Το ψέμα στην προσχολική ηλικία. Τι σκέφτομαι, πώς ενεργώ

Η χρήση ψεμάτων και από παιδιά προσχολικής ηλικίας είναι ένα φαινόμενο που συναντάται επίσης στη σχολική πραγματικότητα. Συνήθως τα ψέματα που χρησιμοποιούν τα παιδιά είναι αθώα και έχουν σχέση με την ανεπτυγμένη φαντασία που κάποια παιδιά διαθέτουν σ’ αυτήν την ηλικία. Οι ενέργειές μου σε ένα τέτοιο φαινόμενο ποικίλλουν ανάλογα με το είδος των ψεμάτων που χρησιμοποιούν, τη συχνότητά τους, τις επιπτώσεις που έχουν στα ίδια τα παιδιά, και τις διαπροσωπικές σχέσεις τους.

Όταν εντοπίσω στην ομάδα-τάξη παιδιά που λένε ψεματάκια φαινομενικά παραβλέπω τα λεγόμενά τους και προωθώ άμεσα δραστηριότητες όπως κουκλοθέατρο, παραμύθια κ.ά. που διαπραγματεύονται το ψέμα και μπορούν να οδηγήσουν σε συζητήσεις στην ολομέλεια της τάξης με στόχο την ανάδυση των αρνητικών συνεπειών που έχει στους ήρωες το ψέμα και την εισαγωγή των παιδιών σε προβληματισμούς γύρω από την έννοια ψέμα, και εάν πρέπει να λένε ή όχι ψέματα. Παράλληλα αναζητώ τους λόγους και διερευνώ τις πιθανές αιτίες που ένα παιδί λέει ψέματα. Παρόλο που η αναζήτηση των αιτιών συνήθως είναι δύσκολη, εάν πέσει στην αντίληψή μου έστω και ένας πιθανός λόγος δίνω εναλλακτικούς τρόπους δράσης με στόχο την απενεργοποίησή τους. Άλλες φορές πάλι κρίνεται απαραίτητη η συνεργασία με τους γονείς στην αναζήτηση των αιτιών αλλά και στην εξεύρεση κοινής πρακτικής αντιμετώπισης με απώτερο στόχο τα ίδια τα παιδιά.

*Βούλα Παγώνη, Νηπιαγωγός