Πόσο ασφαλής είναι τελικά η αυτόνομη οδήγηση; Το πρόβλημα με τους αριθμούς που ακούμε

Τα αυτοκίνητα φρενάρουν μόνα τους, διατηρούν αποστάσεις και παρεμβαίνουν όταν ο οδηγός κινδυνεύει να χάσει τον έλεγχο. Πόσο ασφαλέστερη έχει γίνει, όμως, η οδήγηση και τι σημαίνει αυτή η εξέλιξη για τον ασφαλιστικό κλάδο;

Ένα αυτοκίνητο πλησιάζει το προπορευόμενο όχημα και μειώνει μόνο του ταχύτητα. Λίγο αργότερα, διορθώνει την πορεία του όταν πλησιάζει τη διαχωριστική γραμμή. Για τον οδηγό, οι παρεμβάσεις αυτές γίνονται ολοένα πιο συνηθισμένες. Για την ασφαλιστική αγορά, δημιουργούν ένα ενδιαφέρον ερώτημα: πόσο αλλάζει ο κίνδυνος ενός τροχαίου όταν μέρος της οδήγησης αναλαμβάνεται από ηλεκτρονικά συστήματα;

Η απάντηση δεν είναι τόσο απλή όσο αφήνουν να εννοηθεί οι εντυπωσιακοί αριθμοί που συνοδεύουν συχνά τις νέες τεχνολογίες.

Τι δείχνουν οι έρευνες

Τον Ιούλιο του 2026, το αμερικανικό Insurance Institute for Highway Safety (IIHS), ανεξάρτητος μη κερδοσκοπικός οργανισμός που υποστηρίζεται από τον ασφαλιστικό κλάδο, δημοσίευσε μια ενδιαφέρουσα μελέτη για την αυτόνομη οδήγηση.

Οι ερευνητές ανέλυσαν περίπου 50 εκατομμύρια μίλια που είχαν διανύσει χωρίς οδηγό οχήματα της Waymo σε τέσσερις αμερικανικές περιοχές, συγκρίνοντας τη συχνότητα τροχαίων με αντίστοιχα δεδομένα ανθρώπινης οδήγησης.

Διαπίστωσαν 68% χαμηλότερη συχνότητα εμπλοκής σε τροχαία που πληρούσαν τα κριτήρια αναφοράς στην αστυνομία και 81% χαμηλότερη συχνότητα τροχαίων με τραυματισμό.

Τα ευρήματα είναι σημαντικά, αλλά αφορούν έναν συγκεκριμένο στόλο πλήρως αυτοματοποιημένων οχημάτων, σε καθορισμένες περιοχές λειτουργίας. Δεν αποδεικνύουν ότι όλα τα αυτοκίνητα με συστήματα υποβοήθησης παρουσιάζουν αντίστοιχη επίδοση.

Και αυτή είναι μια διάκριση που ενδιαφέρει άμεσα την ελληνική αγορά.

Το αυτοκίνητο βοηθά, αλλά φυσικά δεν αντικαθιστά τον οδηγό

Τα περισσότερα αυτοκίνητα που κυκλοφορούν σήμερα στην Ευρώπη δεν διαθέτουν πλήρως αυτόνομη οδήγηση. Εξοπλίζονται με συστήματα υποβοήθησης, όπως αυτόματο φρενάρισμα έκτακτης ανάγκης, προσαρμοζόμενο cruise control και διατήρηση λωρίδας, ενώ ορισμένα πιο προηγμένα μοντέλα μπορούν να συνδυάζουν την επιτάχυνση, το φρενάρισμα και την υποβοήθηση του τιμονιού. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι αναλαμβάνουν την ευθύνη της οδήγησης.

Ο ευρωπαϊκός οργανισμός Euro NCAP, που αξιολογεί την ασφάλεια των αυτοκινήτων, δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα όχι μόνο στην απόδοση αυτών των συστημάτων, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο διατηρούν την προσοχή του οδηγού.

Στις αξιολογήσεις του εξετάζει, μεταξύ άλλων, την παρακολούθηση της εγρήγορσης, τις προειδοποιήσεις και την αντίδραση του οχήματος όταν ο οδηγός δεν ανταποκρίνεται. Παράλληλα, επισημαίνει ότι κακοκαιρία, φθαρμένες διαγραμμίσεις ή έργα στον δρόμο μπορούν να περιορίσουν την αποτελεσματικότητα της υποβοήθησης.

Επομένως, ένα αυτοκίνητο μπορεί να διαθέτει προηγμένο εξοπλισμό ασφαλείας και παρ' όλα αυτά να απαιτεί την πλήρη προσοχή του ανθρώπου που βρίσκεται πίσω από το τιμόνι.

Γιατί οι αριθμοί χρειάζονται προσοχή

Η αξιολόγηση της ασφάλειας δεν εξαρτάται μόνο από το πόσα ατυχήματα καταγράφονται, αλλά και από τις συνθήκες στις οποίες συμβαίνουν.

Ένα όχημα που κινείται κυρίως σε καλά χαρτογραφημένους αστικούς δρόμους δεν αντιμετωπίζει απαραίτητα τους ίδιους κινδύνους με ένα αυτοκίνητο που ταξιδεύει σε επαρχιακό δίκτυο, με περιορισμένη ορατότητα ή έντονη βροχόπτωση.

Επιπλέον, δεν καταγράφονται όλα τα τροχαία με τον ίδιο τρόπο. Μικρές συγκρούσεις μπορεί να μη δηλώνονται στις αρχές, ενώ τα αυτόνομα οχήματα υπόκεινται σε ειδικές υποχρεώσεις αναφοράς περιστατικών.

Γι' αυτό η σύγκριση διαφορετικών τεχνολογιών απαιτεί περισσότερα από ένα ποσοστό και μια εντυπωσιακή ανακοίνωση.

Τι αλλάζει για τον ασφαλιστή

Η διάδοση των συστημάτων ασφαλείας μπορεί να επηρεάσει τόσο τη συχνότητα των ατυχημάτων όσο και το κόστος των αποζημιώσεων. Ένα όχημα που αποφεύγει αποτελεσματικότερα μια σύγκρουση ενδέχεται να παρουσιάζει μικρότερη συχνότητα ζημιών. Από την άλλη, οι αισθητήρες, οι κάμερες και τα ηλεκτρονικά εξαρτήματα μπορούν να αυξήσουν το κόστος επισκευής όταν συμβεί ατύχημα.

Για τον ασφαλιστικό σύμβουλο, υπάρχει και μια πιο άμεση πλευρά. Ο πελάτης χρειάζεται να γνωρίζει τι ακριβώς κάνει το αυτοκίνητό του και πότε απαιτείται η δική του παρέμβαση. Η ύπαρξη προηγμένων συστημάτων υποβοήθησης δεν καταργεί τις υποχρεώσεις του οδηγού.

Οι έρευνες για την πλήρως αυτόνομη οδήγηση δείχνουν ότι η τεχνολογία έχει σημαντικές δυνατότητες. Στην ελληνική πραγματικότητα, όμως, το πιο άμεσο ενδιαφέρον βρίσκεται στα συστήματα που ήδη χρησιμοποιούν χιλιάδες οδηγοί. Η πραγματική τους αποτελεσματικότητα, η σωστή χρήση τους και η επίδρασή τους στις ασφαλιστικές ζημιές είναι ζητήματα που θα απασχολούν ολοένα περισσότερο την αγορά.