Εδώ και μήνες πολιτικοί αναλυτές και εξέχουσες προσωπικότητες στη  ευρωπαΪκή δημόσια σφαίρα τονίζουν σε κάθε ευκαιρία την ανάγκη για μεγαλύτερη αυτονομία της ενωμένης Ευρώπης σε κρίσιμους τομείς. Οι γεωπολιτικές εξελίξεις από το 2022 και έπειτα και η κορύφωση τους με το ανοιχτό μέτωπο στη Μέση Ανατολή, σε συνδυασμό με τη νέα πραγματικότητα στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού (ΗΠΑ) δεν αφήνουν περιθώρια για εφησυχασμό και δεύτερες σκέψεις. Σε ένα κόσμο που διαρκώς μεταβάλλεται και με τους αναθεωρητές σε παγκόσμιο επίπεδο να αυξάνουν με τη στάση τους την εντροπία και την ανασφάλεια, αποτελεί για την Ε.Ε μονόδρομο να αυξήσει την ανθεκτικότητα της, στηριζόμενη τα επόμενα χρόνια στις δικές της δυνάμεις. Ενα πρότζεκτ για τη βιώσιμη Ευρώπη του 2030 ή 2040 συνιστά τη μεγαλύτερη πρόκληση, σε μία χρονική συγκυρία που οι Βρυξέλλες αναζητούν έστω και με καθυστέρηση έναν κοινό βηματισμό πάνω σε κρίσιμα ζητήματα. Εκτός από τις αναταράξεις σε επιμέρους θέματα, όπως είναι η οικονομία, η ανταγωνιστικότητα και η κοινωνική συνοχή, τα χαρτοφυλάκια της άμυνας και της ασφάλειας βρίσκονται σε πρώτο πλάνο. Η ευρωπαϊκή πολεμική βιομηχανία έχει αναμφίβολα μεγάλες δυνατότητες να πρωταγωνιστήσει, με την προϋπόθεση, ωστόσο, ότι όλοι οι κεντρικοί παίκτες θα αποφασίσουν να συνεργαστούν έχοντας ως κοινό παρονομαστή τη θωράκιση της ευρωπαϊκής επικράτειας μέσα από την ενίσχυση της αμυντικής της ικανότητας. Η επιλογή αυτή συνδέεται άμεσα με την τροπή που έχουν πάρει οι αμερικανο-ευρωπαϊκές σχέσεις, εξαιτίας της στρατηγικής και των επιλογών του Προέδρου Τραμπ. Οι θέσεις του έχουν προκαλέσει προβληματισμό και στις τάξεις του ΝΑΤΟ. Εξάλλου, η κοινή απόφαση ΗΠΑ-Ισραήλ για επίθεση στο Ιράν, χωρίς να ερωτηθούν οι εταίροι, κατέδειξε και την απόσταση που χωρίζει μέλη της συμμαχίας με την Ουάσιγκτον. Εκ των υστέρων, ήρθε και η «τιμωρητική» για πολλούς απόφαση του Λευκού Οίκου για απόσυρση πέντε χιλιάδων και πλέον Αμερικανών στρατιωτών από τις βάσεις στη Γερμανία για να επιβεβαιώσει όλους όσοι ισχυρίζονται ότι η Ευρώπη πρέπει να αλλάξει ταχύτητες στην κατεύθυνση της δημιουργίας ενός αρραγούς κοινου μετώπου με φόντο τις ανοιχτές προκλήσεις στα ανατολικά σύνορα της και όχι μόνο. Σύμφωνα με στρατηγικούς αναλυτές, η συγκεκριμένη κίνηση από την πλευρά Τραμπ στέλνει λανθασμένα σήματα στη Μόσχα, ενώ αποτελεί ένα ακόμη πλήγμα στις σχέσεις εμπιστοσύνης μεταξύ Ε.Ε και Αμερικής. Είναι εμφανές ότι οι ευρωπαϊκοί θεσμοί δεν μπορούν πλέον να βασίζονται στον αμερικανικό παράγοντα, όπως το έπραξαν για δεκαετίες μετά το τέλος του δεύτερου παγκόσμιου πολέμου. Συνεπώς, τα ανώτατα κλιμάκια της ευρωπαϊκής πολιτικής οφείλουν άμεσα καλύτερο συντονισμό, διαρκή προσαρμογή στα νέα δεδομένα, απόρριψη κάθε έννοιας εφησυχασμού και προετοιμασία για μία δύσκολη δεκαετία. Η ανάγκη για επίσπευση των διαδικασιών ολοκλήρωσης, ένταξης νέων χωρών υπό προϋποθέσεις, αλλά και ενίσχυσης του διπλωματικού αποτυπώματος της Ε.Ε σε ένα εύθραυστο και αβέβαιο διεθνές περιβάλλον συνιστούν μια ολοκληρωμένη απάντηση στο ερωτημα πως πρέπει να τοποθετηθεί η Ευρώπη στη νέα γεωπολιτική σκακιέρα.

Φωτογραφία: Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump