Τα συστήματα ADAS σώζουν ζωές. Όταν όμως δεν ρυθμίζονται σωστά μετά από επισκευή, μετατρέπονται σε αόρατη πηγή κινδύνου για οδηγούς, συνεργεία και ασφαλιστές.
Τα προηγμένα συστήματα υποβοήθησης οδηγού, γνωστά ως ADAS, αποτελούν πλέον βασικό εξοπλισμό στα νέα μοντέλα αυτοκινήτων. Συστήματα όπως το αυτόματο φρενάρισμα έκτακτης ανάγκης, η διατήρηση λωρίδας, η προειδοποίηση σύγκρουσης και το adaptive cruise control έχουν αποδεδειγμένα συμβάλει στη μείωση ατυχημάτων. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητά τους εξαρτάται από μία κρίσιμη προϋπόθεση: τη σωστή επαναβαθμονόμησή τους μετά από επισκευή ή αντικατάσταση εξαρτημάτων.
Στην πράξη, ένα μεγάλο ποσοστό ζημιών σήμερα δεν οφείλεται σε αστοχία του συστήματος, αλλά σε λανθασμένη ή ελλιπή επαναβαθμονόμηση. Στοιχείο που έχει αρχίσει να αποτυπώνεται στα κόστη αποζημιώσεων, στον αριθμό των επαναλαμβανόμενων ζημιών και στις νομικές διενέξεις που αφορούν ευθύνη συνεργείων και ασφαλιστικών.
Τι είναι όμως η επαναβαθμονόμηση ADAS;
Η επαναβαθμονόμηση δεν είναι μια απλή ρύθμιση. Πρόκειται για διαδικασία υψηλής ακρίβειας, κατά την οποία κάμερες, ραντάρ και αισθητήρες ευθυγραμμίζονται εκ νέου βάσει εργοστασιακών προδιαγραφών. Ακόμη και μικρές αποκλίσεις σε ύψος, γωνία ή απόσταση μπορούν να οδηγήσουν σε εσφαλμένη λειτουργία του συστήματος. Ένα ελαφρύ τρακάρισμα, μια αλλαγή παρμπρίζ, αρκούν για να επηρεάσουν την απόδοση των αισθητήρων. Αν το όχημα επιστρέψει στον δρόμο χωρίς πλήρη και πιστοποιημένη επαναβαθμονόμηση, τα συστήματα ADAS θα λειτουργούν λάθος με ότι αυτό συνεπάγεται για την οδική ασφάλεια.
Όταν το ADAS “δουλεύει”, αλλά λάθος
Το πιο επικίνδυνο σενάριο για τον ασφαλιστή δεν είναι το ADAS που δεν λειτουργεί, αλλά εκείνο που λειτουργεί λανθασμένα χωρίς εμφανή ένδειξη σφάλματος. Σε τέτοιες περιπτώσεις, το σύστημα μπορεί να αναγνωρίζει εμπόδια σε λάθος απόσταση, να υπολογίζει λανθασμένα την ταχύτητα προσέγγισης ή να επεμβαίνει με καθυστέρηση.
Αυτό οδηγεί σε ατυχήματα που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί, αλλά και σε πιο σοβαρά περιστατικά, όπου ο οδηγός έχει υπερβολική εμπιστοσύνη στο σύστημα. Από ασφαλιστικής πλευράς, η λανθασμένη επαναβαθμονόμηση ADAS λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής ζημιάς, ενώ και τα κόστη επισκευής αυξάνονται, καθώς απαιτούνται δεύτερες επεμβάσεις, νέες διαγνωστικές διαδικασίες και συχνά εμπλοκή εξουσιοδοτημένων μονάδων. Και όλα τα παραπάνω είναι η καλή εκδοχή των πραγμάτων, μιας και αν έχει γίνει ατύχημα λόγω λάθους λειτουργίας των ADAS, τότε τα κόστη εκτοξεύονται.
Ποιος φέρει την ευθύνη όταν το ADAS δεν έχει ρυθμιστεί σωστά
Η ευθύνη σε περιπτώσεις κακής επαναβαθμονόμησης είναι ιδιαίτερα σύνθετη. Ο οδηγός θεωρεί ότι το όχημα είναι ασφαλές μετά την επισκευή. Το συνεργείο ενδέχεται να θεωρεί ότι η διαδικασία δεν ήταν απαραίτητη ή ότι δεν υπήρχε σχετική οδηγία. Ο ασφαλιστής βρίσκεται ανάμεσα σε αντικρουόμενες μεριές, καλούμενος να αποζημιώσει χωρίς να έχει πλήρη εικόνα της πραγματικότητας.
Το πρόβλημα εντείνεται από το γεγονός ότι δεν υπάρχει ενιαία πρακτική σε όλα τα συνεργεία, ούτε πάντα επαρκής τεκμηρίωση ότι η επαναβαθμονόμηση πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή. Αυτό δημιουργεί νομικές γκρίζες ζώνες και δυσκολεύει τη διαδικασία επιμερισμού της ευθύνης.
Η ανάγκη για ποιοτικό έλεγχο και πρόληψη
Οι ασφαλιστικές που επενδύουν σε ποιοτικό έλεγχο επισκευών και συνεργάζονται με πιστοποιημένα συνεργεία μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο επαναλαμβανόμενων ζημιών. Η σωστή επαναβαθμονόμηση ADAS δεν είναι κόστος, αλλά επένδυση στη μείωση μελλοντικών αποζημιώσεων και στη διατήρηση της αξιοπιστίας του ασφαλιστικού προϊόντος.
