Του Αγίου Ευθυμίου σήμερα, και το όνομά του μοιάζει να λειτουργεί σαν υπόσχεση: ευθυμία όχι επιφανειακή, αλλά βαθιά, κερδισμένη μέσα από την άσκηση και τη δοκιμασία. Ο Άγιος Ευθύμιος ο Μέγας, άνθρωπος της ερήμου και της σιωπής, έζησε έναν μακρύ βίο αφιερωμένο όχι στη φυγή από τον κόσμο, αλλά στη στήριξή του.

Τα θαύματά του, λιτά και γήινα, μοιάζουν να απαντούν σε στοιχειώδεις ανθρώπινες ανάγκες. Με ελάχιστα ψωμιά χόρτασε κάποτε τετρακόσιους ανθρώπους που τον επισκέφθηκαν στο κελί του, σαν να επαναλάμβανε, στην ερημιά, τη μνήμη του ευαγγελικού θαύματος. Πολλές γυναίκες που ήταν στείρες –όπως και η ίδια του η μητέρα– απέκτησαν παιδί με τις προσευχές του, και η χαρά της τεκνογονίας συνδέθηκε για πάντα με το όνομά του. Και όπως ο Προφήτης Ηλίας, προσευχήθηκε για βροχή: οι πύλες του ουρανού άνοιξαν, η διψασμένη γη ποτίστηκε, αναζωογονήθηκε και έδωσε πλούσιους καρπούς.

Όμως ο Άγιος Ευθύμιος δεν έμεινε μόνο στα συναξάρια. Πέρασε στη λαϊκή φαντασία, εκεί όπου η πίστη συναντά τον φόβο και τη συνήθεια. Στη λαϊκή λατρεία συνδέεται με τον Άγιο Αντώνιο και τον Άγιο Αθανάσιο σε μια δεισιδαιμονική –όπως την ονομάζει ο Δημήτριος Λουκάτος– αντίληψη για όσους πεθαίνουν τις ημέρες των εορτών τους. Ιδίως στα ορεινά της Ρούμελης, οι άνθρωποι συνήθιζαν τη μέρα του Αγίου να μετακινούν τα κρεβάτια τους, για να μην τους βρει, λέει, όταν έρθει να τους πάρει στον Άδη.

Του Αγίου Ευθυμίου σήμερα, λοιπόν· και ανάμεσα στο θαύμα και στον φόβο, στη βροχή και στο ψωμί, στη σιωπή και στη λαϊκή μνήμη, διακρίνεται μια παλιά αλήθεια: ότι ο άνθρωπος ζητά προστασία, καρπό και παρηγοριά – και τα ζητά με τον τρόπο που ξέρει. O Άγιος Ευθύμιος λέγεται πως προέβλεψε την ημέρα του θανάτου του και προέτρεψε τους μοναχούς να προσευχηθούν μαζί του, και κοιμήθηκε εν ειρήνη την ημέρα Σάββατο 20 Ιανουαρίου 473, επί βασιλείας Λέοντος του Μεγάλου.