Η μικροκινητικότητα μπήκε στην καθημερινότητα των πόλεων πιο γρήγορα απ’ ό,τι πρόλαβε να προσαρμοστεί το ασφαλιστικό πλαίσιο. Το αποτέλεσμα είναι ένα πεδίο με ασάφειες, διαφορετικές ερμηνείες και κενά που συχνά αποκαλύπτονται μόνο μετά από ένα ατύχημα.

Η διάδοση των ηλεκτρικών ποδηλάτων και των ηλεκτρικών πατινιών δεν αποτελεί παροδική τάση. Για πολλούς χρήστες, πρόκειται για καθημερινό μέσο μετακίνησης, ιδιαίτερα σε αστικές περιοχές, όπου η ευελιξία και το χαμηλό κόστος υπερισχύουν της άνεσης.

Ωστόσο, σε αντίθεση με τα αυτοκίνητα και τις μοτοσυκλέτες, η μικροκινητικότητα εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται ασφαλιστικά με λογικές που δεν ανταποκρίνονται πάντα στην πραγματικότητα. Πολλοί χρήστες θεωρούν ότι «δεν χρειάζεται ασφάλιση», ενώ αρκετοί δεν γνωρίζουν τι καλύπτεται και τι όχι σε περίπτωση ατυχήματος.

Πότε υπάρχει υποχρέωση και πότε όχι

Το πρώτο επίπεδο σύγχυσης αφορά το ίδιο το νομικό καθεστώς. Ανάλογα με την ισχύ του οχήματος, τη μέγιστη ταχύτητα και τον τρόπο χρήσης του, ένα e-bike ή scooter μπορεί να θεωρείται απλό ποδήλατο, όχημα ειδικής κατηγορίας ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, μηχανοκίνητο μέσο.

Αυτή η διαφοροποίηση έχει άμεσες συνέπειες στην ασφαλιστική αντιμετώπιση. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου δεν προβλέπεται υποχρεωτική ασφάλιση αστικής ευθύνης, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπάρχει ευθύνη σε περίπτωση πρόκλησης ζημιάς σε τρίτους. Το κενό δεν είναι νομικό, είναι πρακτικό: η ζημιά υπάρχει, αλλά η κάλυψη όχι.

Τα συνηθισμένα σενάρια ατυχημάτων

Τα περισσότερα περιστατικά μικροκινητικότητας δεν είναι θεαματικά, αλλά καθημερινά. Σύγκρουση με πεζό, πτώση σε ολισθηρό οδόστρωμα, επαφή με σταθμευμένο όχημα. Σε τέτοιες περιπτώσεις, προκύπτουν σωματικές βλάβες ή υλικές ζημιές που απαιτούν αποζημίωση και εδώ ακριβώς εμφανίζεται το πρόβλημα. Ο χρήστης συχνά δεν διαθέτει κάλυψη αστικής ευθύνης, ενώ ο ζημιωθείς δεν γνωρίζει πού να στραφεί. Το αποτέλεσμα είναι αντιδικίες και σε αρκετές περιπτώσεις ιδιωτικές συμφωνίες που δεν καλύπτουν πλήρως τη ζημιά.

Ο ρόλος της προσωπικής ασφάλισης

Σε αρκετές περιπτώσεις, η μόνη διαθέσιμη κάλυψη προκύπτει έμμεσα, μέσω προγραμμάτων προσωπικού ατυχήματος ή γενικής αστικής ευθύνης, εφόσον αυτά προβλέπουν ρητά τέτοια χρήση. Όμως, η κάλυψη δεν είναι αυτονόητη και συχνά συνοδεύεται από εξαιρέσεις που ο ασφαλισμένος δεν έχει συνειδητοποιήσει.

Η απουσία ξεκάθαρης πληροφόρησης δημιουργεί ψευδή αίσθηση ασφάλειας. Πολλοί χρήστες θεωρούν ότι «κάτι θα καλυφθεί», μέχρι τη στιγμή που διαπιστώνουν ότι το συμβόλαιο δεν περιλαμβάνει τη συγκεκριμένη δραστηριότητα.

Σαφώς η μικροκινητικότητα αυξάνει τη συχνότητα περιστατικών χαμηλής σοβαρότητας, αλλά υψηλής πολυπλοκότητας. Δεν πρόκειται για βαριά τροχαία, αλλά για ατυχήματα που εμπλέκουν διαφορετικούς χρήστες του δρόμου, διαφορετικές ταχύτητες και συχνά αντικρουόμενες ερμηνείες ευθύνης.

Κάτι που σε ασφαλιστικό επίπεδο δημιουργεί νέες ανάγκες, αλλά και νέο ρίσκο. Η απουσία τυποποιημένων προϊόντων και ξεκάθαρου πλαισίου οδηγεί σε αποσπασματική διαχείριση, ενώ η ζήτηση για λύσεις υπάρχει και αυξάνεται.

Προς ένα πιο καθαρό πλαίσιο

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η συζήτηση για τη ρύθμιση της μικροκινητικότητας βρίσκεται σε εξέλιξη. Το ζητούμενο δεν είναι η υπερβολική αστυνόμευση ή η επιβάρυνση του χρήστη, αλλά η δημιουργία ενός πλαισίου που θα διασφαλίζει ότι, σε περίπτωση ζημιάς, υπάρχει σαφής μηχανισμός αποζημίωσης.

Η ασφαλιστική αγορά καλείται να προσαρμοστεί σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, όχι απλώς με όρους συμμόρφωσης, αλλά με όρους πρόληψης και διαφάνειας.

Η μικροκινητικότητα ήρθε για να μείνει και πρέπει να προσαρμοστεί άμεσα και η ασφαλιστική αγορά. Υπό αυτό το πλαίσιο, η ενημέρωση και η σωστή καθοδήγηση αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Για τον χρήστη, σημαίνουν λιγότερη ανασφάλεια. Για τον ασφαλιστή, αποτελούν ευκαιρία να καλύψει μια πραγματική ανάγκη που μέχρι σήμερα παραμένει σε μεγάλο βαθμό ακάλυπτη και με την κάλυψη της, μπορεί να αυξήσει σημαντικά το τζίρο του.