Το 2026 συνιστά μια κρίσιμη χρονιά για τη διεθνή σταθερότητα και την παγκόσμια ειρήνη. Θα είναι μια μη συμβατική περίοδος, όπου οι κεντρικοί γεωπολιτικοί παίκτες θα αποφασίσουν για την επόμενη μέρα. Θα κλείσουν άραγε τα ανοιχτά μέτωπα (λ.χ στην Ουκρανία) ή θα συνεχιστούν οι αναταράξεις σε παγκόσμιο επίπεδο με κίνδυνο  μια περαιτέρω αποσταθεροποίηση και εμπλοκή και άλλων δυνάμεων σε διεθνείς συρράξεις. Λαμβάνοντας υπόψη τα σημερινά πραγματικά δεδομένα, ουδείς μπορεί να μιλήσει με σιγουριά για το επέκεινα. Το μόνο βέβαιο είναι ότι η διπλωματία θα παίξει έναν κεντρικό ρόλο, ώστε να αποφευχθούν τα χειρότερα, όχι μόνο στην περίπτωση της Ουκρανίας ή της Μέσης Ανατολής, αλλά και σε άλλες περιπτώσεις που «σιγοβράζουν», όπως είναι εκείνες της Βενεζουέλας και της Ταϊβάν. Σε αυτό το άκρως απαιτητικό διπλωματικό πόκερ, οι ΗΠΑ έχουν τον πρώτο λόγο. Από τη στάση τους μπορεί να κριθούν πολλά, είτε στην κατεύθυνση της αποκλιμάκωσης και της εξομάλυνσης είτε σε εκείνη της περαιτέρω κλιμάκωσης και έντασης.

Στην περίπτωση της Ουκρανίας, η εικόνα παραμένει σύνθετη και το αύριο αβέβαιο. Οι ΗΠΑ επιδιώκουν με στοχευμένες κινήσεις να βρουν τον κοινό τόπο, ώστε να σταματήσει το αιματοκύλισμα μετά από τέσσερα ομολογουμένως δύσκολα χρόνια. Η Ουκρανία δείχνει έτοιμη να βάλει έως ένα βαθμό «νερό στο κρασί της». Το εδαφικό παραμένει, ωστόσο, το μεγάλο αγκάθι. Ο κ. Ζελένσκι δεν θα μπορούσε να ανάψει το πράσινο φως για την προσάρτηση ουκρανικών περιοχών στη Ρωσία, από τη στιγμή που για αυτό το λόγο έχουν χύσει το αίμα τους χιλιάδες συμπατριώτες του. Στην αντίπερα όχθη, ο Ρώσος Πρόεδρος δείχνει αποφασισμένος να επιβάλλει τους δικούς του όρους σε οποιαδήποτε συζήτηση για το μέλλον, καθιστώντας σαφές το ποιος είναι ο απόλυτος κυρίαρχος σε αυτήν την υπόθεση. Για να βρεθεί η απόλυτη ισορροπία κάποια από τα δύο κεντρικά εμπλεκόμενα μέρη πρέπει να υποχωρήσει. Κι αυτό δεν φαίνεται στην παρούσα φάση στον ορίζοντα… 

Στο πεδίο της Μέσης Ανατολής, η πρόσφατη κατάπαυση του πυρός δεν αφήνει περιθώρια για εφησυχασμό, καθώς και το παρελθόν έχει αποδείξει πως τα δεδομένα μπορούν να αλλάξουν με κινηματογραφική ταχύτητα προς το χειρότερο. Οι σχέσεις Ισραήλ-Ιράν κρέμονται από μία κλωστή, η δράση του ISIS στο έδαφος της Συρίας ενοχλεί τους Αμερικανούς, το Παλαιστινιακό παραμένει ένα σύνθετο θέμα, ενώ η διαχείριση του παραπέμπει σε λύση μιας πραγματικά δύσκολης εξίσωσης.

Πριν από λίγες εβδομάδες, ο Πρόεδρος Τραμπ έβαλε στο στόχαστρο του την ηγεσία της Βενεζουέλας. Η ένταση μεταξύ των δύο πλευρών κλιμακώνεται επικίνδυνα, τη στιγμή που το Καράκας ανακοίνωσε τη σύλληψη πέντε Αμερικανών πολιτών. Αναλυτές συνδέουν την εξέλιξη αυτή με την προσπάθεια της Βενεζουέλας να ασκήσει πίεση στην Ουάσιγκτον, μετά τις αμερικανικές αποφάσεις για τον αποκλεισμό μεταφοράς πετρελαίου από την περιοχή και τις ευθείες βολές της αμερικανικής διοίκησης για την κατάσταση που επικρατεί στη χώρα, όσον αφορά στο εμπόριο ναρκωτικών. Πρόκειται για ανοιχτό μέτωπο που προκαλεί ανησυχία, αν λάβει κανείς υπόψη και την εξής παράμετρο: ότι δηλαδή η Ρωσία αποτελεί έναν από τους βασικούς συμμάχους του καθεστώτος Μαδούρο.

Σε ένα άλλο σημείο του πλανήτη, στο νησί της Ταϊβάν, η κατάσταση θυμίζει ηφαίστειο έτοιμο να εκραγεί. Ο Κινέζος Πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ έστειλε στο ξεκίνημα του 2026   ένα σαφές μήνυμα ότι φέτος η Ταϊβάν θα επανενωθεί με την Κίνα. Το Πεκίνο θεωρεί το νησί αναπόσπαστο τμήμα της κινεζικής επικράτειας, άποψη που δεν φαίνεται να συμμερίζονται στην Ουάσιγκτον.

Όλα τα παραπάνω καταδεικνύουν τη μεγάλη πολυπλοκότητα που χαρακτηρίζει τη διεθνή σκακιέρα. Σε πολλές περιπτώσεις, το status quo τείνει να αλλάξει με ότι αυτό μπορεί να επιφέρει. Ειδικοί μιλούν για μία χρονιά που ενδέχεται να ανατρέψει δεδομένα, να κινητοποιήσει περαιτέρω τη διεθνή κοινότητα, αλλά και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Ας ελπίσουμε ότι θα πρυτανεύσει η λογική και η ιστορία δεν θα επαναληφθεί σαν φάρσα…