Ηλίας Προβόπουλος, 20/2/2025 - 09:42 facebook twitter linkedin Ηλίας Προβόπουλος: Το χιόνι ως γεωγραφικό στοιχείο Ηλίας Προβόπουλος, 20/2/2025 facebook twitter linkedin Το χιόνι, είτε ως επιβλητική όψη χιονισμένης οροσειράς είτε ως υπόγεια τροφοδοσία ύδατος, είναι σημαντικό μέρος τής ταυτότητας πολλών περιοχών. Αυτό βέβαια ισχύει περισσότερο σε χώρες και τόπους με χαμηλή θερμοκρασία. Για παράδειγμα, στον Καναδά υπάρχουν εκατοντάδες τοπωνύμια σχετικά με το χιόνι, ενώ ακόμη και στις Η.Π.Α. υπάρχουν τουλάχιστον έξι πόλεις που έχουν όνομα με τη σημασία «χιόνι» (Snow). Οροσειρές με ονόματα που σχετίζονται με το χιόνι Η χρήση τέτοιου ονόματος είναι εύλογη προκειμένου για οροσειρές. Τα Ιμαλάια, η οροσειρά τής γης με την ψηλότερη κορυφή (Έβερεστ), δεν θα μπορούσαν να μην έχουν όνομα σχετικό με το χιόνι. Το γερμανικό Himalaya ανάγεται στο σανσκριτικό himā-laya «κατοικία των χιονιών». Τοπωνύμια που προέρχονται από χιονισμένα βουνά Αλλά και κατοικημένες περιοχές πήραν το όνομά τους από παρακείμενα βουνά ή οροσειρές, όπως η Νεβάδα των Η.Π.Α. από το ισπανικό όνομα Sierra Nevada «χιονισμένη οροσειρά», λόγω της οροσειράς που βρίσκεται στα δυτικά τής πολιτείας. Ονόματα χωρών με αναφορές στο χιόνι Σε ονόματα χωρών απαντούν επίσης χαρακτηριστικά παραδείγματα. Το όνομα τής Ισλανδίας, το ισλανδικό Ísland, σημαίνει «χώρα των πάγων» (μάλιστα το αρχικό της όνομα ήταν το αρχαίο σκανδιναβικό τοπωνύμιο Snæland «χώρα τού χιονιού». Η Κένυα ανάγεται σε τύπο Kī-nyā, ονομασία τού κύριου βουνού τής χώρας, που στην τοπική γλώσσα Κάμπα / Ακάμπα σήμαινε «βουνό τής στρουθοκαμήλου» (από το ασπρόμαυρο χρώμα των χιονισμένων κορυφών). Τέλος, ο Λίβανος ανάγεται σε φοινικικό lbn (labān) «λευκός», το οποίο πιθανόν δήλωνε τις χιονισμένες κορυφές τής ομώνυμης οροσειράς. Τοπωνύμια στην Ελλάδα με τη σημασία «χιόνι» Στην Ελλάδα, ορωνύμιο αντίστοιχο τής Sierra Nevada είναι τα Λευκά Όρη, οροσειρά τής Δυτικής Κρήτης (ο προσδιορισμός Λευκά οφείλεται στο γεγονός ότι είναι συνήθως χιονισμένα). Το όνομα Καϊμακτσαλάν , τής ψηλότερης κορυφής τού όρους Βόρας , προέρχεται από την τουρκική φράση kaymak çalan, κατά λέξη (εκεί όπου) χτυπά το καϊμάκι, το αφρόγαλα , δηλαδή «χιονισμένη βουνοκορφή». Το Καρλόβασι τής Σάμου είναι συγχώνευση σε μία λέξη τής όψιμης μεσαιωνικής ονομασίας Καρλὶ Ὀβασί, από το τουρκικό karlı ovası «χιονισμένο λιβάδι, υψίπεδο». Τοπωνύμια που συνδέονται με το λευκό χρώμα Επίσης, πολλά τοπωνύμια με τη σημασία «λευκός» (π.χ. Ασπροχώρι, Λευκοχώρι κ.ά.) συνήθως συναντώνται είτε σε οικισμούς με άγονο έδαφος είτε σε ορεινές και χιονισμένες περιοχές (χωρίς να είμαστε πάντα βέβαιοι για την ακριβή αιτία τής ονομασίας). Επί παραδείγματι, η ονομασία Αργιθέα τής Καρδίτσας" (από τις αρχαίες λέξεις ἀργός «λευκός – φωτεινός» και θέα) θα παρέπεμπε σε λευκή θέα, οπότε είναι πολύ πιθανό να συνδέεται με τα χιονισμένα βουνά. Φυσικά και υπάρχουν ένα σωρό άλλα τοπωνύμια που έχουν ως χαρακτηριστικό το χιόνι. Εδώ παραθέσαμε μερικά για να καταλάβουμε πόση σημασία δίνουν σε αυτό οι άνθρωποι των περιοχών. Πηγή: Κέντρο Λεξικολογίας - γλώσσα, λέξεις, λεξικά Ακολουθήστε το Nextdeal.gr στο Google News .
Ψηφίζουμε στην ΕΣΗΕΑ και θυμόμαστε σπουδαίους συναδέλφους Ψηφίζουμε αυτές τις μέρες για νέο Διοικητικό Συμβούλιο στην ΕΣΗΕΑ και στην ΠΟΕΣΥ. Η συνάντησή μας, όμως, στους χώρους της... Ηλίας Προβόπουλος, 11/02/2026 - 09:56
Οι διασώστες της Ευρυτανίας και το τραγικό καθήκον Υπάρχουν δρόμοι που δεν συγχωρούν την απροσεξία. Ο δρόμος που μέσω της Ποταμιάς συνδέει το Καρπενήσι με τον Προυσό είναι... Ηλίας Προβόπουλος, 11/02/2026 - 08:54
Οι ασθενείς δεν γιορτάζουν, θέλουν αναγνώριση Σε παιδιατρικό νοσοκομείο στο Κάιρο, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες κάθεται στο πάτωμα, στο ίδιο ύψος με τα παιδιά. Η... Ηλίας Προβόπουλος, 11/02/2026 - 08:45
Ο Ηλίας Προβόπουλος στις εκλογές για το Δ.Σ της ΕΣΗΕΑ ΨΗΦΙΖΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΟΥ ΜΑΣ ΑΞΙΖΕΙ… Κλείνοντας έναν κύκλο τεσσάρων δεκαετιών και κάτι χρόνια παραπάνω στην έντυπη δημοσιογραφία, αποφάσισα να... Ηλίας Προβόπουλος, 09/02/2026 - 10:35
Σήμερα γιορτάζεται η Ελληνική Γλώσσα Η Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας τιμάται κάθε χρόνο στις 9 Φεβρουαρίου, ημερομηνία που συνδέεται με τον θάνατο του εθνικού μας ποιητή, Διονύσιος Σολωμός.... Ηλίας Προβόπουλος, 09/02/2026 - 09:10
Μια πέτρα που ήταν σε λάθος σημείο έπρεπε να φύγει… Έπεσα σήμερα πάνω σε μια σημείωση κάποιου που ένα χειμωνιάτικο πρωί, κάνοντας περίπατο κοντά στο χωριό του, είδε μια μικρή... Ηλίας Προβόπουλος, 09/02/2026 - 08:53