Το συνεργείο του 2025 δεν είναι πλέον μόνο μια αίθουσα με εργαλεία. Είναι ένας ψηφιακός κόμβος δεδομένων και αυτό αλλάζει τα πάντα στην ασφαλιστική αποζημίωση.

Η εικόνα του συνεργείου έχει αλλάξει δραματικά την τελευταία δεκαετία. Τα περισσότερα σύγχρονα οχήματα, ανεξάρτητα από το αν είναι ηλεκτρικά ή συμβατικά, λειτουργούν μέσω δεκάδων ηλεκτρονικών μονάδων ελέγχου, αισθητήρων, firmware και συστημάτων τηλεματικής. Το αποτέλεσμα είναι ότι ο μηχανικός δεν ανοίγει πλέον απλώς το καπό· ανοίγει ένα interface διαγνωστικών, κάνει λήψη δεδομένων και διαβάζει κωδικούς βλαβών. Η ζημιά δεν είναι πια μόνο μηχανική, αλλά συχνά ψηφιακή. Και σε κάθε ψηφιακή διαδικασία, υπάρχει και ένας πιθανός κυβερνοκίνδυνος.

Η ευπάθεια των συστημάτων διάγνωσης και η αύξηση των κυβερνοεπιθέσεων

Οι διαγνωστικές πρίζες OBD-II, τα κλειδιά προγραμματισμού, τα APIs των κατασκευαστών και τα λογισμικά σύγχρονων συνεργείων αποτελούν νέα πεδία επίθεσης για κυβερνοεγκληματίες. Η παγκόσμια έρευνα της Upstream Security καταγράφει για το 2024 αύξηση περίπου 39% στα περιστατικά κυβερνοεπιθέσεων που σχετίζονται με τον κλάδο αυτοκινήτου, με την πλειονότητα των περιστατικών να είναι απομακρυσμένα και να στοχεύουν συστήματα ελέγχου, cloud πλατφόρμες και back-end εφαρμογές. Καθώς τα συνεργεία διασυνδέονται συνεχώς με τις βάσεις δεδομένων των κατασκευαστών και των εισαγωγέων, μια ευπάθεια στο δίκτυό τους μπορεί να οδηγήσει σε αλλοίωση διαγνωστικών δεδομένων ή ακόμα και σε πρόσβαση τρίτων στο λογισμικό των οχημάτων.

Όλα τα παραπάνω αναδεικνύουν ένα νέο φάσμα κινδύνου για την ασφαλιστική αγορά, καθώς επηρεάζουν όχι μόνο την αποζημίωση αλλά και την ευθύνη. Αν μια ζημιά προκληθεί λόγω κακόβουλης ή εσφαλμένης διαγνωστικής παρέμβασης, ποιος ευθύνεται; Ο τεχνικός, ο εξοπλισμός, ο κατασκευαστής ή κάποιος τρίτος που παρενέβη;

Όταν η ζημιά είναι λογισμικό και όχι λαμαρίνα

Η νέα πραγματικότητα είναι ότι πολλές σύγχρονες ζημιές δεν ανιχνεύονται με το μάτι, αλλά με software diagnostics. Ένα ατύχημα που φαίνεται μικρό μπορεί να έχει προκαλέσει απόκλιση σε ραντάρ ADAS, μετατόπιση αισθητήρων ή δυσλειτουργία καμερών, οδηγώντας σε ανάγκη επαναβαθμονόμησης, η οποία μπορεί να κοστίζει εκατοντάδες ή και χιλιάδες ευρώ. Η συχνότητα των εργασιών recalibration έχει αυξηθεί δραματικά, ενώ μεγάλο μέρος των συνεργείων δεν διαθέτει πιστοποίηση για εξελιγμένα ADAS.

Αυτό δημιουργεί μια αλυσίδα επιπτώσεων για τις ασφαλιστικές: αυξημένος χρόνος ακινησίας οχήματος, μεγαλύτερα κόστη μίσθωσης αντικαταστάτη, υψηλότερες αποζημιώσεις και ενίοτε καθυστερήσεις λόγω ελλείψεων εξειδικευμένου εξοπλισμού. Ο ασφαλιστής καλείται να γνωρίζει τη φύση των συστημάτων αυτών, όχι σε τεχνικό βάθος, αλλά αρκετά ώστε να αξιολογεί ρεαλιστικά τον κίνδυνο και τις πιθανές συνέπειες μιας ψηφιακής δυσλειτουργίας μετά από ατύχημα.

Το νομικό κενό στη διαχείριση δεδομένων συνεργείων

Ένα από τα υποτιμημένα ζητήματα της ψηφιοποίησης των συνεργείων και της διαχείρισης οχημάτων είναι η ερώτηση ποιος ελέγχει τα δεδομένα που παράγονται: τα logs του οχήματος, οι διαδικασίες επαναπρογραμματισμού και το ιστορικό σφαλμάτων μπορεί να αποτελούν είτε προσωπικά, είτε δεδομένα της επιχείρησης. Όταν αυτά αποθηκεύονται ή επεξεργάζονται μέσω cloud υπηρεσιών τρίτων παρόχων, χωρίς σαφή συμβατικά πλαίσια που να καθορίζουν την ευθύνη, υπάρχει κίνδυνος η διαδικασία αποζημίωσης να λειτουργεί μέσα σε νομική ασάφεια. Η Ε.Ε., μέσω του νέου Data Act (Κανονισμός (EU) 2023/2854) που τίθεται σε εφαρμογή την 12η Σεπτεμβρίου 2025, προσπαθεί να ορίσει τι είναι «σωστή πρόσβαση» στα δεδομένα των συνδεδεμένων προϊόντων, περιλαμβανομένων των οχημάτων, ωστόσο μέχρι τότε το πεδίο παραμένει ασαφές.

Η ζημιά του μέλλοντος είναι ψηφιακή και ο ασφαλιστής πρέπει να προετοιμαστεί

Τα συνεργεία του σήμερα λειτουργούν σε ένα περιβάλλον όπου η μηχανική επισκευή συνυπάρχει με την ψηφιακή διάγνωση. Η ασφάλιση ζημιάς στο αυτοκίνητο μετατοπίζεται από τη φυσική επισκευή στην ανάλυση λογισμικού και δεδομένων. Σε αυτό το νέο τοπίο, η κυβερνοασφάλεια, η ακεραιότητα των πληροφοριών και η πιστοποίηση των διαδικασιών γίνονται παράγοντες που θα καθορίσουν την ποιότητα και την αξιοπιστία της ασφαλιστικής διαδικασίας.

Ο ασφαλιστής που θα επενδύσει πρώτος στη γνώση του ψηφιακού συνεργείου, θα είναι και αυτός που θα κερδίσει την εμπιστοσύνη του πελάτη στην νέα εποχή κινητικότητας.