Η ύπνωση του αυτοκινητόδρομου είναι μια κατάσταση του εγκεφάλου που μπορεί να συμβεί σε χειριστές οχημάτων που οδηγούν για μεγάλες αποστάσεις και μπορεί να προκαλέσει σημαντικά ατυχήματα.

Η συγκεκριμένη κατάσταση έχει μια ακόμα ονομασία ως «πυρετός της λευκής γραμμής» και πρόκειται για μια αλλοιωμένη ψυχική κατάσταση. Στην κατάσταση αυτή το άτομο οδηγεί το όχημα για μεγάλες αποστάσεις, ανταποκρινόμενο σε εξωτερικά γεγονότα, τις περισσότερες φορές ορθά, αλλά χωρίς όμως να θυμάται ότι το έκανε συνειδητά.

Σε αυτήν την κατάσταση, το συνειδητό μυαλό του οδηγού είναι εστιασμένο αλλού, αλλά ταυτόχρονα δείχνει ότι επεξεργάζεται τις πληροφορίες που απαιτούνται για την οδήγηση.

Επικίνδυνη κατάσταση για την οδική ασφάλεια

Η ιδέα της ύπνωσης του αυτοκινητόδρομου εισήχθη για πρώτη φορά σε ένα άρθρο, το 1921, ενώ ο ορισμός που ισχύει έως και σήμερα εισήχθη το 1963 από τον GW Williams. Στη δεκαετία του 1920, οι ερευνητές παρατήρησαν ότι οι οδηγοί φαινόταν να αποκοιμούνται με τα μάτια τους ανοιχτά και να συνεχίζουν να οδηγούν κανονικά τα οχήματα. Στη δεκαετία του 1950, ορισμένοι ψυχολόγοι ανέλυσαν διαφορετικά και ανεξήγητα τροχαία ατυχήματα και κατέληξαν ότι τα εν λόγω οχήματα μπορεί να οφείλονται σε ύπνωση αυτοκινητοδρόμων.

Η ύπνωση στον αυτοκινητόδρομο συμβαίνει όταν ένα άτομο απλά «υπνωτίζεται» ενώ οδηγεί ένα όχημα, οδηγώντας συχνά μια μεγάλη απόσταση χωρίς να θυμάται ότι το έκανε.

Η ύπνωση του αυτοκινητόδρομου ξεκινά 2.5 ώρες αφότου ο οδηγός είναι στο δρόμο, τα μάτια του είναι ανοιχτά, αλλά ο εγκέφαλός του δεν καταγράφει και δεν αναλύει αυτό που βλέπει. Η κατάσταση αυτή είναι η πιο κοινή αιτία ατυχημάτων οπίσθιας σύγκρουσης, με τον οδηγό να μην θυμάται τα τελευταία 15 λεπτά μέχρι τη στιγμή της πρόσκρουσης.

Ποιες είναι οι ενδείξεις;

Αρχικά να αναφέρουμε πως οι περισσότεροι οδηγοί δεν αντιλαμβάνονται πως βρίσκονται σε κατάσταση ύπνωσης, τουλάχιστον μέχρι να βγουν από αυτή.

Μερικά προειδοποιητικά σημάδια που μπορεί να παρατηρήσετε περιλαμβάνουν:

• υπνηλία
• απώλεια συγκέντρωσης
• περιπλανώμενες σκέψεις
• αργός χρόνος αντίδρασης
• βαριά βλέφαρα ή συχνό βλεφάρισμα

Αν ξαφνικά συνειδητοποιήσετε ότι δεν θυμάστε τίποτα για τα τελευταία χιλιόμετρα, πιθανότατα έχετε βιώσει μια κατάσταση ύπνωσης. Άλλα ενδεικτικά σημάδια περιλαμβάνουν το να διαπιστώνετε πως οδηγείτε σε άλλη λωρίδα από αυτή που ήσασταν ή να βρίσκεστε ξαφνικά στη ΛΕΑ.

Τι μπορείτε να κάνετε για να γλιτώσετε από την ύπνωση του αυτοκινητόδρομου, αλλά και ένα πιθανό ατύχημα;

Αν σας τρομάζει η ιδέα να οδηγείτε υπνωτισμένοι και θέλετε να μείνετε ξύπνιοι στο τιμόνι, υπάρχουν ορισμένα πράγματα που μπορείτε να ακολουθήσετε για να βελτιώσετε την εστίαση και την εγρήγορσή σας.

Οδηγήστε την ημέρα: Η οδήγηση κατά τη διάρκεια της ημέρας βοηθά στην πρόληψη της ύπνωσης κατά την οδήγηση, επειδή οι άνθρωποι είναι πιο προσεκτικοί υπό συνθήκες καλού φωτισμού. Επίσης, το τοπίο είναι πιο ενδιαφέρον και λιγότερο μονότονο, επομένως είναι πιο εύκολο να διατηρήσετε την επίγνωση του περιβάλλοντος.

Πιείτε καφέ: Η κατανάλωση καφέ ή άλλου ροφήματος με καφεΐνη σας βοηθά να μείνετε ξύπνιοι με διάφορους τρόπους. Πρώτον, η καφεΐνη μπλοκάρει τους υποδοχείς αδενοσίνης στον εγκέφαλο, και έτσι καταπολεμάτε η υπνηλία. Επιπλέον, η καφεΐνη δρα ως διουρητικό, που σημαίνει ότι θα χρειαστεί να κάνετε περισσότερες στάσεις. Τέλος, η κατανάλωση είτε ενός πολύ ζεστού, είτε πολύ κρύου ροφήματος θα τραβήξει την προσοχή σας.

Φάτε κάτι: Η κατανάλωση ενός σνακ σας δίνει άμεση ενέργεια και ενεργοποιεί την προσοχή σας.

Να έχετε καλή στάση σώματος: Η καλή στάση μεγιστοποιεί τη ροή του αίματος σε όλο το σώμα, βοηθώντας σας να διατηρείτε τη προσοχή σας στο δρόμο.

Ανοίξτε το A/C: Είναι πιο δύσκολο να αποκοιμηθείς ή σε χάσεις την προσοχή σου αν νιώθεις άβολα. Ένας τρόπος για να το πετύχετε αυτό είναι να κάνετε το εσωτερικό του οχήματος άβολα κρύο. Κατά τους ζεστούς μήνες, μπορείτε να ρυθμίσετε το κλιματιστικό σε πολύ χαμηλή θερμοκρασία. Το χειμώνα, ένα μικρό άνοιγμα στο παράθυρο είναι αρκετό.

Σταματήστε και κάντε ένα διάλειμμα: Εάν οδηγείτε κουρασμένοι, είστε επικίνδυνοι για τον εαυτό σας και τους άλλους. Μερικές φορές ο καλύτερος τρόπος δράσης είναι να σταματήσετε το ταξίδι και απλά να ξεκουραστείτε.

Η πρόληψη είναι η καλύτερη λύση: Εάν γνωρίζετε ότι θα οδηγήσετε για μεγάλη απόσταση, είτε νύχτα, είτε με κακές καιρικές συνθήκες, μπορείτε να αποτρέψετε πολλά προβλήματα φροντίζοντας να είστε ξεκούραστοι πριν ξεκινήσετε το ταξίδι. Επίσης αποφύγετε τη λήψη φαρμάκων που σας προκαλούν υπνηλία, όπως αντιισταμινικά ή ηρεμιστικά.