Σαν σήμερα, στις 2 Ιουνίου 1891, το ποδόσφαιρο απέκτησε έναν από τους πιο καθοριστικούς και δραματικούς κανονισμούς του: το πέναλτι.

Η απόφαση ελήφθη στη Γλασκώβη από τη Διεθνή Επιτροπή Ποδοσφαίρου (IFAB), το όργανο που είχε ιδρυθεί λίγα χρόνια νωρίτερα από τις ομοσπονδίες της Αγγλίας, της Σκωτίας, της Ουαλίας και της Ιρλανδίας. Λίγοι από όσους συμμετείχαν τότε στη συνεδρίαση μπορούσαν να φανταστούν ότι ενέκριναν έναν κανόνα που θα καθόριζε όσο λίγοι την ιστορία του αθλήματος.

Η ιδέα ανήκε στον Ιρλανδό Γουίλιαμ ΜακΚραμ (1865–1932), επιχειρηματία, παράγοντα του ποδοσφαίρου και –κατά μία από τις πιο όμορφες ειρωνείες της αθλητικής ιστορίας– τερματοφύλακα.

Ο ΜακΚραμ ζούσε στο μικρό χωριό Μίλφορντ της κομητείας Άρμα. Σήμερα το χωριό δεν είναι γνωστό για τα λινά υφάσματα που κάποτε παρήγαγε, αλλά για το γεγονός ότι εκεί γεννήθηκε το πέναλτι. Το 1890, στο γήπεδο της William Street, συνέλαβε έναν τρόπο να τιμωρούνται οι εσκεμμένες παραβάσεις κοντά στο τέρμα.

Η αρχική διατύπωση του κανονισμού ήταν απλή και αυστηρή: αν ένας παίκτης κρατούσε, ανέτρεπε ή σταματούσε σκόπιμα την μπάλα με το χέρι μέσα σε απόσταση δώδεκα γιάρδων από τη γραμμή του τέρματος, ο διαιτητής μπορούσε να καταλογίσει ένα «penalty kick». Οι υπόλοιποι παίκτες έπρεπε να απομακρυνθούν, ενώ απέναντι στον εκτελεστή θα στεκόταν μόνο ο τερματοφύλακας.

Σήμερα το θεωρούμε αυτονόητο. Τότε όμως πολλοί το αντιμετώπισαν ως παράλογη και επικίνδυνα ριζοσπαστική πρόταση. Το ποδόσφαιρο βρισκόταν ακόμη στα πρώτα του βήματα και οι κανόνες του διαμορφώνονταν μέσα από συνεχείς διαφωνίες. Αρκετοί παράγοντες υποστήριζαν ότι ένας «κύριος» δεν θα εξαπατούσε ποτέ συνειδητά το παιχνίδι και άρα δεν χρειαζόταν τέτοια τιμωρία.

Η πραγματικότητα όμως είχε ήδη αρχίσει να τους διαψεύδει.

Καθοριστικό ρόλο φαίνεται πως έπαιξε ένας αγώνας Κυπέλλου Αγγλίας ανάμεσα στη Νότς Κάουντι και τη Στόουκ. Στα τελευταία λεπτά, αμυντικός απέκρουσε την μπάλα με το χέρι πάνω στη γραμμή. Η Στόουκ κέρδισε φάουλ σχεδόν πάνω στο τέρμα, όμως ο τερματοφύλακας στάθηκε μπροστά στην μπάλα και το απέκρουσε χωρίς δυσκολία. Το περιστατικό ανέδειξε το κενό των κανονισμών και έδωσε ισχυρά επιχειρήματα στον ΜακΚραμ και στους υποστηρικτές του.

Για έναν χρόνο ο ίδιος και ο γραμματέας της Ιρλανδικής Ομοσπονδίας, Τζακ Ριντ, έκαναν εκστρατεία υπέρ της πρότασης. Τελικά, στις 2 Ιουνίου 1891, στο Alexandra Hotel της Γλασκώβης, η πρόταση εγκρίθηκε ομόφωνα.

Ο ΜακΚραμ δεν υπήρξε σπουδαίος ποδοσφαιριστής. Η ομάδα του, η Μίλφορντ, τερμάτισε τελευταία στο πρώτο πρωτάθλημα Ιρλανδίας δεχόμενη 62 γκολ. Δεν φόρεσε ποτέ τη φανέλα της εθνικής ομάδας, δεν κατέκτησε τρόπαια και δεν πέρασε στα βιβλία των ρεκόρ. Κι όμως, η επιρροή του στο άθλημα αποδείχθηκε μεγαλύτερη από εκείνη αμέτρητων αστέρων.

Υπάρχει μάλιστα μια γοητευτική θεωρία για τα κίνητρά του. Ο ΜακΚραμ αγαπούσε το ερασιτεχνικό θέατρο και γνώριζε καλά τη μοναξιά του τερματοφύλακα. Ίσως, λένε κάποιοι βιογράφοι του, να συνέλαβε το πέναλτι επειδή κατάλαβε ότι για λίγα δευτερόλεπτα ο τερματοφύλακας και ο εκτελεστής θα γίνονταν οι δύο πρωταγωνιστές ολόκληρου του αγώνα.

Από τότε έχουν περάσει περισσότερα από 130 χρόνια. Τελικοί Παγκοσμίων Κυπέλλων, ευρωπαϊκά τρόπαια, εθνικές τραγωδίες και προσωπικές λύτρωσεις κρίθηκαν από τα έντεκα μέτρα. Εκατομμύρια φίλαθλοι έχουν πανηγυρίσει ή απελπιστεί μπροστά στην ίδια σκηνή: έναν παίκτη, μια μπάλα και έναν τερματοφύλακα.

Το 1999, οι Άγγλοι διεθνείς Γκάρι Λίνεκερ και Κρις Γουάντλ –αμφότεροι έχοντας βιώσει τη σκληρότητα των χαμένων πέναλτι– στάθηκαν μπροστά στον τάφο του Γουίλιαμ ΜακΚραμ στο Άρμα για ένα ντοκιμαντέρ του BBC. Κοιτάζοντας την ταφόπλακα, ο Λίνεκερ αστειεύτηκε:

«Αυτός ο άνθρωπος έχει πολλά να απολογηθεί...»

Ίσως να είχε δίκιο. Γιατί ο Γουίλιαμ ΜακΚραμ δεν επινόησε απλώς έναν κανονισμό. Επινοώντας το πέναλτι, χάρισε στο ποδόσφαιρο το πιο ανθρώπινο δράμα του: τη στιγμή όπου η δόξα και η αποτυχία χωρίζονται από μία μόνο εκτέλεση.

Ο Γουίλιαμ ΜακΚραμ (1865–1932), επιχειρηματίας, ποδοσφαιρικός παράγοντας και τερματοφύλακας από το Μίλφορντ της κομητείας Άρμα. Το 1890 πρότεινε έναν νέο κανονισμό για την τιμωρία των σκόπιμων παραβάσεων κοντά στο τέρμα. Έναν χρόνο αργότερα, η πρότασή του θα γινόταν γνωστή σε όλο τον κόσμο ως «πέναλτι».

«Η νέα ιδέα στο ποδόσφαιρο». Εικονογράφηση του 1902 που αποτυπώνει την είσοδο του πέναλτι στους κανονισμούς του παιχνιδιού. Μόλις έντεκα χρόνια μετά την καθιέρωσή του, ο νέος κανονισμός είχε ήδη μεταβάλει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονταν οι φίλαθλοι τη δικαιοσύνη και την τιμωρία μέσα στο γήπεδο.

«Η νέα ιδέα στο ποδόσφαιρο». Εικονογράφηση του 1902 που αποτυπώνει την είσοδο του πέναλτι στους κανονισμούς του παιχνιδιού. Μόλις έντεκα χρόνια μετά την καθιέρωσή του, ο νέος κανονισμός είχε ήδη μεταβάλει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονταν οι φίλαθλοι τη δικαιοσύνη και την τιμωρία μέσα στο γήπεδο.

Το αρχικό πέναλτι δεν εκτελούνταν από το γνωστό λευκό σημάδι. Από το 1891 έως το 1902 ο παίκτης μπορούσε να το εκτελέσει από οποιοδήποτε σημείο μιας οριζόντιας γραμμής δώδεκα γιάρδων από το τέρμα, της λεγόμενης penalty line. Το σημερινό penalty spot καθιερώθηκε το 1902.