Η ασφάλιση ζωής είναι γνήσια σύμβαση υπέρ τρίτου οπότε και το ασφάλισμα δεν αποτελεί στοιχείο της κληρονομιάς, αλλά αποκτάται απευθείας από τον δικαιούχο με βάση τη σύμβαση.

Για τους ιδιώτες (όχι τις τράπεζες) θεωρείται Δωρεά κατά πλάσμα δικαίου, οπότε ουσιαστικά φορολογικά αντιμετωπίζεται όπως η κληρονομιά.

Πως λοιπόν θα φορολογηθεί ένα κεφάλαιο ζωής;

Το ύψος του φόρου έχει να κάνει με τον βαθμό συγγένειας :

Για την Α’ κατηγορία συγγένειας δηλαδή σύζυγος, παιδιά, εγγόνια, γονείς, υπάρχει αφορολόγητο ποσό €150.000 (για παιδιά) έως €400.000 (για σύζυγο/ανήλικα τέκνα).

Για ποσά άνω των 150.000€  οι συντελεστές είναι χαμηλοί, ξεκινώντας από 1% και φτάνουν το 10%.

Ωστόσο μπορεί ένας Ασφαλισμένος να ορίσει ως δικαιούχο για παράδειγμα τον αδελφό του. Σε αυτή τη περίπτωση, επειδή ο αδελφός (μαζί με τους παππούδες) βρίσκεται στον Β’ βαθμό συγγενείας Το αφορολόγητο για αυτή την κατηγορία είναι €30.000, με συντελεστές για το υπερβάλλον από το 5% - 20%.

Ας πούμε όμως ότι ο Ασφαλισμένος ορίζει ως δικαιούχο τον συνεταίρο του, ένα μη αναγνωρισμένο παιδί του ή μια σύντροφο με την οποία δεν είναι σε γάμο ή συμβίωση.

Οι παραπάνω περιπτώσεις (Γ’ βαθμός συγγένειας ) έχουν μικρό αφορολόγητο που ορίζεται στο ποσό των €6.000, με συντελεστές για το υπερβάλλον 20% - 40%.

Ας δούμε όμως κάτι σημαντικό. Το ασφάλισμα ζωής δεν αποτελεί κληρονομιαίο στοιχείο και φορολογείται αυτοτελώς. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι δεν προστίθεται στα άλλα κληρονομιαία στοιχεία (ακίνητα, καταθέσεις κ.λπ.) και δεν συνυπολογίζεται για τον προσδιορισμό της φορολογικής κλίμακας της κληρονομιάς.

‘Έτσι  το αφορολόγητο των 150.000 € (Α’ κατηγορία: σύζυγος, τέκνα κ.λπ.) εφαρμόζεται αυτοτελώς: μία φορά για την κληρονομιά και ξεχωριστά για το ασφάλισμα ζωής.

Τα ποσά δεν αθροίζονται, δεν «εξαντλείται» το αφορολόγητο της μίας αιτίας από την άλλη γιατί κάθε αιτία κτήσης εξετάζεται χωριστά.

Μάλιστα κάθε παιδί έχει το δικό του αφορολόγητο.

Ποια είναι η τεράστια διαφορά με οποιοδήποτε άλλο κληρονομικό στοιχείο;

Εφόσον υπάρχει ορισμένος δικαιούχος, η ασφάλεια ζωής δεν αποτελεί στοιχείο της κληρονομίας και δεν εισέρχεται στην κληρονομιαία μάζα συνεπώς δεν υπόκειται σε ικανοποίηση πιστωτών του θανόντος.

Το ποσό αποκτάται απευθείας και αυτοτελώς από τον δικαιούχο λόγω της σύμβασης (γνήσια σύμβαση υπέρ τρίτου).

Άρα, οι πιστωτές του θανόντος δεν μπορούν να στραφούν κατά του ασφαλίσματος, διότι δεν αποτελεί περιουσία του θανόντος κατά τον χρόνο θανάτου.