Με την κοινή διαπίστωση ότι η εποχή που διανύουμε χαρακτηρίζεται από παιδική μοναξιά και απομόνωση, το  παιχνίδι έρχεται να αντισταθμίσει και να μετριάσει αυτή την προβληματική κατάσταση που βιώνουν τα παιδιά στη σύγχρονη εποχή. Το παιχνίδι αποτελεί ένα μεγάλο πεδίο έκφρασης συναισθημάτων του παιδιού.

Το παιδί από τη βρεφική ακόμη ηλικία θέλει να συμμετέχει  στην παικτική διαδικασία γιατί το παιχνίδι το συναρπάζει και το διεγείρει. Η διέγερση αυτή οφείλεται  στην αβεβαιότητα, την αλληλενέργεια και την ατομική ψυχική πραγματικότητα. Το παιχνίδι αποτελεί το συνδετικό κρίκο ανάμεσα στο παιδί και το περιβάλλον, ενώ είναι ένα από τα πιο κατάλληλα μέσα επικοινωνίας του παιδιού με ενήλικες ή άλλα παιδιά, συμβάλλοντας στην επίλυση προβλημάτων και ενισχύοντας το συναισθηματικό του κόσμο. Η χαρά, η λύπη, η αγωνία, η ζήλια, ο θυμός, το άγχος είναι μόνο μερικά από τα συναισθήματα που εκφράζει το παιδί μέσα από το παιχνίδι. Για αυτό συχνά το παιχνίδι χρησιμοποιείται ως μέσο - παιγνιοθεραπεία - για την ανίχνευση του ψυχικού κόσμου του παιδιού.

Σεβασμός στην παιδική ηλικία...

Στην παιδική ηλικία, ο άνθρωπος έχει δύο πρωταρχικά μέσα για να αναπτυχθεί: το παιχνίδι και τη μίμηση. Το παιδί δεν μπορεί να ταυτιστεί με τους μεγαλύτερους, να πάρει μέρος στις δραστηριότητές τους, αλλά ούτε να αναπτύξει ελεύθερα δική του δράση μέσα στην κοινωνία των μεγάλων.

Έτσι βρίσκει διέξοδο να αναπαριστά και να μιμείται στα παιχνίδια του τους ενήλικες, τη συμπεριφορά τους, τις ασχολίες τους, τις μεταξύ τους σχέσεις... Πολλά παιχνίδια όπως «ο μπακάλης», «οι κλέφτες και αστυνόμοι», «ο γιατρός», «το κυνηγητό»... είναι μίμηση και εικόνες από τη ζωή των μεγάλων.

Τα παιδιά επίσης χρειάζονται ερεθίσματα: αντικείμενα για να αγγίξουν, να γευθούν, να μυρίσουν, να εξερευνήσουν, να περιεργασθούν, να παρατηρήσουν... Τα υλικά παιχνίδια προσφέρουν αυτά τα ερεθίσματα, αλλά όσο γοητευτικά και δημιουργικά κι αν είναι, «τα σημαντικότερα παιχνίδια δεν μπορούν να κατασκευαστούν, είναι χώμα, σαλιγκάρια, σκουλήκια, άμμος, λουλούδια, γρασίδι...»

Τι μπορούμε να κάνουμε...

Μάθετε στα παιδιά να ασκούν τις αισθήσεις τους μέσα από ομαδικά παιχνίδια και όχι μόνο μέσα από ηλεκτρονικά, να συνειδητοποιήσουν τη πραγματική αίσθηση του χώρου, χρόνου, ήχου, χρώματος...

Μια απλή βόλτα  σε ένα πάρκο , μπορεί να μεταμορφωθεί σε αλλεπάλληλα επεισόδια παιχνιδιού εξάσκησης: το παιδί περπατά πάνω στον χαμηλό τοίχο, μετά «πρέπει» να περάσει με ένα πήδημα κάθε χαρακιά του πεζοδρομίου επειδή αλλιώς «χάνει», μετά ξαπλώνει στο παγκάκι, κατεβαίνει πηδώντας, τρέχει μπροστά. Μπορεί στο δρόμο να βρει σημεία παγωμένα για να γλιστρήσει, ή ρεύματα αέρα για να τρέξει κόντρα στον άνεμο , ή λακκούβες με νερό να τις πηδήξει...

Στους παιδότοπους επίσης, τα ζωηρά παιχνίδια των παιδιών, όπου  κυνηγιούνται, πηδούν, σκαρφαλώνουν, κάνουν τούμπες, στρίβουν σαν τη σβούρα μέχρι να χάσουν την ισορροπία τους κ.λπ. δεν είναι μόνο πηγής διασκέδασης και γνώσης για τα παιδιά, αλλά τους επιτρέπουν επίσης να εκφράσουν τη μοναδικότητά τους, να αποκτήσουν σιγουριά , θάρρος, αυτοέλεγχο..

Αντί επιλόγου...

Εκείνο που θυμάμαι από τα παιδικά μου χρόνια και λέω σ' όλους γύρω μου για τις σημερινές μέρες, είναι ότι πόσο τυχεροί ήμασταν  τα παλαιότερα χρόνια, όπου  παίζαμε  ανέμελα έξω στο ύπαιθρο συμμετέχοντας σε ομαδικά παιχνίδια αυθόρμητα.

Χαράξτε λοιπόν  με κιμωλία σε ένα δρόμο το πλαίσιο για να παίξουν «κουτσό», να μάθουν τους απλούς κανόνες αυτού του παιχνιδιού και να γεμίσουν ζωτικότητα. Ας παίξουν «λάστιχο», «κρυφτό», «βαρελάκια», « αμπάριζα», «στρατιωτάκια ακούνητα» «τυφλόμυγα»... Οι γονείς που αναγκάζουν τα παιδιά να ζουν κάτω από τη σκιά τους ή όπως εκείνοι επιθυμούν, χωρίς να τα αφήνουν να παίζουν, δεν καταλαβαίνουν ότι το παιδί μέσα στο ομαδικό παιχνίδι ζει με τον καλύτερο τρόπο τη παιδική του ηλικία, εκεί μέσα από τη δράση και τις συγκινήσεις, διαμορφώνει το χαρακτήρα του και ωριμάζει πνευματικά και συναισθηματικά.

*Πηνελόπη Κεπενού, Ψυχολόγος, Msc in Health Promotion

**Τα θέματα για το παιδί είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας της εφημερίδας «Παιδικός Σταθμός για Γονείς» και των ανθρώπων του νηπιακού κέντρου «Μανταρίνι».

Κάντε click εδώ: www.psgg.gr και βρείτε όλα τα θέματα που αφορούν στην υγεία, ψυχολογία, ανάπτυξη, διατροφή, συμβουλευτική των παιδιών.

Νηπιαγωγείο και Βρεφονηπιακό Κέντρο
ΜΑΝΤΑΡΙΝΙ
Λ. Κατσώνη 42 & Μ. Μπότσαρη, 145 61 Κηφισιά
Http: www.mantarinikids.com E-mail: [email protected]