Μπορεί ένας hacker να ακινητοποιήσει το αυτοκίνητό σας από χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά;

Τα σύγχρονα αυτοκίνητα συνδέονται στο διαδίκτυο, δέχονται ενημερώσεις λογισμικού και ελέγχονται από εφαρμογές κινητών. Μαζί με τις νέες δυνατότητες, όμως, εμφανίζονται και κίνδυνοι που μέχρι πριν από λίγα χρόνια δεν απασχολούσαν τους οδηγούς.

Το 2015, ένας δημοσιογράφος του αμερικανικού Wired οδηγούσε ένα Jeep Cherokee σε αυτοκινητόδρομο του Σεντ Λούις, όταν το αυτοκίνητο άρχισε να συμπεριφέρεται παράξενα. Ο κλιματισμός ενεργοποιήθηκε, το ραδιόφωνο άλλαξε σταθμό και οι υαλοκαθαριστήρες μπήκαν σε λειτουργία χωρίς ο ίδιος να έχει αγγίξει κάποιο χειριστήριο.

Λίγο αργότερα, το όχημα έχασε την ικανότητα να επιταχύνει και επιβράδυνε επικίνδυνα μέσα στην κυκλοφορία.

Δεν επρόκειτο για μηχανική βλάβη. Δύο ερευνητές κυβερνοασφάλειας, οι Charlie Miller και Chris Valasek, είχαν αποκτήσει απομακρυσμένη πρόσβαση στα ηλεκτρονικά συστήματα του Jeep, στο πλαίσιο μιας προσχεδιασμένης επίδειξης.

Η επίθεση πραγματοποιήθηκε μέσω της σύνδεσης του συστήματος ψυχαγωγίας Uconnect στο διαδίκτυο και οι ερευνητές απέδειξαν ότι μπορούσαν να επηρεάσουν κρίσιμες λειτουργίες του αυτοκινήτου χωρίς να βρίσκονται μέσα σε αυτό. Μάλιστα σε δοκιμές χαμηλής ταχύτητας κατάφεραν ακόμη και να σβήσουν τον κινητήρα.

Η συγκεκριμένη «επίδειξη» οδήγησε τη Fiat Chrysler σε ανάκληση περίπου 1,4 εκατομμυρίων οχημάτων για την άμεση αντιμετώπιση της ευπάθειας.

Από το «κλασικό» αυτοκίνητο στον συνδεδεμένο υπολογιστή

Περισσότερα από δέκα χρόνια μετά, τα αυτοκίνητα διαθέτουν πολύ περισσότερες ψηφιακές λειτουργίες. Ο οδηγός μπορεί να ελέγξει από το κινητό του αν οι πόρτες είναι κλειδωμένες, να εντοπίσει τη θέση του οχήματος ή να ενεργοποιήσει εξ αποστάσεως ορισμένες λειτουργίες.

Φυσικά η ευκολία αυτή προϋποθέτει συνεχή ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ αυτοκινήτου, εφαρμογών και υποδομών του κατασκευαστή.

Και στην τόση ανταλλαγή δεδομένων δεν χρειάζεται πάντα κάποιος να παραβιάσει απευθείας τον υπολογιστή του αυτοκινήτου, μιας και μια αδυναμία στην ηλεκτρονική υπηρεσία που διαχειρίζεται τις συνδεδεμένες λειτουργίες μπορεί επίσης να δημιουργήσει σοβαρό πρόβλημα.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Subaru, που δημοσιοποιήθηκε τον Ιανουάριο του 2025. Οι ερευνητές Sam Curry και Shubham Shah εντόπισαν ευπάθειες σε διαδικτυακή πύλη διαχείρισης της υπηρεσίας Starlink.

Μέσω αυτών μπορούσαν να αποκτήσουν πρόσβαση σε πληροφορίες οχημάτων, να παρακολουθήσουν ιστορικά δεδομένα τοποθεσίας και να ενεργοποιήσουν εξ αποστάσεως λειτουργίες όπως το ξεκλείδωμα και η εκκίνηση.

Η Subaru διόρθωσε τις συγκεκριμένες ευπάθειες μετά την ενημέρωσή της. 

Πόσο πραγματικός είναι όμως ο κίνδυνος;

Τα δύο περιστατικά δείχνουν ότι η απομακρυσμένη παραβίαση αυτοκινήτων είναι τεχνικά εφικτή, ωστόσο δεν σημαίνουν, ότι κάθε συνδεδεμένο όχημα μπορεί να ακινητοποιηθεί από οποιονδήποτε hacker.

Οι δυνατότητες μιας επίθεσης εξαρτώνται από το συγκεκριμένο μοντέλο, την αρχιτεκτονική των ηλεκτρονικών του συστημάτων και την ευπάθεια που ενδεχομένως υπάρχει.

Γι' αυτό και οι κατασκευαστές καλούνται να προστατεύουν ιδιαίτερα τις λειτουργίες που επηρεάζουν την ασφάλεια της οδήγησης, να διαχωρίζουν τα κρίσιμα συστήματα από τις εξωτερικές συνδέσεις και να αντιμετωπίζουν γρήγορα τα προβλήματα που εντοπίζονται.

Για τον ιδιοκτήτη, οι ενημερώσεις λογισμικού, η προστασία του λογαριασμού της εφαρμογής και η προσοχή στις ειδοποιήσεις ασφαλείας του κατασκευαστή αποκτούν πλέον πρακτική σημασία.

Ένας νέος κίνδυνος για την ασφάλιση

Η κυβερνοασφάλεια προσθέτει και μια διαφορετική διάσταση στην ασφάλιση αυτοκινήτου. Εάν ένα όχημα υποστεί ζημιά εξαιτίας ψηφιακής παραβίασης, δεν αρκεί να εξεταστεί μόνο το τελικό αποτέλεσμα, αλλά να διερευνηθεί πώς προκλήθηκε το περιστατικό, ποιο σύστημα επηρεάστηκε και ποια ευθύνη μπορεί να προκύπτει.

Η ασφαλιστική κάλυψη δεν είναι αυτονόητη για κάθε μορφή κυβερνοεπίθεσης, γιατί φυσικά εξαρτάται από τους όρους του συμβολαίου, το είδος της ζημιάς και τις σχετικές εξαιρέσεις.

Αυτό είναι ένα ακόμη σημείο που αξίζει να συζητά ο ασφαλιστικός σύμβουλος με τον πελάτη, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για όχημα με εκτεταμένες συνδεδεμένες υπηρεσίες.

Το περιστατικό του Jeep παραμένει χαρακτηριστικό, όχι επειδή αποδεικνύει ότι τα σημερινά αυτοκίνητα είναι γενικά ευάλωτα, αλλά επειδή άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο η αυτοκινητοβιομηχανία αντιμετωπίζει την ψηφιακή ασφάλεια. Το αυτοκίνητο εξακολουθεί να χρειάζεται αξιόπιστα φρένα και σωστή συντήρηση. Όμως εξίσου σημαντικό είναι και το λογισμικό το οποίο δεν θα επιτρέπει σε έναν άγνωστο να αποκτήσει τον έλεγχό του.