Γράφει ο Χρήστος Κίτσιος

•  Πώς επιχείρησε να μπει σφήνα η ΕΤΕ στη διαπραγμάτευση CVC-Πειραιώς
• Το «βουνό» πλεονάζουσας ρευστότητας και κεφαλαίων και η επικέντρωση σε wealth management

Στη φετινή επιστολή του Prem Watsa προς τους μετόχους της Fairfax περισσεύουν οι εγκωμιαστικές αναφορές στο management της Eurobank. Ο Ινδοκαναδός μεγαλομέτοχος της Fairfax εκθειάζει τη «φοβερή επίδειξη υπομονής» και πειθαρχία που επέδειξε η Eurobank, ώστε να καταφέρει σε βάθος τριετίας να αποκτήσει τον πλήρη έλεγχο της Ελληνικής Τράπεζας Κύπρου, με συνολικό τίμημα που αντιστοιχεί σε τέσσερις φορές τα κέρδη της κυπριακής τράπεζας.

Την ίδια ώρα, το management της Εθνικής Τράπεζας δέχεται πίεση από την αγορά να ξοδέψει μέρος του πλεονάζοντος κεφαλαίου –και– για εξαγορές, ώστε αφενός να επιτύχει διαφοροποίηση πηγών εσόδων, αφετέρου να βρει νέα πεδία, στα οποία θα μπορούσε να διοχετεύσει την υπερβάλλουσα ρευστότητα. Πίεση στην οποία ανθίσταται ο Παύλος Μυλωνάς, διευθύνων σύμβουλος της τράπεζας, επαναλαμβάνοντας, σχεδόν μονότονα, «αναζητούμε συναλλαγές που θα συμβάλουν στην αύξηση αξίας... Περιμένουμε για τη σωστή ευκαιρία».

Μοιάζει οξύμωρο στη μια περίπτωση να επιβραβεύεται η υπομονή και στην άλλη να ψέγεται, αλλά είναι θέμα χρονισμού. Η Eurobank εισήλθε στο μετοχικό κεφάλαιο της Ελληνικής το 2021, αξιοποιώντας τις χαμηλές ακόμη αποτιμήσεις, καθώς ο ανοδικός επιτοκιακός κύκλος μόλις ξεκινούσε. Έτσι, περίπου το 56% του μετοχικού κεφαλαίου της Ελληνικής το απέκτησε σε αξία χαμηλότερη της καθαρής ενσώματης. Εξ ου και έγραφε αρνητικό goodwill ως το τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2024.

Το 2021 η Εθνική ήταν σε εντελώς διαφορετική φάση. Προσπαθούσε ακόμη να τελειώσει με τις πωλήσεις θυγατρικών που της επέβαλε η DG Comp, λόγω της κρατικής βοήθειας, την οποία δέχθηκε στην ανακεφαλαιοποίηση του 2015 (σ.σ.: η ανακεφαλαιοποίηση της Eurobank καλύφθηκε χωρίς κρατική βοήθεια). Εκείνη τη χρονιά υποχρεώθηκε να κλείσει, με την… πλάτη στον τοίχο τη δεσμευτική σύμβαση για την πώληση της Εθνικής Ασφαλιστικής (σ.σ.: η συναλλαγή ολοκληρώθηκε έναν χρόνο αργότερα), ενώ η DG Comp επέβαλε να δεσμευτεί σε πλάνο δραστικής συρρίκνωσης της παρουσίας της στην Κύπρο, μετά τη διπλή αποτυχία πώλησης της ΕΤΕ Κύπρου.

Τώρα που η Εθνική κάθεται πάνω σε «βουνό» πλεονάζουσας ρευστότητας και κεφαλαίων (σ.σ.: έπαιξαν κομβικό ρόλο τα υπερκέρδη της διετίας 2023-24), οι αποτιμήσεις έχουν αυξηθεί εντυπωσιακά, οπότε τα περιθώρια κινήσεων, που να εξασφαλίζουν εξ αρχής αξία, έχουν περιορισθεί. Μοιάζει σαν το timing της αγοράς κατοικίας. Το 2021 ήταν ακόμη φθηνές. Τώρα οι τιμές δείχνουν «φουσκωμένες».

Crash test η περίπτωση της Εθνικής Ασφαλιστικής

Η περίπτωση της Εθνικής Ασφαλιστικής αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου που δρα το management της Εθνικής. Είτε αιφνιδιάστηκε είτε όχι από την κίνηση της Πειραιώς να διεκδικήσει την άλλοτε θυγατρική της από τη νυν ιδιοκτήτρια CVC Capital Partners, η ΕΤΕ δεν επέδειξε πρεμούρα.

Από την πρώτη στιγμή που διέρρευσαν οι συζητήσεις, το management τοποθετήθηκε, μέσω κύκλων, προσεκτικά, σημειώνοντας ότι η συζητούμενη αποτίμηση, δεδομένων των επενδύσεων μετασχηματισμού, που απαιτούνται στην Εθνική Ασφαλιστική, θέτει απαιτητική βάση, ώστε να προκύψει αξία για τον μέτοχο. Σημείωνε βέβαια ότι μένει να δούμε τις λεπτομέρειες ενδεχόμενης συμφωνίας και το story που θα συνοδεύει την κίνηση.

Επιχείρησε… σφήνα σε συνεργασία με ασφαλιστικό όμιλο

Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η ΕΤΕ προσπάθησε να μπει σφήνα στη διαπραγμάτευση CVC-Πειραιώς, σε συνεργασία με ασφαλιστικό όμιλο από την Κεντρική Ευρώπη. Θα μπορούσε, προβάλλοντας τον κίνδυνο πρόσβασης στο πελατολόγιό της (σ.σ.: στην Εθνική Ασφαλιστική είναι ασφαλισμένες όλες οι κατοικίες που έχουν αγοραστεί με στεγαστικό δάνειο από την ΕΤΕ), να εισέλθει σε… δημοπρασία με την Πειραιώς, ώστε να μη δει την άλλοτε θυγατρική της να περνά στα χέρια ανταγωνιστή.

Προτίμησε, όμως, να συμπράξει με ασφαλιστική, ώστε το νέο ενιαίο σχήμα που θα πρόκυπτε να πληροί τα κριτήρια του «δανέζικου συμβιβασμού» (danish compromise) και η εταιρεία να λειτουργεί υπό τη σκέπη ενός ομίλου που γνωρίζει την ασφαλιστική βιομηχανία.

Ζητείται story…

Το story, όμως, της τράπεζας σε περιβάλλον αποκλιμάκωσης επιτοκίων παραμένει λειψό. Η Εθνική διαθέτει το υψηλότερο κεφαλαιακό πλεόνασμα, μεταξύ των εγχώριων συστημικών τραπεζών (964 μονάδες βάσης στις 31/12/2024) και ένα «βουνό» πλεονάζουσας ρευστότητας. Σε περιβάλλον υψηλών επιτοκίων, όπως αυτό της προηγούμενης διετίας, η πλεονάζουσα ρευστότητα έφερνε υψηλά έσοδα, λόγω του επιτοκίου διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων της ΕΚΤ. Η αποκλιμάκωση των επιτοκίων επιβάλλει τη διοχέτευσής της στην οικονομία, αλλά στην Ελλάδα αυτό δεν μπορεί να συμβεί.

Σε αντίθεση με τις δεκαετίες του 1990 και του 2000, νέα δάνεια χορηγούνται σχεδόν αποκλειστικά σε επιχειρήσεις, ενώ η άλλοτε κραταιά αγορά στεγαστικών παραμένει «ατροφική», λόγω των υψηλών τιμών ακινήτων και της διάβρωσης των εισοδημάτων από το αυξημένο κόστος διαβίωσης. Δεν είναι τυχαίο ότι οκτώ στις δέκα αγορές ακινήτων διενεργούνται, ακόμη, με μετρητά. Χωρίς, δηλαδή, λήψη τραπεζικού δανεισμού.

Η πλεονάζουσα ρευστότητα της ΕΤΕ ξεπερνά τα 8 δισ. ευρώ. Αν προστεθούν τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία της, που είναι διαθέσιμα για περαιτέρω αύξηση της ρευστότητας, ανέρχεται σε 20,1 δισ. ευρώ. Το υπόλοιπο των καταθέσεων πελατών του ανήλθε σε 57,6 δισ. ευρώ στις 31 Δεκεμβρίου 2024, αυξημένο κατά 0,5 δισ. ευρώ, σε σχέση με την 31 Δεκεμβρίου 2023, κυρίως λόγω της αύξησης στις καταθέσεις ταμιευτηρίου και όψεως κατά 1,2 δισ. ευρώ. Στον αντίποδα, οι προθεσμιακές μειώθηκαν κατά 0,7 δισ. ευρώ. Η τράπεζα συνεχίζει να διαθέτει τη φθηνότερη καταθετική βάση στην Ελλάδα, με το μέσο επιτοκιακό κόστος λιανικής να διαμορφώνεται σε 41 μ.β.

Ο δείκτης CET1 διαμορφωνόταν κατά την ίδια ημερομηνία σε 18,3% και ο συνολικός δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας 21,2%, υπερβαίνοντας τις συνολικές κεφαλαιακές απαιτήσεις (OCR) κατά 9,64% σε επίπεδο CET1 και 14,34% σε επίπεδο συνολικού δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας.

Πρόκειται για άριστο ισολογισμό προκειμένου να χρηματοδοτηθεί ισχυρή πιστωτική επέκταση. Στις 31/12/2024 ο δείκτης δανείων προς καταθέσεις της τράπεζας διαμορφωνόταν σε 62,7% έναντι 58,2% στις 31/12/2023, όταν στην Ευρώπη οι αντίστοιχοι δείκτες κινούνται άνω του 100%.

Πρώτο βήμα σε wealth management

Ούτε σε αυτό το πεδίο, όμως, η διοίκηση Μυλωνά επιδεικνύει πρεμούρα. Υπήρξε εισήγηση να δημιουργηθεί ένα hub (σ.σ.: με τη μορφή private equity fund), ώστε να εισέλθει δυνατά η Εθνική στη χρηματοδότηση ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και projects. Αθόρυβα, όμως, μπήκε στο συρτάρι, με την τράπεζα να παραμένει προσηλωμένη σε χορηγήσεις δανείων προς ξένες εταιρείες, μέσω συμμετοχής σε κοινοπρακτικά σχήματα και με μικρό άνοιγμα ανά περίπτωση, ώστε να υπάρχει διασπορά κινδύνου.

Η Εθνική έχει οριοθετήσει ως βασική προτεραιότητα, στην τρέχουσα συγκυρία, την ενδυνάμωσή της στον τομέα του Wealth Management. Υπό το παραπάνω πρίσμα, έχει εντοπίσει πιθανούς στόχους εξαγορών σε Ευρώπη και Μέση Ανατολή και θα κινηθεί βάσει της υπομονής και πειθαρχίας που έχει περιγράψει ο Παύλος Μυλωνάς. Στόχος είναι η υπό εξαγορά εταιρεία να προσθέσει ευρύτερο πελατολόγιο, που θα μπορούσε να διευρύνει και το πεδίο χορηγήσεων.