Νυχτερινοί εφιάλτες ενίοτε στοιχειώνουν τα όνειρα ενός μικρού παιδιού. Γιατί άραγε το ανθρώπινο μυαλό βασανίζει τις παιδικές ψυχές τις νύχτες; ο εφιάλτης είναι αρρώστια; το περιεχόμενο των επιθετικών παιδικών ονείρων συμβολίζει κρυμμένα μυστικά; εν τέλει πώς μπορεί ο γονιός να «θεραπεύσει» την αγωνία του μικρού παιδιού που τις νύχτες κατακλύζεται από φόβο και αγωνιωδώς επιζητά τον διαχωρισμό μεταξύ του αληθινού και του φανταστικού;



Ένα παιδί, όπως και ένας ενήλικας άλλωστε, ονειρεύεται  προκειμένου να κατανοήσει τον κόσμο γύρω του αλλά και τον ίδιο του τον εαυτό.  Ένας εφιάλτης σημαίνει ότι το παιδί δυσκολεύεται να νοηματοδοτήσει μία πτυχή του κόσμου  που το περιβάλλει. Το περιεχόμενο ενός παιδικού εφιάλτη ποικίλλει, και σχετίζεται με τον μοναδικό ψυχισμό του κάθε παιδιού, περιλαμβάνοντας θεματολογίες όπως:

• τον σωματικό κίνδυνο (π.χ. κάποιος το κυνηγάει)
• την ψυχολογική απειλή (π.χ. το παιδί αποτελεί στόχο κοροϊδίας)
• τα τέρατα από παραμύθια που αναδύονται, οι φόβοι για κεραυνούς, αστραπές που ξετυλίγονται.

Εξωτερικά ερεθίσματα και εσωτερικές ανασφάλειες ταλανίζουν την ψυχή του παιδιού και πυροδοτούν έναν εφιάλτη:

• Οι ανατροπές στην μέχρι τώρα καθημερινότητα του (η μετακόμιση σπιτιού, ο αποχωρισμός από τους γονείς στην πρώτη τάξη του σχολείου, τα ταξίδια, η γέννηση ενός άλλου μέλους στην οικογένεια)
• Οι απώλειες, η αρρώστια, ο θάνατος ενός αγαπημένου προσώπου, το διαζύγιο.
• Η επανειλημμένη έκθεση σε ταινίες και βιβλία που εγείρουν συναισθήματα φόβου και τρόμου
• Οι καθημερινές συναισθηματικές συγκρούσεις, όπως η βίαιη σχέση μεταξύ των γονιών, που συχνά αντανακλάται σε μία γκρίζα ατμόσφαιρα στο σπίτι, μέσα στο οποίο το παιδί αισθάνεται ανασφάλεια και αδυνατεί να προβλέψει την έκβαση των γεγονότων.

Οι εφιάλτες συχνά εκφράζουν την προσπάθεια του παιδιού να διαχειριστεί μία εγγενή έλλειψη παντοδυναμίας μέσα στον κόσμο ενηλίκων... 1 στα 2 παιδιά μεταξύ 3-6 ετών βλέπει εφιάλτες, ενώ η φαντασία στην ηλικία αυτή μοιάζει αχαλίνωτη! Όχι, οι εφιάλτες δεν είναι αρρώστια. Είναι μία φυσιολογική απάντηση του παιδιού σε μία αίσθηση απειλής, την οποία καλείται να αντιμετωπίσει προκειμένου να προσαρμοστεί στην ζωή του. Οι γονείς μπορούν να συμβάλλουν στην επίλυση ενός εφιάλτη:

• Υιοθετώντας μια ετοιμότητα να επεξεργαστούν το περιεχόμενο των ονείρων με γνώμονα την ενεργητική αντιμετώπιση και όχι την παθητική ανακούφιση ή την αποφυγή τους.
• Βοηθώντας το παιδί να μιλήσει ελεύθερα  για τα όνειρά του...το  πώς νιώθει όταν νυχτώνει, τί σκέφτεται.
• Κινητοποιώντας το παιδί να ζωγραφίσει το όνειρο συχνά απελευθερώνει το συναισθηματικό φορτίο που σχετίζεται με εκείνο.
• Κατανοώντας ότι οι εφιάλτες δεν είναι παρά ένα παροδικό σύμπτωμα στον ύπνο που καταλαγιάζει όσο το παιδί μεγαλώνει.
• Μειώνοντας το καθημερινό άγχος, την στεναχώρια,  την έλλειψη ύπνου του παιδιού που διατηρούν τους εφιάλτες.
• Δαμάζοντας τον φόβο που κρύβει ο εφιάλτης μέσα από την ενδυνάμωση της δημιουργικής φαντασίας του παιδιού: παροτρύνοντάς το να ενσαρκώσει τον ρόλο του «νικητή» στο όνειρο ή να χτίσει ένα ευχάριστο, λυτρωτικό τέλος στην άλλοτε εφιαλτική πλοκή του ονείρου.

*Μυρσίνη Κωστοπούλου, Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια (Ph.D.)

*Τα θέματα για το παιδί είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας της εφημερίδας «Παιδικός Σταθμός για Γονείς» και των ανθρώπων του νηπιακού κέντρου «Μανταρίνι».

Κάντε click εδώ: www.psgg.gr και βρείτε όλα τα θέματα που αφορούν στην υγεία, ψυχολογία, ανάπτυξη, διατροφή, συμβουλευτική των παιδιών.

Νηπιαγωγείο και Βρεφονηπιακό Κέντρο
ΜΑΝΤΑΡΙΝΙ
Λ. Κατσώνη 42 & Μ. Μπότσαρη, 145 61 Κηφισιά
Τηλ.: 210-8012761 Τηλ. & Fax: 210-6233243
Http: www.mantarinikids.com E-mail: [email protected]