Σαν σήμερα, στις 29 Σεπτεμβρίου 1547, γεννήθηκε στην Αλκαλά δε Ενάρες, κοντά στη Μαδρίτη, ο Μιγκέλ ντε Θερβάντες Σααβέδρα, ο συγγραφέας που θεωρείται ο θεμελιωτής του σύγχρονου μυθιστορήματος. Αν και το μόνο απόλυτα βέβαιο στοιχείο είναι η βάπτισή του στις 9 Οκτωβρίου, η παράδοση συνδέει τη γέννησή του με τη γιορτή του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, από τον οποίο πήρε και το όνομά του.

Η ζωή του Θερβάντες υπήρξε περιπετειώδης. Γιος φτωχού ιατρού, μεγάλωσε σε δύσκολες συνθήκες. Κατατάχθηκε στον στρατό και έλαβε μέρος στη ναυμαχία της Ναυπάκτου το 1571, όπου τραυματίστηκε σοβαρά στο αριστερό χέρι, κερδίζοντας το προσωνύμιο «ο μονόχειρας της Ναυπάκτου». Λίγα χρόνια αργότερα αιχμαλωτίστηκε από πειρατές και έμεινε σκλάβος στην Αλγερία για πέντε χρόνια, ώσπου να εξαγοραστεί η ελευθερία του. Οι εμπειρίες αυτές, γεμάτες κινδύνους και δοκιμασίες, σημάδεψαν τη γραφή του.

Παρά τις δυσκολίες, ο Θερβάντες στράφηκε στη λογοτεχνία. Έγραψε ποιήματα, θεατρικά έργα και νουβέλες, χωρίς όμως να γνωρίσει μεγάλη επιτυχία όσο ζούσε. Η φήμη του ήρθε το 1605, όταν εκδόθηκε το πρώτο μέρος του «Δον Κιχώτη της Μάντσας». Δέκα χρόνια αργότερα, το 1615, κυκλοφόρησε το δεύτερο μέρος, ολοκληρώνοντας το έργο που έμελλε να μείνει στην ιστορία ως το πρώτο σύγχρονο μυθιστόρημα.

Ο Δον Κιχώτης είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια σάτιρα των ιπποτικών μυθιστορημάτων. Είναι μια βαθιά ανθρώπινη ιστορία για την αντίθεση ανάμεσα στα όνειρα και την πραγματικότητα, για τον αγώνα να δοθεί νόημα στον κόσμο. Ο ιδαλγός που πολεμά ανεμόμυλους και ο πιστός του Σάντσο Πάντσα έχουν γίνει παγκόσμια σύμβολα, αρχέτυπα που συνεχίζουν να εμπνέουν λογοτέχνες, καλλιτέχνες και στοχαστές.

Σήμερα, 478 χρόνια μετά τη γέννησή του, ο Θερβάντες παραμένει επίκαιρος. Το έργο του μάς υπενθυμίζει ότι ακόμη και μέσα από τις αντιξοότητες μπορούν να γεννηθούν ιστορίες που αγγίζουν ολόκληρη την ανθρωπότητα. Σε μια εποχή όπου κυριαρχεί η ταχύτητα και η φευγαλέα εικόνα, ο Δον Κιχώτης προσφέρει έναν άλλο ρυθμό: μας καλεί να σταθούμε, να σκεφτούμε, να γελάσουμε, αλλά και να αναμετρηθούμε με τα όρια ανάμεσα στο όνειρο και την πραγματικότητα.

Ο Μιγκέλ ντε Θερβάντες έφυγε από τη ζωή το 1616, την ίδια χρονιά με τον Σαίξπηρ. Όμως η γέννησή του, σαν σήμερα, μας θυμίζει ότι ορισμένες μορφές ξεπερνούν τον χρόνο: γίνονται παγκόσμιες φωνές που συνεχίζουν να μας μιλούν αιώνες μετά.