Τριανταφυλλιά Δήμου
Αναισθησιολόγος
Συνεργάτης Αθηναϊκής Mediclinic

Ο πόνος είναι ο πιο σημαντικός μηχανισμός άμυνας του οργανισμού και το πιο πρώιμο στοιχείο της φύσης που έχει σχέση με τη νοσηρότητα. Ο τελικός ορισμός του πόνου δόθηκε από την International Association for the study of Pain to 1979, «ως μια δυσάρεστη αισθητική και συναισθηματική εμπειρία που σχετίζεται με πραγματική η δυνητική βλάβη ή περιγράφεται με τους όρους μιας τέτοιας βλάβης».
Η ταξινόμηση του κλινικού  πόνου σε κατηγορίες αποτελεί αντικείμενο διχογνωμιών. Αυτό οφείλεται στη διαρκώς  αυξανόμενη γνώση και κατανόηση του μηχανισμού του συστήματος του πόνου. Μια αδρή ταξινόμηση κατατάσσει τον πόνο σε 2 κύριες  κατηγορίες:

• Αλγαισθητικός (σωματικός, σπλαγχνικός)
• Μη αλγαισθητικός (νευροπαθητικός, συμπαθητικός)

Αλγαισθητικός είναι ο πόνος που προκαλείται από διέγερση ειδικών υποδοχέων που ονομάζονται αλγοϋποδοχείς. Αυτοί οι υποδοχείς απαντούν σε ερεθίσματα όπως ψυχρό, θερμό, δόνηση, διάταση και χημικά ερεθίσματα που απελευθερώνονται από κύτταρα που έχουν υποστεί βλάβη. Μη αλγαισθητικός πόνος είναι αυτός που προέρχεται από δυσλειτουργία ή βλάβη του περιφερικού ή του κεντρικού νευρικού συστήματος. Τι προσφέρουν τα ιατρεία επεμβατικής θεραπείας πόνου λοιπόν; Την ανακούφιση των ασθενών του χρόνιου πόνου με όσο το δυνατόν λιγότερα φάρμακα με τη χρήση ελάχιστα επεμβατικών τεχνικών. Οι επεμβατικές θεραπευτικές τεχνικές εφαρμόζονται από εξειδικευμένους αναισθησιολόγους, ορθοπαιδικούς και νευροχειρουργούς ανάλογα με την προϋπάρχουσα συμπτωματολογία. Οι παθήσεις  που  αντιμετωπίζονται σ’ ένα ιατρείο πόνου είναι οι ακόλουθες:

ΕΠΩΔΥΜΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ

• Αρθραλγίες
• Οστεοαρθρίτιδες
• Άκανθα πτέρνας
• Πυελικός πόνος
• Ινομυαλγία

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

• Οσφυαλγίες
• Ισχιαλγίες
• Κήλες μεσοσπονδύλιων δίσκων
• Ριζοπάθειες
• Πόνοι αρθρώσεων
• Κατάγματα σπονδύλων
• Αυχενικά Σύνδρομα - Αυχεναλγίες

ΚΕΦΑΛΑΛΓΙΕΣ

• Χρόνιοι Πονοκέφαλοι
• Ημικρανίες

ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΟΣ ΠΟΝΟΣ

• Μεθερπητική νευραλγία
• Νευραλγία τριδύμου
• Καυσαλγία
• Πόνος μέλους φάντασμα
• Μετατραυματική ή Μετεγχειρητική νευροπάθεια
• Επώδυνη Διαβητική πολυνευροπάθεια
• Νευροπάθεια παγίδευσης νεύρων
• Σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα
• Πόνος αντανακλαστικής συμπαθητικής δυστροφίας (CRPS)

ΚΑΡΚΙΝΙΚΟΣ ΠΟΝΟΣ
Στη θεραπευτική αντιμετώπιση των ανωτέρω κατατάσσονται:

• Η φαρμακευτική  θεραπεία, η οποία σ’ ένα βαθμό είναι απαραίτητη σε κάποια επώδυνα σύνδρομα.
• Οι ελάχιστα επεμβατικές θεραπείες πόνου:

α. οσφυική επισκληρίδιος έγχυση.
β. θωρακική επισκληρίδιος έγχυση.
γ. Συμφυσιόλυση, νευροπλαστική με καθετήρα RACZ.
δ. Τοποθέτηση συστημάτων νευροδιεγέρσης (Θεραπείες οι οποίες μέσω ηλεκτρικής μεταβολής της μετάδοσης του σήματος διακόπτουν το νευρικό σύστημα και μεταβάλλουν τα σήματα του πόνου από το περιφερικό  στο νευρικό σύστημα).
ε. Εφαρμογή ραδιοσυχνότητας RF και διακοπτόμενης συχνότητας PRF.
στ. Συνεχής υπαραχνοειδής έγχυση φαρμάκων.

• Οι ελάχιστα επεμβατικές χειρουργικές τεχνικές σπονδυλικής στήλης από εξειδικευμένους νευροχειρουργούς.
• Οι εναλλακτικές θεραπείες προεξάρχοντος του βελονισμού όπου έχει ένδειξη.

Οι παραπάνω επεμβατικές τεχνικές γίνονται στο μεγαλύτερο ποσοστό τους με τοπική αναισθησία υπό ακτινοσκόπηση με ταχεία έξοδο από το νοσοκομείο. Όλες οι θεραπείες συνδυάζονται με ψυχολογική υποστήριξη του ασθενούς και με χρησιμοποίηση τεχνικών ψυχικής, σωματικής, νοητικής αλληλεπίδρασης. Τέλος, σημειώνεται ότι ο πόνος σήμερα αντιμετωπίζεται απ’ όπου κι αν προέρχεται, όσο σοβαρός κι αν είναι. Θα κλείσω με την Αριστοτελική ρήση που αναφέρει ότι «ο στόχος των σοφών στη ζωή είναι ν‘ αποφεύγουν τον πόνο».


Πηγή: Medinews, τεύχος 05, Ιούνιος 2013