Θα συνεχίσω και σε αυτό το φύλλο τον σχολιασμό των δύο πρόσφατων διοικητικών πράξεων, διαμεσολαβητές μου, αλλά και ασφαλιστές θα έλεγα, για όσα στελέχη ασφαλιστικών εταιρειών μού κάνουν την τιμή να διαβάζουν τις απόψεις μου. Αυτή τη φορά όμως θα διευρύνω το πεδίο αναφοράς μου, βλέποντας την κατάσταση όχι μέσα από το καθαρά στενό επιχειρησιακό περιβάλλον της αγοράς μας, αλλά μέσα στο γενικότερο πολιτικοοικονομικό περιβάλλον της ΕΕ, σε συνδυασμό με τη ζοφερή πραγματικότητα της ελληνικής οικονομίας, που πάει από το κακό στο χειρότερο έξι χρόνια τώρα.

Ο μεγάλος Αριστοτέλης, θα υπενθυμίσω στον φίλο και αξιοσέβαστο Μελά Γιαννιώτη –που κατάφερε με πολλούς αγώνες να δημιουργήσει μια σημαντική, 100% ελληνική ασφαλιστική εταιρεία στη Θεσσαλονίκη, εκτός της πόλης των Αθηνών, όπου παίρνονται όλες οι πολιτικο-οικονομικές αποφάσεις–, χαρακτήρισε τους ανθρώπους ως πολιτικές οντότητες. Έχω την άποψη λοιπόν ότι ήταν μάλλον βιαστική η προδήλως θετική ανακοίνωση που έκανε στο «Interfax», με αφορμή τη δημοσιοποίηση των δύο αποφάσεων της ΤτΕ, και βεβαίως από τις ελάχιστες φορές που αυτή η ανακοίνωση δεν είχε την πολιτική χροιά που θα έπρεπε.

Η ανακοίνωση, αν και επισήμαινε εύστοχα ότι οι ξένες ασφαλιστικές επιχειρήσεις του ΕΟΧ και τρίτων χωρών που δραστηριοποιούνται με καθεστώς ΕΠΥ εξαιρούνταν της ρύθμισης, εντούτοις καλούσε τους διαμεσολαβητές και κατ’ επέκταση τους ασφαλισμένους να στηρίξουν τις ελληνικών συμφερόντων εταιρείες και τους ασφαλιστές, χωρίς περαιτέρω σχολιασμό για τις όποιες πιθανές αρνητικές επιπτώσεις, εάν οι Έλληνες ασφαλισμένοι στρέφονταν προς αντίθετη κατεύθυνση. Τολμώ λοιπόν να προβλέψω ότι οι δύο αυτές διοικητικές πράξεις θα οδηγήσουν στο ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα από αυτό που επιδιώκει το σύνολο σχεδόν της ελληνικής ασφαλιστικής αγοράς, συμπεριλαμβανομένων των ξένων εταιρειών που έχουν εγκατασταθεί στην Ελλάδα. Την πεποίθησή μου αυτή την αντλώ από το γεγονός ότι μετά τις πρώτες παγωμένες διαπιστώσεις, από πλευράς διαμεσολαβούντων, κυριάρχησαν οι συζητήσεις άμεσης συνεργασίας ή αντιπροσώπευσης εταιρειών που δεν έχουν εγκατάσταση στην Ελλάδα. Τις τελευταίες δύο εβδομάδες, μάλιστα, είμαι σε θέση να γνωρίζω ότι ήδη υπάρχουν επαφές και συζητήσεις ομάδων μεγαλο-μεσιτών και μεγαλο-πρακτόρων με δικηγόρους για πιθανές συνεργασίες με καθεστώς ΕΠΥ με εταιρείες του εξωτερικού. Ας ξεκινήσω εξετάζοντας το θέμα των δύο διοικητικών πράξεων από την πολιτική τους σκοπιά, με κατεύθυνση ενταγμένη μέσα στο πλαίσιο του ευρύτερου χρηματοοικονομικού περιβάλλοντος που βιώνει όλος ο ελληνικός λαός. Τα τελευταία χρόνια μετά την κρίση εμπιστοσύνης που δημιούργησε και εξακολουθεί να δημιουργεί το θέμα του ελληνικών συμφερόντων (!) ομίλου της Ασπίδας και μετά το εσωτερικό βίαιο κούρεμα των κάθε λογής ταμείων και των αποθεματικών των ασφαλιστικών εταιρειών από την ΤτΕ και την πολιτική ηγεσία, προφανώς κατ’ εντολή των δανειστών μας, όλη η ελληνική οικονομία παραπαίει δραματικά. Τα κεφάλαια και οι παραγωγές των ασφαλιστικών εταιρειών συνεχώς συρρικνώνονται σε ανησυχητικό βαθμό, αφού λόγω έλλειψης συγκεκριμένης δυναμικής αναπτυξιακής πολιτικής, οι πολίτες και οι κάθε λογής εναπομείνασες επιχειρήσεις προσπαθούν να επιβιώσουν με κάθε τρόπο. Οι τράπεζες, ο κυριότερος μοχλός ανάπτυξης, παρακολουθούν αμήχανες τη συρρίκνωση των καταθέσεων των πελατών λιανικής και των επιχειρήσεων, που αποσύρουν τις καταθέσεις τους για να πληρώσουν επαχθείς και απαράδεκτους κεφαλικούς και οριζόντιους φόρους προς κάθε κατεύθυνση. Ουσιαστικά γίνεται ήδη «κούρεμα» καταθέσεων, όπως πρότεινε στα χαρτιά και το ΔΝΤ, διότι ήδη το «κούρεμα» εφαρμόζεται έμμεσα στη χώρα μας με όχημα τη βαριά φορολογία. Μόνον για τον μήνα Σεπτέμβριο, αποσύρθηκαν καταθέσεις 900 εκατ. ευρώ από το «κομπόδεμα» των Ελλήνων, προκειμένου να πληρωθούν φόροι υποχρεώσεις και χαράτσια, ενώ από πέρυσι οι καταθέσεις μειώθηκαν κατά 13 δισ. ευρώ, φθάνοντας σήμερα τα 161 δισ. ευρώ με φθίνουσα πορεία. Οι Έλληνες καταναλωτές έχουν προ πολλού αλλάξει καταναλωτική συμπεριφορά, αφού η ποιότητα των υπηρεσιών έχει περιέλθει σε δεύτερη μοίρα, με πρωταρχικό παράγοντα το κόστος ακόμα και με διαφορά ελαχίστων μόλις ευρώ και ανεξαρτήτως χώρας προέλευσης. Ενώ λοιπόν σε όλες τις χώρες του Νότου συμβαίνουν όλα όσα περίπου συμβαίνουν στην Ελλάδα, οι ισχυρές ευρωπαϊκές χώρες πασχίζουν να συμφωνήσουν τρόπους ενιαίας οικονομικής διακυβέρνησης εντός της ζώνης του ευρώ, με προοπτική τη δημοσιονομική τραπεζική και μακροπρόθεσμα την πολιτική ενότητα με επικεφαλής τη Γερμανία. Προς το παρόν φαίνεται ότι έχει δρομολογηθεί ο ενιαίος μηχανισμός τραπεζικής ένωσης με τη θέσπιση ενιαίων κανόνων και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, όπου οι ασφαλιστικές εταιρείες αποτελούν μέρος του ευρύτερου χρηματοοικονομικού τομέα. Επομένως, με δεδομένη αυτή την κατάσταση στην ΕΕ και την τραγική κατάσταση στην Ελλάδα, κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει ποιες εταιρείες θα καταφέρουν να ξεπεράσουν τον σκόπελο της επόμενης τριετίας ενόψει του Solvency II. Ελάχιστοι επίσης γνωρίζουν το εύρος των πραγματικών ελλειμμάτων των περισσότερων ασφαλιστικών εταιρειών, εάν τα κεφάλαια και τα αποθεματικά τους μετατραπούν σε πραγματικές σημερινές αξίες και αν θα μπορέσουν να αντέξουν τις αυξημένες κεφαλαιακές απαιτήσεις των επόμενων χρόνων. Σαφώς οι δύο διοικητικές πράξεις και ιδίως η γρήγορη είσπραξη, χωρίς μεγάλη έκθεση σε πιστωτικούς κινδύνους, ευνοεί τις προσδοκίες όλων των ασφαλιστικών εταιρειών που χρόνια τώρα διατείνονται ότι οι διαμεσολαβητές κατά μέσο όρο τους οφείλουν περίπου 1 δισ. ευρώ. Αγνοούν την αγορά όμως οι εμπνευστές αυτών των σχεδίων, διότι αυτή πάντα ξέρει να λειτουργεί με τον δικό της τρόπο και τους δικούς της κανόνες. Θέλω να πιστεύω επίσης ότι όλα αυτά γίνονται από άγνοια κινδύνων, γιατί καμία σοβαρή μελέτη δεν έχει γίνει από πλευράς ΕΑΕΕ για τις πιθανές επιπτώσεις που θα έχουν αυτές οι αλλαγές στα δίκτυα και στα χαρτοφυλάκια των εταιρειών. Τις εξ ανάγκης μετακινήσεις παραδοσιακών συνεργατών ορισμένων ασφαλιστικών εταιρειών προς άλλες εταιρείες με πιο «χαλαρές» πιστωτικές πολιτικές. Τις χρηματοδοτήσεις άλλων εταιρειών προς διάφορα δίκτυα διαμεσολαβητών, προκειμένου να εξοφλήσουν τα χρέη τους και να μετακινήσουν όλους τους πελάτες τους σε αυτές. Τη διαγραφή από τα μητρώα πολλών από αυτούς, που θα προτιμήσουν να αγνοήσουν τις υποχρεώσεις τους, συρόμενοι στα δικαστήρια τα επόμενα τουλάχιστον 7-8 χρόνια με αμφίβολη την είσπραξη των χρεών.

Τέλος, καλώς ή κακώς, είναι απολύτως βέβαιο ότι αφού η εταιρικές πολιτικές άλλαξαν με την ευγενική συμβολή της ΤτΕ και οι φιλικές χρόνιες συνεργασίες έδωσαν τη θέση τους σε βίαιες προσαρμογές, οι μεγάλες μονάδες θα στραφούν σταδιακά προς χώρες της ΕΟΧ για συνεργασίες μέσω σύγχρονων ηλεκτρονικών συστημάτων. Ήδη μάλιστα ακούγεται και είναι μάλλον βέβαιο ότι ακόμα και μέλη της ΕΑΕΕ έμμεσα, μέσω μεσιτικών εταιρειών, βάζουν τα πρώτα θεμέλια των συνεργασιών τους με ασφαλιστικές εταιρείες εκτός Ελλάδος, κτίζοντας σιγά σιγά τα πρώτα δίκτυα, πιάνοντας πόρτα για τον χειμώνα. Επειδή επομένως το μέλλον είναι αβέβαιο, δεν θα έπρεπε να επιχαίρονται ορισμένοι για τα νέα διοικητικά μέτρα, αλλά να προετοιμάζονται μάλλον για τα χειρότερα. Οι μέσοι καταναλωτές πλέον λίγο ενδιαφέρονται για την ποιότητα των ασφαλιστικών υπηρεσιών, ιδίως σε ό,τι αφορά το αυτοκίνητό τους, που το θεωρούν πλέον είδος πολυτελείας, αφού η προτεραιότητά τους είναι πλέον η επιβίωση. Η άμεση και εντός τεσσάρων ημερών ή η παράλογη προείσπραξη των ασφαλίστρων αποτελεί μάλλον ουτοπία για την πλειονότητα των ασφαλισμένων, που μοιραία θα στραφούν αλλού. Εκεί όμως που θα στραφούν δεν θα είναι πλέον οι αναξιόπιστοι διαμεσολαβητές των ΕΠΥ του παρελθόντος, αλλά σοβαροί επαγγελματίες που θα δίνουν τοπικές λύσεις στους ασφαλισμένους, σε λογικά οικονομικά πλαίσια, και αξιόπιστοι ξένοι ασφαλιστές. Η διαφορά θα είναι ότι το ασφάλιστρο θα φεύγει απευθείας στο εξωτερικό, συμπεριλαμβανομένων ίσως και των εισφορών μακροπρόθεσμων συνταξιοδοτικών προγραμμάτων των Ελλήνων, με ό,τι αυτό θα συνεπάγεται για την ελληνική αγορά και την πολυπόθητη ανάπτυξή της – εκτός κι αν αυτός είναι ο στόχος.

*Ο Γιώργος Νικολάκος είναι διευθύνων σύμβουλος της Fasmagroup

Aναδημοσίευση από την εφημερίδα Nextdeal τεύχος 303 που κυκλοφορεί στα περίπτερα όλης της χώρας