Στις 30 Μαρτίου 2026, η EIOPA δημοσίευσε την τρίτη έκθεσή της σχετικά με την εφαρμογή της IDD, στην οποία αξιολογεί τις εξελίξεις στην αγορά διανομής ασφαλιστικών προϊόντων και τον αντίκτυπο της IDD στους καταναλωτές, τους διανομείς και τις εποπτικές αρχές κατά την περίοδο 2024-2025 (εδώ).

Σημειώνεται ότι σύμφωνα με την παράγραφο 4 του άρθρου 41 της IDD, η EIOPA καταρτίζει κάθε δύο χρόνια έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της IDD. Η πρώτη έκθεση της EIOPA σχετικά με την εφαρμογή της IDD δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο του 2022, ενώ η δεύτερη έκθεση ακολούθησε τον Ιανουάριο του 2024.

Η νεότερη, 3η κατά σειρά, έκθεση βασίζεται σε δύο έρευνες που διεξήχθησαν σε συνεργασία με τις Εθνικές Εποπτικές Αρχές (NCAs), καθώς και σε σχόλια που συγκεντρώθηκαν κατά τη διάρκεια μιας δημόσιας εκδήλωσης τον Απρίλιο του 2025 από το Insurance and Reinsurance Stakeholder Group (IRSG).

Τα βασικά πορίσματα της έκθεσης περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τα εξής:

• Ο αριθμός των εγγεγραμμένων ασφαλιστικών διαμεσολαβητών συνεχίζει να μειώνεται. Αντίθετα, ο αριθμός των διαμεσολαβητών που διαθέτουν Ευρωπαϊκό Διαβατήριο αυξάνεται ολοένα και περισσότερο, αν και η πραγματική έκταση των διασυνοριακών δραστηριοτήτων παραμένει αβέβαιη.  Ένα από τα βασικά ευρήματα αφορά τη δομή της αγοράς διανομής ασφαλιστικών προϊόντων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Παρατηρείται μείωση του αριθμού των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών, η οποία συνεχίζει μια μακροχρόνια τάση και αποδίδεται σε παράγοντες όπως η αυστηροποίηση των επαγγελματικών απαιτήσεων, η ενίσχυση της εποπτείας, η συγκέντρωση της αγοράς και η δυσκολία προσέλκυσης νέων επαγγελματιών. Παράλληλα, αυξάνεται η διασυνοριακή δραστηριότητα μέσω του καθεστώτος «passporting», γεγονός που δείχνει μεγαλύτερο ενδιαφέρον για λειτουργία σε πολλαπλές αγορές, αν και η πραγματική έκταση αυτής της δραστηριότητας δεν είναι πλήρως καταγεγραμμένη. Σε ό,τι αφορά τον τρόπο λειτουργίας των διαμεσολαβητών, διατηρούνται ορισμένα σταθερά χαρακτηριστικά: οι περισσότεροι είναι φυσικά πρόσωπα, ενεργούν για λογαριασμό ασφαλιστικών επιχειρήσεων και αμείβονται κυρίως μέσω προμηθειών. Η αμοιβή με βάση αμοιβές (fees) παραμένει περιορισμένη, γεγονός που συνδέεται και με ζητήματα σύγκρουσης συμφερόντων.
• Το AI χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο, κυρίως μέσω chatbots και εργαλείων πωλήσεων. Σε αυτό το πλαίσιο, υπάρχει ανάγκη μεγαλύτερης σαφήνειας των κανονιστικών ρυθμίσεων αυτών των αναδυόμενων τεχνολογιών.
• Ενώ ορισμένα κράτη μέλη έχουν σημειώσει βελτίωση στις μεθόδους παροχής συμβουλών και πώλησης, άλλα εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν προκλήσεις, γεγονός που υποδηλώνει την πιθανή ανάγκη απλοποίησης της διαδικασίας πώλησης.
• Οι γνωστοποιήσεις αειφορίας και οι αξιολογήσεις προτιμήσεων συχνά δεν γίνονται πλήρως κατανοητές, εφαρμόζονται με ασυνέπεια και επηρεάζονται από κενά στις γνώσεις των διανομέων, καθώς και από την έλλειψη συντονισμού μεταξύ των κανονιστικών πλαισίων.
• Εξακολουθούν να παρατηρούνται προκλήσεις στην εφαρμογή των κανόνων σχετικά με τις προμήθειες και τις συγκρούσεις συμφερόντων. Η ανεπαρκής διαφάνεια αποτελεί απειλή για την προστασία των καταναλωτών σε ορισμένες αγορές, ιδίως όσον αφορά τις ασφαλίσεις ζωής ή τις ασφαλίσεις που είναι συνδεδεμένες με τραπεζικές πιστώσεις.
• Η EIOPA ενίσχυσε τον έλεγχο των απαιτήσεων που απορρέουν από την υποχρέωση Εποπτείας Προϊόντων και Απαιτήσεων Διακυβέρνησης (POG), δημοσιεύοντας στο πλαίσιο του Value for Money, μεθοδολογία για την εκπόνηση δεικτών αναφοράς (benchmarks) για unit-linked και υβριδικά προϊόντα. Παράλληλα, διαπίστωσε ότι οι κυρώσεις για παραβάσεις των κανόνων POG αυξήθηκαν σημαντικά, από 1 το 2021 σε 47 το 2022 και 58 το 2023.
• Παρά τα βήματα που έχουν κάνει πολλές εθνικές αρμόδιες αρχές (NCAs) για τη βελτίωση της εφαρμογής των κανόνων POG, η ΕΙΟΡΑ διαπιστώνει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν προκλήσεις, κυρίως ως προς τον καθορισμό της σχέσης αξίας-τιμής, τη σαφήνεια των κανονιστικών προσδοκιών και την εναρμόνιση των εποπτικών πρακτικών μεταξύ χωρών. Η Ελλάδα δεν έχει συμπεριληφθεί στις εν λόγω χώρες.
• Η εποπτική ικανότητα μεταξύ του 2023 και του 2025 ενισχύθηκε σημαντικά. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται μεταξύ των χωρών που προέβησαν σε επέκταση των εποπτικών εξουσιών, όπως μέσω της θέσπισης του mystery shopping ως εποπτικού εργαλείου. Επίσης, πλέον διατίθενται περισσότεροι πόροι για την επιβολή της νομοθεσίας, ωστόσο, εξακολουθούν να υφίστανται διαφορές στις εξουσίες των διάφορων Εθνικών Εποπτικών Αρχών.