Επειδή ζούμε σε ένα κόσμο που αλλάζει με ταχείς ρυθμούς και επειδή ήδη συζητούνται οι αλλαγές που επίκεινται στο ν.4364/2016 (Solvency II), οι οποίες είναι σίγουρο ότι θα επιφέρουν και τις αντίστοιχες αλλαγές στην οδηγία IDD (ν.4583/2018), καλό θα ήταν να θυμηθούμε τα βασικά κρίσιμα σημεία της IDD, που άλλαξαν (κατά τη γνώμη μου προς το καλύτερο) τις συνήθειες και τις υποχρεώσεις των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών, προκειμένου να προστατεύσουμε τα θετικά σημεία της και να προσπαθήσουμε για τη βελτίωσή της στο μέλλον!

Η IDD καλύπτει τη διανομή ασφαλιστικών προϊόντων κλάδων γενικών ασφαλίσεων και ζωής, αντασφαλιστικών προϊόντων, καθώς και πακεταρισμένων επενδυτικών προϊόντων που βασίζονται σε ασφάλιση (PRIIP ή Unit Linked). Ισχύει για τους πράκτορες και τους μεσίτες ασφαλίσεων, τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις και τους δευτερευούσης δραστηριότητας (βοηθητικούς) διαμεσολαβητές (με κάποιες εξαιρέσεις). Η IDD επίσης ισχύει για ορισμένες δραστηριότητες που διεξάγονται μέσω ιστοτόπων σύγκρισης τιμών (aggregators). 

Ας δούμε τώρα τις βασικές αλλαγές που έφερε η IDD στους ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές (συμπληρώνοντας το ν.4364/2016-Solvency II), σε σημαντικούς τομείς που αφορούν αφενός την προστασία του καταναλωτή και αφετέρου τις υποχρεώσεις του ασφαλιστικού διαμεσολαβητή, που θα πρέπει να στηρίξουμε, αλλά και αυτές που θα πρέπει να προσπαθήσουμε να βελτιώσουμε:

• Επίβλεψη και διακυβέρνηση προϊόντος (POG)

Η IDD προβλέπει στο POG απαιτήσεις για τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις και τους διαμεσολαβητές που κατασκευάζουν ασφαλιστικά προϊόντα. Περιλαμβάνει επίσης απαιτήσεις για τους διανομείς ασφαλίσεων (πράκτορες και μεσίτες) που προτείνουν προϊόντα που δεν κατασκευάζουν οι ίδιοι. Οι απαιτήσεις POG δεν ισχύουν για ασφαλιστικά προϊόντα που αφορούν την ασφάλιση μεγάλων κινδύνων.  

• Απαιτήσεις παροχής πληροφοριών

Οι ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές (διανομείς ασφαλίσεων) θα πρέπει να ενεργούν με ειλικρίνεια, δίκαια και επαγγελματικά σύμφωνα με τα βέλτιστα συμφέροντα των πελατών τους. Ειδικότερα, δεν μπορούν να προβούν σε ρυθμίσεις ως προς την αμοιβή ή τους στόχους πωλήσεων που θα μπορούσαν να αποτελέσουν κίνητρο για να προτείνουν ένα συγκεκριμένο προϊόν σε έναν πελάτη, όταν θα μπορούσαν να προσφέρουν ένα διαφορετικό προϊόν που θα ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες του πελάτη.

Πριν από τη σύναψη της σύμβασης, θα παρέχονται στους καταναλωτές σαφείς πληροφορίες για την επαγγελματική κατάσταση του ατόμου που πωλεί το ασφαλιστικό προϊόν και για τη φύση της αμοιβής που θα λάβει. Αυτό δεν ισχύει για μεγάλους κινδύνους και για δραστηριότητες διανομής αντασφαλίσεων.

Η IDD απαιτεί επίσης ένα λεπτομερές τυποποιημένο Έγγραφο Πληροφοριών Ασφαλιστικού Προϊόντος για όλα τα ασφαλιστικά προϊόντα που πρέπει να παρέχεται στον πελάτη πριν από τη σύναψη σύμβασης από τον ασφαλιστικό διαμεσολαβητή. Ο κατασκευαστής του προϊόντος ασφάλισης υποχρεούται να συντάσσει αυτό το έγγραφο. 

• Κανόνες για διασταυρούμενες πωλήσεις (cross-selling) 

Η IDD έχει θέσει κανόνες σχετικά με τις διασταυρούμενες πωλήσεις cross-selling, αλλά με διαφορετικό τρόπο απ’ ότι το αντιλαμβανόμαστε μέχρι τώρα. Όταν το ασφαλιστικό προϊόν είναι το συμπληρωματικό προϊόν ενός αγαθού ή μιας υπηρεσίας, αυτό το αγαθό ή η υπηρεσία θα πρέπει να επιτρέπεται να αγοράζονται χωριστά από την ασφάλιση (δηλαδή απαγόρευση δέσμευσης του ποιος θα πουλήσει αυτό το προϊόν στον πελάτη). Η IDD απαιτεί ότι όταν το ασφαλιστικό προϊόν δεν είναι το κύριο προϊόν, αλλά πωλείται ως ένα συμπληρωματικό προϊόν ή υπηρεσία, σε κάποιο άλλο προϊόν που δεν είναι ασφαλιστικό, ο πελάτης να ενημερώνεται για το εάν το ασφαλιστικό προϊόν μπορεί να αγοραστεί ξεχωριστά. (βλέπε περιπτώσεις τραπεζικών δανείων, αγοράς αυτοκινήτων κ.α.).

• Διασυνοριακές δραστηριότητες διαμεσολαβούντων

Στην IDD υπάρχουν διευκρινίσεις σχετικά με τον καταμερισμό αρμοδιοτήτων μεταξύ του κράτους μέλους καταγωγής και του κράτους μέλους υποδοχής. Σε αυτή την ενότητα καθορίζονται τα της εποπτείας των εταιριών ΕΠΥ και των θυγατρικών. Σε γενικές γραμμές, όταν ο διαμεσολαβητής δραστηριοποιείται βάσει FOS, το κράτος μέλος καταγωγής του είναι υπεύθυνο για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με όλες τις απαιτήσεις της IDD. Όταν ο διαμεσολαβητής δραστηριοποιείται βάσει FOE, τότε το ενδιαφερόμενο κράτος υποδοχής είναι υπεύθυνο για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με την IDD και τις επιχειρηματικές απαιτήσεις δεοντολογίας. Το κράτος μέλος καταγωγής του είναι υπεύθυνο για οτιδήποτε άλλο.

• Συνεχής επαγγελματική ανάπτυξη (CPD)

Η IDD απαιτεί από τα κράτη μέλη να διαθέτουν μηχανισμούς για την αξιολόγηση αφενός των γνώσεων (που τονίζω ότι ΔΕΝ αφορούν μόνο τα προϊόντα που προωθούν) και αφετέρου των ικανοτήτων των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών, των υπαλλήλων των διαμεσολαβητών και των ασφαλιστικών επιχειρήσεων, με βάση κατ’ ελάχιστον 15 ώρες κατάρτισης (CPD) ετησίως (μαθήματα σε τάξη, e-learning, καθοδήγηση κ.λπ.), εισάγοντας το θεσμό της επαναπιστοποίησης γνώσεων. 

• Καθεστώς PRIIP’s

H IDD περιέχει ένα συγκεκριμένο κεφάλαιο με πρόσθετες απαιτήσεις που απαιτούνται για την προώθηση πακεταρισμένων επενδυτικών προϊόντων, στα οποία περιλαμβάνονται και τα ασφαλιστικά προϊόντα επενδυτικού χαρακτήρα (unit linked) που διανέμονται από ασφαλιστικές επιχειρήσεις και ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές.

Περισσότερες και πιο αναλυτικές πληροφορίες σχετικά με την IDD θα μπορέσετε να βρείτε στο βιβλίο «Ασφαλιστικοί Πράκτορες», εκδόσεις Σπύρου 2022, αφού σας τονίσω ότι η απλή φωτοτύπιση αυτού του άρθρου και ο διαμοιρασμός του σε συμμετέχοντες σεμιναρίων, μπορεί μεν να είναι χρήσιμος (ίσως αναγκαίος) για τους εκπαιδευόμενους, αλλά από την άλλη, ΔΕΝ προσφέρει τη δυνατότητα σε αυτούς που το κάνουν να δώσουν τις απαιτούμενες διευκρινίσεις, όπου χρειάζεται, αν δεν έχουν και τις απαιτούμενες πλήρεις γνώσεις για να τους συμβουλεύσουν αναλόγως! 

Ποιος είναι ο Κώστας Παπαϊωάννου

Είναι πιστοποιημένος εκπαιδευτής ασφαλιστικών γνωστικών αντικειμένων, με πολυετή εκπαιδευτική εμπειρία.

Έχει γράψει τα βιβλία «Επενδύσεις και Ασφάλιση», εκδόσεις Σπύρου 2021, που αφορά τις πιστοποιήσεις της ΤτΕ στα προϊόντα Unit Linked και «Ασφαλιστικοί Πράκτορες», Εκδόσεις Σπύρου 2022, που αφορά τις υποχρεωτικές γνώσεις και τις πιστοποιήσεις γνώσεων των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών, από την Τράπεζα της Ελλάδος. Έχει επιπλέον συμμετάσχει στη συγγραφή βιβλίων του ΕΙΑΣ και του ΕΤΙ. Είναι αρθρογράφος του Next Deal.

Συνεργάζεται ως ειδικός επιστήμονας, για ερευνητικούς και διδακτικούς σκοπούς με το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ) και διδάσκει στο ΜΒΑ Τραπεζικής και Ασφαλιστικής Διοίκησης, καθώς και σε άλλα μεταπτυχιακά προγράμματα του ΕΚΠΑ. Επιπλέον συνεργάζεται και διδάσκει στο ΕΙΑΣ και στο ΕΤΙ (Ελληνικό Τραπεζικό Ινστιτούτο - ΕΕΤ), καθώς και σε άλλους εκπαιδευτικούς φορείς.

Έχει κάνει σπουδές οικονομικής κατεύθυνσης και μεταπτυχιακές σπουδές στα ασφαλιστικά. Έχει εργαστεί σε διευθυντικές θέσεις εκπαίδευσης, σε μερικές από τις μεγαλύτερες ασφαλιστικές εταιρίες και τράπεζες που δραστηριοποιούνται στην Ελληνική αγορά.