρωπαϊκών Πιστωτικών Ιδρυμάτων σε ιδιαίτερα δυσμενή σενάρια και τη φερεγγυότητα σε υποθετικές ακραίες καταστάσεις κάτω από συγκεκριμένες περιοριστικές συνθήκες.

Οι παραδοχές και η μεθοδολογία δημιουργήθηκαν για να αξιολογήσουν την κεφαλαιακή επάρκεια των πιστωτικών ιδρυμάτων έναντι του 5% των Κύριων Βασικών Ιδίων Κεφαλαίων (Core Tier 1) ως σημείου αναφοράς και έχουν σκοπό την ανάκτηση της εμπιστοσύνης όσον αφορά την ανθεκτικότητα των πιστωτικών ιδρυμάτων που συμμετείχαν στην άσκηση. Τα δυσμενή σενάρια τώρα ακραίων καταστάσεων διαμορφώθηκαν  από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και καλύπτουν χρονικό ορίζοντα δύο ετών (2011-2012). Να σημειωθεί ότι η άσκηση διενεργήθηκε με βάση την παραδοχή των στοιχείων Ισολογισμού του Δεκεμβρίου 2010 και δεν λαμβάνει υπόψη τις γενικές προβλέψεις που διαθέτουν τα πιστωτικά ιδρύματα, ορισμένα γεγονότα που ήδη έχουν συμβεί καθώς και μελλοντικές επιχειρηματικές στρατηγικές και διοικητικές ενέργειες και δεν αποτελεί πρόβλεψη για τα κέρδη της Εθνικής Τράπεζας.

Για την Εθνική Τράπεζα ειδικότερα, η επίπτωση των υποθέσεων του ιδιαιτέρως δυσμενούς σεναρίου διαμορφώνει τον εκτιμώμενο δείκτη των Κύριων Βασικών Κεφαλαίων Core Tier 1 σε 7,7% το 2012 έναντι 11,9% στο τέλος του 2010. Το αποτέλεσμα αυτό ενσωματώνει μόνο μέτρα που έχουν ανακοινωθεί και έχουν γίνει πλήρως αποδεκτά μέχρι τις 30 Απριλίου 2011, καθώς και τα υποχρεωτικά σχέδια αναδιάρθρωσης τα οποία έχουν συμφωνηθεί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή πριν τις 30 Απριλίου 2011. Το αποτέλεσμα αυτό επίσης δεν λαμβάνει υπόψη τις γενικές προβλέψεις ούτε τις μελλοντικές αντισταθμιστικές ενέργειες που σχεδιάζει η Εθνική Τράπεζα.

Ο δείκτης των Κύριων Βασικών Κεφαλαίων Core Tier 1 της Εθνικής Τράπεζας υπερβαίνει σημαντικά το όριο του 5% που έθεσε η ΕΒΑ, ακόμη και αν δεν υπολογιστεί η κρατική κεφαλαιακή ενίσχυση ύψους €350 εκατ. που έχει λάβει η Τράπεζα από το Ελληνικό Δημόσιο.  Συγκεκριμένα, στην περίπτωση αυτή ο δείκτης Core Tier 1 της Εθνικής Τράπεζας θα ανήρχετο στο 7,2%.

Η Εθνική Τράπεζα επίσης καλύπτει τα ελάχιστα κεφάλαια που έχουν τεθεί ως σημείο αναφοράς για το σκοπό της συγκεκριμένης άσκησης και όπως ανακοίνωσε θα συνεχίσει να διασφαλίζει ότι θα διατηρούνται τα απαραίτητα επίπεδα κεφαλαίων. Επιπρόσθετα αναφέρει πως έχει λάβει τις ακόλουθες επιχειρηματικές αποφάσεις  ή  προγραμματίζει τις ακόλουθες ενέργειες που αποσκοπούν στην ενίσχυση των κεφαλαίων της κατά €1,4 δισ.  Ως αποτέλεσμα αυτών των ενεργειών, ο δείκτης των Κύριων Βασικών Κεφαλαίων Core Tier 1 θα αυξηθεί κατά δύο (2) ποσοστιαίες μονάδες και θα ανέλθει στο 9,7%.

Συγκεκριμένα, οι επιχειρηματικές αποφάσεις και ενέργειες που θα συμβάλλουν στην αύξηση αυτή είναι:

• Χρήση των γενικών προβλέψεων ύψους €304 εκατ. που είχαν συσσωρευτεί στο τέλος του 2010 (αύξηση +0,3% στο δείκτη των Κύριων Βασικών Κεφαλαίων Core Tier 1).
• Εξαγορά του 49,90% μειοψηφικού πακέτου της εταιρείας επενδύσεων χαρτοφυλακίου CPT.  Η εξαγορά ολοκληρώθηκε στις 30/6/2011 και προσθέτει €210 εκατ. στα ίδια κεφάλαια της Τράπεζας, αυξάνοντας κατά +0,3% τον δείκτη των Κύριων Βασικών Κεφαλαίων Core Tier 1.
• Διάθεση του μειοψηφικού πακέτου έως 20% της θυγατρικής της Εθνικής Τράπεζας στην Τουρκία, FinansBank, η οποία εκτιμάται ότι θα συνεισφέρει €1,0 δισ. στα ίδια κεφάλαια της,  αυξάνοντας τον δείκτη των Κύριων Βασικών Κεφαλαίων Core Tier κατά +1,4%.

Όσον αφορά τις υποθέσεις και τα αποτελέσματα της άσκησης:

• Τα αποτελέσματα της άσκησης διαμορφώνονται έχοντας συνυπολογίσει υψηλότατες προβλέψεις απομείωσης τόσο για τις χορηγήσεις λιανικής και επιχειρηματικής πίστης  όσο και για τα ανοίγματα της Τράπεζας σε κράτη και σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Τα ανοίγματα στα κράτη περιλαμβάνουν είτε άμεση έκθεση σε κρατικούς τίτλους και δάνεια είτε έμμεση σε κρατικές εγγυήσεις που έχουν δοθεί για δάνεια προς τρίτους.
• Στις χορηγήσεις, το ποσό των προβλέψεων απομείωσης που επηρέασε τα αποτελέσματα στην διετία 2011-2012 ήταν €4.310 εκατ., ποσό που αντιστοιχεί σε 5,7% επί αυτών των χορηγήσεων, με αποτέλεσμα οι σωρευτικές προβλέψεις απομείωσης για τον Όμιλο στο τέλος του 2012 να ανέρχονται στο αρκετά υψηλό επίπεδο του 10,5% επί των χορηγήσεων αυτών. Το επίπεδο αυτό αντιστοιχεί σε δείκτη επισφαλειών στο 18,5% για τον Όμιλο, γεγονός που υπογραμμίζει την αυστηρότητα των παραδοχών της εν λόγω άσκησης.
• Στα ανοίγματα σε κράτη και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, οι προβλέψεις ανήλθαν σε €3.835 εκατ., από τα οποία τα €3.361 εκατ. αφορούν την Ελλάδα.  Η σωρευτική πιθανότητα αθέτησης (probability of default – PD) για τη διετία 2011-2012 που εφαρμόστηκε στα ανοίγματα της Εθνικής Τράπεζας προς την Ελληνική Δημοκρατία ήταν 36,15% και αντιστοιχεί στην πιθανότητα αθέτησης που συνάγεται από τον μέσο όρο της αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας των αναγνωρισμένων οίκων.  Στην διαβάθμιση αυτή για τους σκοπούς της άσκησης, η Ελλάδα  κατατάχθηκε στην χαμηλότερη βαθμίδα CCC (S&P/Fitch) ή Caa1-c (Moody’s). Η ζημία  σε περίπτωση αθέτησης (Loss Given Default - LGD) από την ανωτέρω πιθανότητα αθέτησης ορίστηκε στο 40%.
• Το συνολικό άμεσο και έμμεσο άνοιγμα της Εθνικής Τράπεζας στην Ελληνική Δημοκρατία στο τέλος του 2010 ανερχόταν σε €23,3 δισ., το οποίο περιλαμβάνει: (α) ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου ύψους €12,7 δισ., (β) δάνεια προς το Ελληνικό Δημόσιο ύψους €5,9 δισ. και (γ) εγγυήσεις του Ελληνικού Δημοσίου για δάνεια προς τρίτους (επιδοτούμενα στεγαστικά, ΔΕΚΟ, Μικρομεσαίες επιχειρήσεις)  ύψους €4,7 δισ. Στο τέλος του Μαίου 2011, το ύψος των δανείων με εγγύηση του Δημοσίου έχει ήδη μειωθεί στα €3,9 δισ. Σημειώνεται δε, ότι όσον αφορά τα δάνεια αυτά που σχετίζονται με  ΝΠΔΔ και ΔΕΚΟ είναι πλήρως εξυπηρετούμενα. Επισημαίνεται ότι οι επιλογές που  συζητούνται σχετικά με την επιμήκυνση του χρέους του Ελληνικού Δημοσίου δεν περιλαμβάνουν ούτε τα δάνεια προς το Ελληνικό Δημόσιο  (βλ. (β) ανωτέρω) ούτε και τις εγγυήσεις του Ελληνικού Δημοσίου για δάνεια προς τρίτους (βλ. (γ) ανωτέρω).

Συμπερασματικά, τα αποτελέσματα της άσκησης, προ των προαναφερθέντων επιχειρηματικών αποφάσεων και ενεργειών, υποδηλώνουν "απόθεμα ασφαλείας", ύστερα μάλιστα από τις επιπτώσεις ακραίων καταστάσεων που προβλέπονται από την άσκηση, ύψους €1.950 εκατ. επί των κεφαλαίων Core Tier 1, σε σχέση με το όριο του 5% όπως ορίστηκε για τους σκοπούς της άσκησης. 
Εάν ληφθούν υπόψη οι παραπάνω ενέργειες, που έχουν υλοποιηθεί ή βρίσκονται σε εξέλιξη, τότε το "απόθεμα ασφαλείας" αυξάνεται σημαντικά στο ποσό των €3.400 εκατ.