Σύμφωνα με την Ελληνική νομοθεσία (ν.4364/2016 – Solvency II, άρθρο 1), οι ασφαλίσεις Πιστώσεων αποτελούν ξεχωριστό κλάδο ασφαλίσεων, ο οποίος αφορά τις εξής καλύψεις, όπως ορίζεται νομοθετικά:

Κλάδος 14 «Πιστώσεις»: Σε αυτό τον κλάδο, ο ασφαλιστής έναντι ασφαλίστρου καλύπτει τον ασφαλισμένο για ζημία την οποία αυτός πιθανόν να υποστεί ως αποτέλεσμα της αποτυχίας ενός ή περισσοτέρων οφειλετών του να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους προς αυτόν (ασφαλισμένο). Καλύπτει τα εξής:

1. γενική αφερεγγυότητα,
2.  εξαγωγικές πιστώσεις (αφορά εξαγωγικές πιστώσεις που δεν γίνονται για λογαριασμό ή με την υποστήριξη του Κράτους),
3. πωλήσεις με δόσεις,
4. ενυπόθηκες πιστώσεις,
5. αγροτικές πιστώσεις.

Η παραγωγή του κλάδου πιστώσεων για το 2023, ο οποίος συνήθως ασκείται από συγκεκριμένες και εξειδικευμένες σε αυτό τον κλάδο εταιρίες, οι οποίες συνεργάζονται με πολλές ασφαλιστικές εταιρίες, αλλά και πράκτορες και μεσίτες ασφαλίσεων της Ελληνικής αγοράς, ανήλθε σε περίπου 56 εκατομμύρια ευρώ, με αξιόλογη ετήσια αυξητική τάση της τάξης του 7,6%.

Ας δούμε σε μεγαλύτερο βάθος τη λειτουργία των ασφαλίσεων Πιστώσεων.

Ασφαλίσεις Πιστώσεων (κλάδος 14)
Ο κλάδος της ασφάλισης πιστώσεων είναι ένας ιδιαίτερα εξειδικευμένος κλάδος ασφάλισης ο οποίος απευθύνεται αποκλειστικά σε επιχειρήσεις, εξασφαλίζοντας ένα σημαντικό στοιχείο του ενεργητικού τους, που αφορά τις ανείσπρακτες απαιτήσεις τους κατά των εταιρικών πελατών τους.

Σήμερα που το μεγαλύτερο ποσοστό των εμπορικών συναλλαγών γίνεται επί πιστώσει σε ένα μεταβαλλόμενο και εξ αυτού σχετικά αβέβαιο οικονομικό περιβάλλον και σε μία παγκόσμια αγορά με πολλές φορές άγνωστους μεταξύ τους συναλλασσομένους. Η εξασφάλιση της είσπραξης των απαιτήσεων κρίνεται απαραίτητη για την επιβίωση και την ανάπτυξη κάθε επιχείρησης!

Αντικείμενο της ασφάλισης
Το αντικείμενο της ασφάλισης είναι το σύνολο των επί πιστώσει πωλήσεων της ασφαλισμένης επιχείρησης προς τους εταιρικούς πελάτες της, συμπεριλαμβανομένων και των εξαγωγικών δραστηριοτήτων της.

Δεν καλύπτονται πωλήσεις προς φυσικά πρόσωπα, επιχειρήσεις του δημόσιου τομέα και συγγενείς προς την ασφαλισμένη εταιρίες και επιπλέον δεν καλύπτονται οι εμπορικές διαφορές (π.χ. κακής ποιότητας εμπόρευμα), οι συμβατικές ρήτρες και οι συναλλαγματικές διαφορές (στις εξαγωγές).

Ασφαλισμένος κίνδυνος
Ο κίνδυνος ο οποίος καλύπτεται από το συμβόλαιο πιστώσεων είναι η μη πληρωμή των επί πιστώσει πωλήσεων, λόγω αφερεγγυότητας του πελάτη.

Καλύψεις
Τα προγράμματα, τα οποία προσφέρονται στην Ελληνική ασφαλιστική αγορά είναι συνήθως δύο μορφών:

1. Πρόγραμμα απόδειξης αφερεγγυότητας από τον ασφαλισμένο

Στο συγκεκριμένο πρόγραμμα η επέλευση του κινδύνου (άρα η υποχρέωση καταβολής αποζημίωσης) εδραιώνεται στη με τη δικαστική απόφαση κήρυξη πτώχευσης του οφειλέτη ή με το δικαστικό ή τον εξώδικο συμβιβασμό για το σύνολο των πιστωτών του οφειλέτη. Την ευθύνη απόδειξης των ανωτέρω, στο συγκεκριμένο πρόγραμμα, έχει ο ασφαλισμένος.

Ως πλεονέκτημά του είναι το σχετικά χαμηλό κόστος της κάλυψης.

2. Πρόγραμμα καθυστέρησης πληρωμής λόγω αφερεγγυότητας

Στο συγκεκριμένο πρόγραμμα ο ασφαλισμένος αποζημιώνεται μετά από συγκεκριμένο χρονικό διάστημα (συνήθως 4-6 μήνες) από τη λήξη της απαίτησης, ανεξαρτήτως της φάσης της πτωχευτικής διαδικασίας που βρίσκεται η υπόθεση του πελάτη του.

Και στα δύο προαναφερόμενα προγράμματα ο ασφαλισμένος συμμετέχει στον κίνδυνο με ποσοστό που αναφέρεται στο συμβόλαιο και δεν έχει τη δυνατότητα να ασφαλίσει την ιδία του συμμετοχή σε άλλη ασφαλιστική εταιρία.

Σημαντικό στοιχείο στις ασφαλίσεις πιστώσεων είναι ότι το συνολικό ετήσιο ασφάλιστρο συνήθως δεν είναι γνωστό εκ των προτέρων, εκτός από το ελάχιστο όριο το οποίο αναφέρεται στο συμβόλαιο (όπως στα περισσότερα είδη ασφαλίσεων), διότι βασίζεται στο ύψος των πραγματικών πωλήσεων που πραγματοποιούνται.

Έτσι, η χρέωση και η καταβολή του ασφαλίστρου γίνεται συνήθως μηνιαία, βάσει των πωλήσεων του εκάστοτε μήνα.

Επιπλέον στοιχείο που αφορά τις ασφαλίσεις πιστώσεων είναι ότι υπάρχουν όρια της καλυπτόμενης πίστωσης και επιπλέον σημαντικότατο στοιχείο είναι ότι ο ασφαλισμένος είναι υποχρεωμένος να αποστείλει το σύνολο των στοιχείων των πελατών του στην ασφαλιστική εταιρία, έτσι ώστε αυτή να προχωρήσει στην έγκριση του ορίου πίστωσης που είναι διατεθειμένη να ασφαλίσει για τον καθένα ξεχωριστά. Η συγκεκριμένη διαδικασία είναι εξαιρετικά σημαντική.

Οι ασφαλιστικές εταιρίες πιστώσεων, μέσω των διεθνών συνεργασιών που έχουν συνάψει, είναι σε θέση σε σύντομο χρονικό διάστημα να γνωρίζουν με ακρίβεια τα στοιχεία εταιριών σε παγκόσμιο επίπεδο και όχι μόνο να εγκρίνουν, αλλά και να συμβουλεύουν για τα όρια πίστωσης τους πελάτες τους, η ακόμα και να συμβουλεύουν τους πελάτες τους σχετικά με την αξιοπιστία των εταιριών με τις οποίες συνεργάζονται και τέλος να τους προτείνουν (ή ακόμα και να τους επιβάλλουν!) τη μη συνεργασία τους με αυτές τις επιχειρήσεις που κρίνονται ως αναξιόπιστες!

Αυτονόητο θεωρείται ότι για την πώληση/προώθηση τόσο ευαίσθητων στις οικονομικές διακυμάνσεις της αγοράς και στην αξιοπιστία των πελατών τους προϊόντων, επιβάλλεται διεξοδική και σύγχρονη εκπαίδευση στους ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές οι οποίοι ασχολούνται με την προώθησή τους!

Θα επανέλθουμε με αντίστοιχη ανάλυση του «συγγενούς» με τον κλάδο Πιστώσεων (14), κλάδου Εγγυήσεων (15)!

Ποιος είναι ο Κώστας Παπαϊωάννου
Είναι πιστοποιημένος εκπαιδευτής ασφαλιστικών γνωστικών αντικειμένων, με πολυετή εκπαιδευτική εμπειρία. Έχει γράψει τα βιβλία «Επενδύσεις και Ασφάλιση», εκδόσεις Σπύρου 2021, που αφορά τις πιστοποιήσεις της ΤτΕ στα προϊόντα Unit Linked και «Ασφαλιστικοί Πράκτορες», Εκδόσεις Σπύρου 2022, που αφορά τις υποχρεωτικές γνώσεις και τις πιστοποιήσεις γνώσεων των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών, από την Τράπεζα της Ελλάδος. Έχει επιπλέον συμμετάσχει στη συγγραφή βιβλίων του ΕΙΑΣ και του ΕΤΙ.
Είναι αρθρογράφος του Next Deal.
Συνεργάζεται ως ειδικός επιστήμονας, για ερευνητικούς και διδακτικούς σκοπούς με το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ) και διδάσκει τομάθημα της Ασφάλισης στο ΜΒΑ Τραπεζικής και Ασφαλιστικής Διοίκησης, καθώς και σε άλλα μεταπτυχιακά προγράμματα του ΕΚΠΑ. Επιπλέον συνεργάζεται και διδάσκει στο ΕΙΑΣ και στο ΕΤΙ (Ελληνικό Τραπεζικό Ινστιτούτο - ΕΕΤ), καθώς και σε άλλους εκπαιδευτικούς φορείς.