Πώς άραγε θα μπορούσαμε με τον καλύτερο τρόπο να επικοινωνήσουμε με ανθρώπους που δεν μιλούν τη γλώσσα μας, ή σε μια καλύτερη περίπτωση που την γνωρίζουν ανεπαρκώς ή ίσως αρχίζουν να τη μαθαίνουν; Ποια είναι τα μέσα που διαθέτουμε για να εντάξουμε ή να κοινωνικοποιήσουμε παιδιά με μητρική γλώσσα ξένη προς τη δική μας; Ποιος είναι ο αρχέγονος εκείνος δίαυλος επικοινωνίας που δεν χρησιμοποιεί λέξεις, ούτε ιδιώματα γλωσσικά, αλλά ήχους, εικόνες και χρώματα; Ίσως η μουσική, οι νοηματικές κινήσεις που παραπέμπουν σε πράξεις καθημερινές και τα τυπωμένα εποπτικά μέσα στην εποχή μας, να είναι και ο καλύτερος τρόπος για να περιγράψουμε αρχικά τα συναισθήματα που νιώθουν όλοι οι άνθρωποι και που δεν χρειάζεται να μιλούν ο καθένας τη ξεχωριστή γλώσσα του άλλου για να τα αντιληφθούν.

Απλές παντομιμικές κινήσεις όταν επενδυθούν με μουσική και γίνουν τραγούδια, αποκτούν μια ξεχωριστή γοητεία και έλκουν τα παιδιά σε μια αυθόρμητη έκφραση κι εκτόνωση της ενέργειας που κρύβουν μέσα τους. Ενισχύονται έτσι οι δεσμοί φιλίας των παιδιών, που νιώθουν τώρα να λειτουργούν κάτω από την επίδραση όχι της διαφορετικότητας που τα διακρίνει, αλλά της ομοιότητας που τα ενώνει κι αυτή είναι η δύναμη και αμεσότητα αυτής της διαπολιτισμικής γλώσσας που λέγεται μουσικοκινητική.

Δεδομένου ότι η σχέση μεταξύ της αισθησιοκινητικής έκφρασης και ανάπτυξης των παιδιών είναι αισθητά δυσανάλογη με τον βομβαρδισμό πληροφοριών που δέχονται όσον αφορά την νοητική τους εξέλιξη, η ανάγκη για μια παιδεία περισσότερο ανθρώπινη γίνεται πιο επιτακτκή. Με πιο απλό τρόπο θα λέγαμε πως δίνουμε στα παιδιά περισσότερες γνώσεις απ’ όσες χρειάζονται ενώ αντίθετα πολύ λιγότερη μουσική, παραμύθια, ζωγραφιές, παιχνίδι και θεατρική-κινησιολογική έκφραση από αυτήν που πραγματικά έχουν ανάγκη.

Αν μάθουμε στα παιδιά τα πρώτα γράμματα, τα πρώτα σχήματα και τις πρώτες γραμμές και αν τα συνδέσουμε με μορφές απ’ τον οικείο τους χώρο και θα δούμε πως τότε τα παιδιά εκτός από γραφή κι ανάγνωση θα μάθουν να ζωγραφίζουν. Αν τα εξοικειώσουμε με ήχους, ρυθμούς και κινησιολογικές δεξιότητες τότε θα μάθουν να τραγουδούν και να χορεύουν. Αν τους διηγηθούμε μύθους και παραμύθια αληθινά τότε θα διαπιστώσουμε πως θα μάθουν τη διάκριση. Θα μπορούν έστω κι ασύνειδα να ξεχωρίζουν το κακό απ’ το καλό. Θα μάθουν να δέχονται, να συγχωρούν όταν πρέπει, να αγαπούν και να κάνουν φίλους συνειδητά πλέον και με κριτήρια που προέρχονται από φρόνηση και σύνεση. Κι όταν θα μάθουν όλα αυτά θα γίνουν από μόνα τους μικροί δημιουργοί. Θα βγάλουν όλες τις εικόνες από την ψυχή τους και η τάξη θα γεμίσει χρώματα. Θα βγάλουν όλο το παράπονο, τα όνειρα και τις ανησυχίες τους, τη διάθεση για ζωή, την αγάπη τους για το παιχνίδι  και θα φτιάξουνε ποιήματα. Θα τα ντύσουν με μουσική και θα γίνουν τραγούδια. Θα παντρέψουν λέξεις σκόρπιες και θα φτιάξουν τη δική τους ιστορία, το δικό τους όνειρο και σαν σε όνειρο θ’ αναδυθεί απλά η μουσική μέσα απ’ τη φυσική ιδιότητα του λόγου να γεννάει το ρυθμό, αυτόν το πανάρχαιο των ανθρώπων δάσκαλο.

Κι όταν σιγά σιγά θ’ ανδρωθεί στα μάτια τους η γνώση γι’ αυτό που μπορούν να επιτύχουν θα φτιάξουν και το δικό τους παραμύθι, μέσα από προβληματισμούς σύγχρονους για τον εαυτό τους, τη χώρα τους, τον πολιτισμό τους, τον κόσμο όλο και τα κοινωνικά προβλήματα.Θα παίξουν το παραμύθι και θα γίνουν μικροί ηθοποιοί. Είναι βλέπετε όλα συνδεδεμένα με κρίκους σφιχτά δεμένους έτσι ώστε τίποτα δεν πάει μοναχό. Όλα ανασύρονται αυτόματα απ’ το πατάρι της μνήμης και του νου.  Η μουσική θα ζωντανέψει εικόνες και οι εικόνες λόγια, τα λόγια ζωγραφιές κι οι ζωγραφιές μια ολόκληρη ιστορία.
Κι η ιστορία θα πλάσει εμάς τους ίδιους, τους νέους γονείς και τους νέους παιδαγωγούς στο θαυμαστό ταξίδι που λέγεται ζωή.
……..   κι η ζωή ήθος ποιεί.   

*Γιώργος Λαπαδάκης, Παιδαγωγός, Συγγραφέας μουσικών παραμυθιών