Μέχρι το τέλος της χρονιάς αναμένεται το Διεθνές Γραφείο Εργασίας (ILO) να παραδώσει την προκαταρκτική του μελέτη για τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος της Κύπρου. Η τελευταία μεταρρύθμιση έγινε το 2012 και αποτελούσε μέρος του μνημονιακού προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής. Βασικά σημεία της μεταρρύθμισης του 2012 ήταν:

• Η σταδιακή ανά πενταετία αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών, η οποία θα ολοκληρωθεί το 2039. Από την 1η Ιανουαρίου 2039, οι ασφαλιστικές εισφορές θα ανέρχονται στο 26,7%, από το οποίο το 10,3% καταβάλλεται από τον μισθωτό, το 10,3% από τον εργοδότη και το 6,1% από το κράτος (τριμερής χρηματοδότηση). Σήμερα και μέχρι το τέλος του 2023 το συνολικό ποσοστό εισφοράς για τους μισθωτούς ανέρχεται στο 21,5% και το 8,3% θα καταβάλλεται από τον μισθωτό, το 8,3% από τον εργοδότη και το 4,9% από το κράτος.
• Η σύνδεση του ορίου συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο της ζωής. Η ηλικία συνταξιοδότησης είναι το 65ο έτος και μέχρι σήμερα δεν έχει ενεργοποιηθεί η συγκεκριμένη ρήτρα.
• Η αναλογιστική μείωση της σύνταξης για όσους επιλέγουν να συνταξιοδοτηθούν πρόωρα, στα 63 αντί στα 65 (εφόσον έχουν συμπληρωμένα 33 χρόνια ασφάλισης).
  Για κάθε μήνα πρόωρης συνταξιοδότησης η σύνταξη μειώνεται κατά 0,5% και 12% συνολικά για τη διετία. Συνδικαλιστικές οργανώσεις και οργανώσεις συνταξιούχων ασκούν πιέσεις για την κατάργηση της αναλογιστικής μείωσης, με την κυβέρνηση να δέχεται να συζητήσει τροποποίηση του τρόπου εφαρμογής της μείωσης (με άρσης της μείωσης μετά το 81ο έτος), αλλά όχι κατάργηση, καθώς αυτό θα οδηγούσε σε μείωση του ορίου συνταξιοδότησης.

Όλα τα παραπάνω μέτρα έχουν ως αποτέλεσμα το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων να αξιολογείται ως βιώσιμο μέχρι και το 2080, σύμφωνα με την τελευταία αναλογιστική μελέτη.

Τα βήματα

Οι πρώτες εισηγήσεις του ILO θα μελετηθούν από το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων και τους κοινωνικούς εταίρους, με στόχο στα τέλη Ιανουαρίου να δοθούν συγκεκριμένες καθοδηγητικές οδηγίες προς το Διεθνές Γραφείο Εργασίας για την ολοκλήρωση της μελέτης ανασχεδιασμού του συνταξιοδοτικού συστήματος.

Τα επόμενα βήματα περιέγραψε ο υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Κυριάκος Κούσιος, μετά τη συνάντηση που είχε με τον Αντρέ Πικάρντ, διευθυντή του Τμήματος Κοινωνικής Προστασίας του Διεθνούς Γραφείου Εργασίας.

Στη συνάντηση συζητήθηκαν οι στόχοι της μελέτης, οι αναλύσεις των υφιστάμενων δεδομένων στην Κύπρο, αλλά και οι παρατηρήσεις για τις στρεβλώσεις που παρατηρούνται τα τελευταία χρόνια στο σύστημα.

Ερωτηθείς, σχετικά, ο υπουργός Εργασίας είπε πως η μεταρρύθμιση θα υλοποιηθεί από τη νέα κυβέρνηση (το Φεβρουάριο διεξάγονται προεδρικές εκλογές και ο νέος Πρόεδρος θα αναλάβει καθήκοντα την 1η Μαρτίου).

Στόχος της μεταρρύθμισης είναι η παροχή μιας δίκαιης και αξιοπρεπούς σύνταξης για όλους. Αναφερόμενος σε στρεβλώσεις του συστήματος, ο κ. Κούσιος έφερε ως παραδείγματα το ότι η μέγιστη σύνταξη σήμερα είναι 2.550 €, κάτι που θα μπορούσε να αλλάξει, με υψηλότερες εισφορές από τους υψηλά αμειβόμενους μισθωτούς. Σήμερα το μέγιστο εισόδημα επί του οποίου υπολογίζονται εισφορές είναι 4.480 € μηνιαίως.

Θα εξεταστεί επίσης και το θέμα του τεκμαρτού εισοδήματος των αυτοτελώς εργαζομένων, καθώς ένας δικηγόρος έχει τη δυνατότητα να πληρώνει εισφορές περίπου 400 € τη διμηνία, αλλά να έχει πολύ υψηλότερα πραγματικά εισοδήματα, 200.000 € ή €300.000 €.

Επίσης, θα εξεταστεί και το ενδεχόμενο της ενοποίησης της βασικής σύνταξης που δίνεται από το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων και της συμπληρωματικής σύνταξης που παραχωρείται σε ευάλωτους και χαμηλοσυνταξιούχους από το υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας.

Αναδημοσίευση από την εφημερίδα Nextdeal, τεύχος 506