Σύμφωνα με την Ελληνική νομοθεσία (ν.4364/2016 – Solvency II, άρθρο 1), οι ασφαλίσεις Χερσαίων Οχημάτων (αυτοκινήτων) αποτελούν ξεχωριστό κλάδο ασφαλίσεων, ο οποίος αφορά όλα τα χερσαία οχήματα εκτός από τα σιδηροδρομικά. Δηλαδή, στην ουσία αφορά όλα τα άλλα αυτοκινούμενα οχήματα (Ι.Χ. αυτοκίνητα, φορτηγά, μηχανήματα έργων κ.α.). Παρέχει την εξής κάλυψη, όπως ορίζεται νομοθετικά:

Κλάδος 3 «Χερσαία οχήματα» (εκτός σιδηροδρομικών)
Καλύπτει κάθε ζημία, την οποία υφίστανται αυτοκινούμενα και μη, χερσαία οχήματα εκτός των σιδηροδρομικών.

Ασφαλίσεις Χερσαίων Οχημάτων
Ο συγκεκριμένος κλάδος ασφάλισης ασχολείται με την κάλυψη των κινδύνων που μπορούν να προκαλέσουν ζημία ή απώλεια χερσαίων οχημάτων. Οι καλύψεις αυτές παρέχονται συμπληρωματικά στην υποχρεωτική κύρια κάλυψη του συμβολαίου αστικής ευθύνης κυκλοφορίας του οχήματος.

Πρέπει να σημειωθεί ότι οι συγκεκριμένες καλύψεις του κλάδου 3 είναι προαιρετικές σε αντίθεση με αυτές της αστικής ευθύνης, όπου η υποχρεωτικότητά τους απαιτείται βάσει της νομοθεσίας.

Αντικείμενο ασφάλισης
Το αντικείμενο ασφάλισης του συγκεκριμένου κλάδου είναι το αυτοκινούμενο ή ρυμουλκούμενο όχημα, το οποίο κινείται επί του εδάφους. Τονίζεται ότι εξαιρούνται τα τρένα, όπου καλύπτονται με εξειδικευμένα ασφαλιστήρια συμβόλαια.

Παραγωγή αυτού του κλάδου το 2023
Ο κλάδος 3 το 2023 έκλεισε με ετήσια παραγωγή 291,4 εκατομμυρίων ευρώ, αυξημένη κατά 16,5%, σε σχέση με το 2022.

Ποιες είναι οι συνήθεις καλύψεις που αφορούν τον κλάδο 3 χερσαίων οχημάτων
Οι κίνδυνοι που απειλούν το αυτοκινούμενο όχημα προέρχονται από τη συνήθη κυκλοφορία και χρήση του οχήματος, καθώς και από εξωτερικά γεγονότα τα οποία δε σχετίζονται με την κίνησή του.

Οι κυριότερες καλύψεις που προσφέρονται από την ασφαλιστική αγορά έναντι αυτών των κινδύνων είναι οι εξής:

• Πυρκαγιά, Η συγκεκριμένη κάλυψη προστατεύει το όχημα από πυρκαγιά ή έκρηξη που μπορεί να προκληθεί από ενδογενή αιτία (π.χ. μηχανική βλάβη) ή από εξωγενή αιτία (π.χ. κεραυνός).
• Κλοπή Ολική, Καλύπτει την ολική απώλεια του οχήματος λόγω κλοπής και τη μη ανεύρεσή του σε συγκεκριμένο διάστημα (συνήθως 90 ημερών), από τη δήλωση της απώλειάς του. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η σχετική δήλωση στις αστυνομικές αρχές και η υποβολή μήνυσης.
• Κλοπή Μερική, Αφορά την κλοπή εξαρτημάτων του οχήματος που κρίνονται απαραίτητα για την κίνηση και λειτουργία του, καθώς και τις υλικές ζημιές που μπορεί να προκληθούν στο όχημα κατά την διάρκεια της κλοπής.
• Ζημίες ιδίου οχήματος από την κυκλοφορία του, Καλύπτεται ολική ή μερική ζημία του οχήματος από εμπλοκή του σε ατύχημα, ανεξαρτήτως υπαιτιότητας.
• Ζημίες ιδίου οχήματος από κακόβουλες ενέργειες, Καλύπτονται οι ζημίες που θα προκληθούν στο όχημα από κακόβουλες ενέργειες τρίτων.
• Ζημίες ιδίου οχήματος από φυσικά φαινόμενα, Καλύπτονται οι ζημίες που θα προκληθούν στο όχημα από φυσικά φαινόμενα, όπως π.χ. σεισμός, πλημμύρες, χαλαζόπτωση, κ.α.
• Θραύση κρυστάλλων, Καλύπτονται ζημιές που αφορούν τον κίνδυνο θραύσης των κρυστάλλων του οχήματος από οποιοδήποτε γεγονός. Συνήθως εξαιρείται από τη συγκεκριμένη κάλυψη η θραύση των φανών και των δεικτών πορείας (φλας).
• Προσωπικό ατύχημα οδηγού, Η συγκεκριμένη κάλυψη αν και συνήθως υπάγεται στον κλάδο τον προσωπικών ατυχημάτων, συνήθως προστίθεται στα συμβόλαια αυτοκινήτων και η διαχείρισή της γίνεται μαζί με τις υπόλοιπες συμπληρωματικές καλύψεις οχημάτων. Καλύπτει τον εκάστοτε οδηγό του ασφαλισμένου οχήματος για τροχαίο ατύχημα από το οποίο προκλήθηκε θάνατος, μόνιμη ολική ή μερική ανικανότητα του ιδίου.

Συνήθεις διαδικασίες του κλάδου για την αποζημίωση και ο λόγος ύπαρξης απαλλαγών

Κατά την επέλευση του ασφαλισμένου κινδύνου, ο ασφαλισμένος (όπως αντίστοιχα και σε όλα τα είδη των ασφαλίσεων), πρέπει να προβεί σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες για τον περιορισμό της ζημίας και να λειτουργήσει σαν να ήταν ανασφάλιστος.

Γι’ αυτόν το λόγο συνηθίζεται αυτές οι καλύψεις του κλάδου 3 να δίνονται με κάποιες απαλλαγές, ώστε και ο ίδιος ο ασφαλιζόμενος να έχει όφελος από την μη ύπαρξη ζημίας.

Όπως είναι αυτονόητο χρειάζεται επιπλέον εκπαίδευση επί του κλάδου 3 στους ασφαλιστικούς πράκτορες που προωθούν αυτού του τύπου τα προϊόντα, προκειμένου να γνωρίσουν ακριβώς το εύρος και τους συνδυασμούς των καλύψεων που προωθεί η κάθε μία από τις συνεργαζόμενες με αυτούς ασφαλιστικές επιχειρήσεις.

Ποιος είναι ο Κώστας Παπαϊωάννου
Είναι πιστοποιημένος εκπαιδευτής ασφαλιστικών γνωστικών αντικειμένων, με πολυετή εκπαιδευτική εμπειρία. Έχει γράψει τα βιβλία «Επενδύσεις και Ασφάλιση», εκδόσεις Σπύρου 2021, που αφορά τις πιστοποιήσεις της ΤτΕ στα προϊόντα Unit Linked και «Ασφαλιστικοί Πράκτορες», Εκδόσεις Σπύρου 2022, που αφορά τις υποχρεωτικές γνώσεις και τις πιστοποιήσεις γνώσεων των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών, από την Τράπεζα της Ελλάδος.
Έχει επιπλέον συμμετάσχει στη συγγραφή βιβλίων του ΕΙΑΣ και του ΕΤΙ. Είναι αρθρογράφος του Next Deal.
Συνεργάζεται ως ειδικός επιστήμονας, για ερευνητικούς και διδακτικούς σκοπούς με το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ) και διδάσκει το μάθημα της Ασφάλισης στο ΜΒΑ Τραπεζικής και Ασφαλιστικής Διοίκησης, καθώς και σε άλλα μεταπτυχιακά προγράμματα του ΕΚΠΑ. Επιπλέον συνεργάζεται και διδάσκει στο ΕΙΑΣ και στο ΕΤΙ (Ελληνικό Τραπεζικό Ινστιτούτο - ΕΕΤ), καθώς και σε άλλους εκπαιδευτικούς φορείς.