του Κώστα Παπαϊωάννου

Θα ήθελα με το ξεκίνημα αυτού του άρθρου να σας ζητήσω προκαταβολικά συγγνώμη για το τεχνοκρατικό οικονομικοασφαλιστικό ύφος του, το οποίο θα προσπαθήσω να περιορίσω στο ελάχιστο και να απλοποιήσω κατά το δυνατόν τις έννοιες (χωρίς να καταστρέφω την ουσία τους), έτσι ώστε να είναι απολύτως κατανοητό σε όσους τύχει να το μελετήσουν και όχι μόνο στους ειδικούς. Βεβαίως γι’ αυτό ευθύνεται το θέμα του άρθρου, αυτό καθ’ αυτό, αλλά και οι οικονομικές συγκυρίες της εποχής μας.

Το Solvency II έχει από τη φύση του αρκετά (για να μην πω πολλά) ζητήματα στα θέματα εφαρμογής του, μεταξύ των οποίων βεβαίως περιλαμβάνονται τα θέματα επενδύσεων και διαχείρισής τους, της κατηγοριοποίησης των διαθέσιμων ιδίων κεφαλαίων της επιχείρησης σε κεφάλαια Tier 1, 2 και 3 και βεβαίως της διαχείρισης των προϊοντικών και μη προϊοντικών κινδύνων.

Κατά βάθος η οδηγία Solvency II έχει στην ουσία να κάνει με θέματα που αφορούν την διαχείριση και την κοινή αντίληψη και αντιμετώπιση, απ’ όλο το στελεχιακό δυναμικό και το δυναμικό πωλήσεων μιας επιχείρησης, όλων αυτών των κινδύνων. Αυτό θεωρείται απαραίτητο προαπαιτούμενο. Το αν αυτό έχει επιτευχθεί μέχρι στιγμής από το σύνολο των ασφαλιστικών επιχειρήσεων και τι ρόλο έχει παίξει η (μη) εκπαίδευση σε αυτό, είναι θέμα άλλου άρθρου. Αλήθεια, εσείς αισθάνεστε ότι γνωρίζετε όσα είναι αναγκαία για το Solvency II;

Αυτό που πρέπει να γίνει κατανοητό από όλους τους εμπλεκόμενους (άμεσα και έμμεσα), σε οποιοδήποτε ιεραρχικό επίπεδο και αν βρίσκονται και με οποιαδήποτε ιδιότητα (διοικητική ή πωλησιακή,) είναι ότι πρέπει να αντιλαμβάνονται και να διαχειρίζονται με το ίδιο τρόπο τους κινδύνους που αντιμετωπίζει μια ασφαλιστική επιχείρηση, τους οποίους μπορούμε να τους διακρίνουμε σε τρεις βασικές κατηγορίες, οι οποίες όμως αλληλεπιδρούν μεταξύ τους και επηρεάζουν το συνολικό αποτέλεσμα της επιχείρησης. Οι κατηγορίες αυτές είναι αφενός οι αμιγώς ασφαλιστικοί κίνδυνοι, αφετέρου οι επενδυτικοί κίνδυνοι και τρίτον οι λειτουργικοί κίνδυνοι.

Το πράγμα αρχίζει να περιπλέκεται και να δυσκολεύει από το σημείο που αντιστοίχως εμπλέκονται μεταξύ τους οι κίνδυνοι. Για να γίνω περισσότερο σαφής, όλοι κατανοούμε τους ασφαλιστικούς κινδύνους, τους κινδύνους που αντιμετωπίζει μέσω των προϊόντων της μια ασφαλιστική επιχείρηση. Πόσοι όμως γνωρίζουν ότι το Solvency II, στον πρώτο πυλώνα του, διαχωρίζει τους κινδύνους μιας επιχείρησης σε προϊοντικούς και μη προϊοντικούς, όπου τους προϊοντικούς (επί παραδείγματι) κινδύνους τους διαχωρίζει σε κινδύνους ενεργητικού (αγοράς και πιστωτικό), παθητικού (συχνότητας και σφοδρότητας αποζημιώσεων, συμπεριφοράς ασφαλισμένων και συστημικό) και κινδύνους asset/liability management (αγοράς, πιστωτικό, ρευστότητας και λοιπούς χρηματοοικονομικούς κινδύνους); Αντιστοίχως βεβαίως αντιμετωπίζει και τους μη προϊοντικούς κινδύνους, όπου η αντίστοιχη κατηγοριοποίησή τους (χωρίς να επεκταθώ και να αναλύσω) είναι σε κινδύνους γεγονότων, λειτουργικούς και χρηματοοικονομικούς (αρκετοί απ’ αυτούς συμπίπτουν με τους κινδύνους της προηγούμενης κατηγορίας).

Ούφ! Αρκετά δύσκολο ήταν για να το γράψω όλο αυτό. Πόσο μάλλον να το διαβάσετε! Γι’ αυτό το λόγο σταματάω εδώ με την (ψιλο)τεχνοκρατική ανάλυση κινδύνων και δεν επεκτείνομαι σε θέματα που έχουν να κάνουν με ζητήματα όπως η κατηγοριοποίηση σε Tier 1, 2 και 3 και η Βέλτιστη Εκτίμηση Τεχνικών Αποθεμάτων.

Δείτε όμως και τα πιο ενδιαφέροντα που ακολουθούν!

Αν σε όλη αυτή την ήδη μπλεγμένη κατάσταση προσθέσουμε και την Ελληνική κρίση χρέους, που οδήγησε τελικά στους περιορισμούς στην κίνηση κεφαλαίων (Capital Controls), άρα σε εξαιρετικά αυξημένους κινδύνους ρευστότητας, πιστωτικούς και αγοράς, οι οποίοι δεν γνωρίζουμε πόσο θα διαρκέσουν, δεν γνωρίζουμε αν θα διαφοροποιηθούν όσον αφορά τις επιχειρήσεις σε σχέση με τους ιδιώτες και δεν γνωρίζουμε πως θα επηρεαστούν από την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, τότε εγώ αρχίζω να αναρωτιέμαι σχετικά με το κατά πόσον οι επιχειρήσεις θα μπορέσουν να σχεδιάσουν και να προωθηθούν στην αγορά επενδυτικού χαρακτήρα προϊόντα, τα οποία όμως έχουν απόλυτη ανάγκη αυτή τη στιγμή οι πελάτες μας και ειδικά οι μεγάλοι εξ αυτών.

Δεν το γνωρίζουμε επειδή, ειδικά αυτά τα προϊόντα, έχουν ανάγκη από ειδική διαχείριση των αποθεματικών τους, η οποία σε σχέση με το Solvency II και τα Capital Controls, γίνεται πολύ δύσκολη (ίσως και αδύνατη, σε κάποιες περιπτώσεις), λόγω της υπερβολικής συγκέντρωσης κινδύνων, η οποία αποτελεί από μόνη της σοβαρό κίνδυνο. Βέβαια κατ’ ακολουθία τίθεται και το ερώτημα «τι γίνεται με τα ήδη κυκλοφορούντα στην αγορά προϊόντα unit liked και single premium» και τις εταιρίες που τα έχουν ήδη διαθέσει; Πόσοι ασφαλιστές, πράκτορες, μεσίτες και τραπεζίτες θα χάσουν τον ύπνο τους, όταν αντιληφθούν ότι εταιρίες με τις οποίες συνεργάζονται και έχουν προωθήσει προϊόντα τους, σκέπτονται ακόμα και να αποχωρήσουν από την Ελληνική αγορά, λόγω αυτού του προβλήματος; Και ποιος θα είναι ο εθελοντής «λευκός ιππότης» που θα αναλάβει την διαχείριση τέτοιων προϊόντων, στη θέση των πιθανώς αποχωρούντων;

Το ζήτημα βεβαίως θεωρώ ότι είναι γνωστό, τόσο στις ασφαλιστικές εταιρίες (και τα εμπλεκόμενα στελέχη τους), όσο και στην Ένωση Ασφαλιστικών Εταιριών, αλλά και σε όλους τους άλλους εμπλεκόμενους ασφαλιστικούς φορείς και ενώσεις. Το ερώτημα είναι αν έχουν ασκηθεί από τους αρμόδιους και τους έχοντες την δυνατότητα, οι ανάλογες πιέσεις προς τους εποπτεύοντες των ασφαλιστικών δραστηριοτήτων και τους πολιτικούς, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στο ότι η ασφαλιστική αγορά είναι από τους σοβαρότερους θεσμικούς επενδυτές (ίσως ο σοβαρότερος) στην Ελληνική αγορά σήμερα, προκειμένου να υπάρξει, σύντομα ελπίζω, κάποια λύση.

*Ποιος είναι ο Κώστας Παπαϊωάννου

Ο κ. Κώστας Παπαϊωάννου είναι εξειδικευμένος εκπαιδευτής ασφαλιστών με 20ετή και πλέον διδακτική εμπειρία. Έχει κάνει σπουδές οικονομικής κατεύθυνσης και κατέχει τίτλους σπουδών στα ασφαλιστικά από το ΕΙΑΣ και το CII.

Εργάζεται στον ευρύτερο ασφαλιστικό και χρηματοοικονομικό χώρο από τη δεκαετία του ΄80 και έχει απασχοληθεί σε διευθυντικές θέσεις εκπαίδευσης, σε μερικές από τις μεγαλύτερες ασφαλιστικές εταιρίες και τράπεζες που δραστηριοποιούνται στην Ελληνική αγορά, καλύπτοντας και τα θέματα εκπαίδευσης του Bancassurance.

Έχει συνεργαστεί με το ΕΙΑΣ και το Ελληνικό Τραπεζικό Ινστιτούτο και συμμετείχε στη συγγραφή των βιβλίων πιστοποίησης διαμεσολαβούντων.

Έχει συνεργαστεί με την KPMG για την πιστοποίηση του EFICERT, και με την ΕΕΔΕ, για αντίστοιχα θέματα.