Λήγει σήμερα Δευτέρα 14  Μαΐου  σε οδηγία του δεύτερου μνημονίου «Ρυθμίσεις Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας με το Ν.4046-14/02/2012 και Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου, Αρ. 6 /28/02/2012», η ισχύς της μετενέργειας των κλαδικών  συμβάσεων, που είχαν λήξει ή καταγγελθεί μέχρι τις 14 Φεβρουαρίου οπότε και ψηφίστηκε από τη Βουλή.  

Με τη λήξη της μετενέργειας οι κανονιστικοί όροι των κλαδικών συμβάσεων παύουν να ισχύουν και διατηρείται μόνο ο βασικός κλαδικός μισθός, καταργούνται περίπου 70 επιδόματα,αλλά και  παροχές, όπως οι παροχές σε  είδος, ειδικές άδειες και πρόσθετες αργίες, οι οποίες συμπεριλαμβάνονταν στους όρους των κλαδικών συμβάσεων, μεταβολές που συνεπάγονται μείωση των αμοιβών κατά 10% έως 15%.
Η κατάργηση της μετενέργειας συμπαρασύρει 152 συμβάσεις που έχουν λήξει και καλύπτουν περίπου 2 εκατομμύρια εργαζόμενους. Παραμένουν ακόμη σε ισχύ 23 κλαδικές ή ομοιοεπαγγελματικές συμβάσεις, όπως των ξενοδοχοϋπαλλήλων και των εργαζομένων στα ΚΤΕΛ, των οποίων η μετενέργεια λήγει από τον Ιούνιο έως και τον Αύγουστο

Σύμφωνα με το νέο νόμο, μετά την κατάργηση της μετενέργειας ο μισθός κάθε εργαζομένου, ανεξάρτητα με την προϋπηρεσία του, μπορεί με την υπογραφή ατομικής σύμβασης να επαναπροσδιοριστεί με σημείο εκκίνησης τον εκάστοτε κατώτατο μισθό,που προβλέπει η Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας και όχι η πιο πρόσφατη κλαδική σύμβαση ή η ευνοϊκότερη επιχειρησιακή που έχει υπογραφεί στον κλάδο.

Πώς και πότε μειώνονται οι μισθοί

1.    Μείωση του βασικού μισθού της Ε.Γ.Σ.Σ.Ε. κατά 22%

• Από 14-2-2012 και μέχρι την ολοκλήρωση του προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής, τα κατώτατα διαμορφωμένα όρια μισθών και ημερομισθίων της από 15-7-2010 ισχύουσας Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας, όπως αυτά προβλέπονταν και ίσχυαν κατά την 1-1-2012, μειώνονται κατά 22%.

 

2. Μείωση του βασικού μισθού της Ε.Γ.Σ.Σ.Ε. για νέους < 25ετών κατά 32%

 

• Από 14-2-2012 και μέχρι την ολοκλήρωση του προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής μειώνονται κατά 32% τα κατώτατα διαμορφωμένα όρια μισθών και ημερομισθίων της από 15-7-2010 ισχύουσας Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας, όπως αυτά προβλέπονταν και ίσχυαν κατά την 1-1-2012, για νέους, ηλικίας κάτω των 25 ετών. Τα μειωμένα κατά 32% κατώτατα όρια μισθών και ημερομισθίων του προηγούμενου εδαφίου ισχύουν και για τους μαθητευόμενους της παρ. 9 του άρθρου 74 του Ν. 3863/2010 (Α΄ 115). Η παρ. 8 του άρθρου 74 του Ν. 3863/2010 , το άρθρο 43 του Ν. 3986/2011 (Α΄ 152) καθώς και κάθε άλλη ρύθμιση που είναι αντίθετη με τις διατάξεις της παραγράφου αυτής, καταργούνται.

 

3. Πάγωμα τυχόν αυξήσεων στην Ε.Γ.Σ.Σ.Ε.

 

4. Πάγωμα ωριμάνσεων (επιδόματα πολυετίας κ.λ.π.)

• Από 14-2-2012 και μέχρι το ποσοστό της ανεργίας να διαμορφωθεί σε ποσοστό κάτω του 10%, αναστέλλεται η ισχύς διατάξεων νόμων, κανονιστικών πράξεων, Συλλογικών Συμβάσεων ή Διαιτητικών Αποφάσεων, οι οποίες προβλέπουν αυξήσεις μισθών ή ημερομισθίων, περιλαμβανομένων και εκείνων περί υπηρεσιακών ωριμάνσεων, με μόνη προϋπόθεση την πάροδο συγκεκριμένου χρόνου εργασίας, όπως ενδεικτικά το επίδομα πολυετίας, το επίδομα χρόνου εργασίας, το επίδομα τριετίας και το επίδομα πενταετίας. Για την εφαρμογή του προηγούμενου εδαφίου λαμβάνεται υπόψη ο μέσος όρος του εθνικού ποσοστού ανεργίας των τελευταίων τεσσάρων τριμήνων, όπως αυτός αποτυπώνεται στην Έρευνα Εργατικού Δυναμικού της ΕΛ.ΣΤΑΤ.

5. Μείωση κατά 3 μήνες του διαστήματος μετενέργειας κλαδικών & ομοιοεπαγγελματικών συμβάσεων που έχουν λήξει.

• Οι κανονιστικοί όροι Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας που θα λήξει ή θα καταγγελθεί, εξακολουθούν να ισχύουν επί ένα τρίμηνο από τη λήξη ή την καταγγελία τους. Κανονιστικοί όροι Συλλογικής Σύμβασης που έχει ήδη λήξει ή καταγγελθεί ισχύουν για ένα τρίμηνο από την ισχύ του Ν. 4046/2012. Με την πάροδο του τριμήνου και εφόσον εν τω μεταξύ δεν έχει συναφθεί νέα Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, εξακολουθούν να ισχύουν από τους κανονιστικούς αυτούς όρους αποκλειστικώς οι όροι εκείνοι που αφορούν α) τον βασικό μισθό ή το βασικό ημερομίσθιο και β) τα επιδόματα ωρίμανσης, τέκνων, σπουδών και επικινδύνου εργασίας, εφόσον τα επιδόματα αυτά προβλέπονταν στις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας που έληξαν ή καταγγέλθηκαν, ενώ παύει αμέσως να ισχύει κάθε άλλο προβλεπόμενο σε αυτές επίδομα. Η προσαρμογή των συμβάσεων στις διατάξεις του προηγούμενου εδαφίου γίνεται χωρίς να απαιτείται προηγούμενη σύμφωνη γνώμη των εργαζομένων. Οι όροι του τρίτου εδαφίου που διατηρούνται, εξακολουθούν να ισχύουν μέχρις ότου αντικατασταθούν από εκείνους της νέας Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας ή της νέας ή της τροποποιημένης ατομικής σύμβασης.

6. Κατάργηση βασικών επιδομάτων των κλαδικών συμβάσεων που έχουν λήξει, μετά το πέρας του 3μήνου μετενέργειας

• Με την πάροδο του τριμήνου και εφόσον εν τω μεταξύ δεν έχει συναφθεί νέα Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, εξακολουθούν να ισχύουν από τους κανονιστικούς αυτούς όρους αποκλειστικώς οι όροι εκείνοι που αφορούν α) τον βασικό μισθό ή το βασικό ημερομίσθιο και β) τα επιδόματα ωρίμανσης, τέκνων, σπουδών και επικινδύνου εργασίας, εφόσον τα επιδόματα αυτά προβλέπονταν στις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας που έληξαν ή καταγγέλθηκαν, ενώ παύει αμέσως να ισχύει κάθε άλλο προβλεπόμενο σε αυτές επίδομα. Η προσαρμογή των συμβάσεων στις διατάξεις του προηγούμενου εδαφίου γίνεται χωρίς να απαιτείται προηγούμενη σύμφωνη γνώμη των εργαζομένων. Οι όροι του τρίτου εδαφίου που διατηρούνται, εξακολουθούν να ισχύουν μέχρις ότου αντικατασταθούν από εκείνους της νέας Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας ή της νέας ή της τροποποιημένης ατομικής σύμβασης.

7. Οριοθέτηση διάρκειας συμβάσεων αορίστου χρόνου σε μέγιστο χρόνο τα 3 έτη. Λήξη συμβάσεων αορίστου χρόνου το αργότερο σε 1 έτος από την υπογραφή του νέου μνημονίου
 

• Οι Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας συνάπτονται εφεξής για ορισμένο χρόνο ισχύος, η διάρκεια του οποίου δεν μπορεί να είναι μικρότερη από ένα (1) έτος και δεν μπορεί να υπερβαίνει τα τρία (3) έτη.
• Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας που βρίσκονται σε ισχύ, ήδη 24 μήνες μέχρι την 14-2-2012 ή και περισσότερο, λήγουν στις 14-2-2013.
• Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας που την 14-2-2012 βρίσκονταν σε ισχύ για χρονικό διάστημα μικρότερο των 24 μηνών, λήγουν με τη συμπλήρωση τριών (3) ετών από την ημερομηνία έναρξης ισχύος τους, εκτός και αν καταγγελθούν νωρίτερα κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 12 του Ν. 1876/1990 (Α΄ 27).

8. Αλλαγή της προσφυγής στον ΟΜΕΔ με δυνατότητα διαιτησίας μόνο για τους βασικούς μισθούς των συμβάσεων και με απαίτηση προσφυγής και των 2 μερών (εργοδοτών και εργαζομένων)

• Από 14-2-2012 η προσφυγή στη διαιτησία, σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 16 του Ν. 1876/1990 (Α΄ 27), όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, γίνεται αποκλειστικά με κοινή συμφωνία των μερών. Η παράγραφος 2 του άρθρου 16 του Ν. 1876/1990 (Α΄ 27), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 14 του Ν. 3899/2010 (Α΄ 212), παύει να ισχύει. Η παράγραφος 8 του άρθρου 16 του Ν. 1876/1990 (Α΄ 27), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 14 του Ν. 3899/2010 (Α΄ 212) εξακολουθεί να ισχύει.

• Η σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο της παραγράφου 3 του άρθρου 16 του Ν. 1876/1990 (Α΄ 27), όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, προσφυγή στη διαιτησία περιορίζεται αποκλειστικά στον καθορισμό βασικού μισθού ή/και βασικού ημερομισθίου, και δεν επιτρέπεται να περιλαμβάνεται σε αυτήν κανένα άλλο ζήτημα αλλά ούτε και ρήτρες που διατηρούν κανονιστικούς όρους προηγούμενων Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας ή Διαιτητικών Αποφάσεων.

9. Μείωση εισφορών κατά 2% με κατάργηση των κλάδων Ο.Ε.Κ. & Ο.Ε.Ε. του ΙΚΑ εντός 6μήνου (πράξη 7)

10. Πρόβλεψη για επιπλέον μείωση εισφορών κατά 3% από 1/1/2013

11. Πρόβλεψη για επιπλέον μείωση της Ε.Γ.Σ.Σ.Ε.

Tι είναι μετενέργεια των συλλογικών συμβάσεων

Η μετενέργεια των συλλογικών συμβάσεων εργασίας σημαίνει ότι οι όροι των συλλογικών συμβάσεων, ακόμη και μετά τη λήξη της διάρκειάς τους, παραμένουν ενεργοί για ένα ακόμη εξάμηνο, σύμφωνα   με το άρθρο 9 του Ν.1876/1990  Ειδικότερα :
 

Άρθρο 9: Χρόνος ισχύος της συλλογικής σύμβασης εργασίας

1. Οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας συνάπτονται για ορισμένο ή αόριστο χρόνο. Κάθε συλλογική σύμβαση εργασίας, που προβλέπει διάρκεια ισχύος πέρα από ένα έτος, θεωρείται ότι έχει αόριστη διάρκεια. Η διάρκεια της ισχύος δεν μπορεί να είναι μικρότερη από ένα έτος.
2. Η ισχύς της συλλογικής σύμβασης εργασίας αρχίζει από την ημέρα της κατάθεσής της στην αρμόδια υπηρεσία και λήγει με την πάροδο του χρόνου που συμφωνήθηκε ή με καταγγελία σύμφωνα με διατάξεις του νόμου αυτού.
3. Τα συμβαλλόμενα μέρη μπορούν να ορίσουν για τη συλλογική σύμβαση εργασίας αναδρομική ισχύ έως την ημέρα της λήξης ή της καταγγελίας της προηγούμενης συλλογικής σύμβασης εργασίας, από την οποία αρχίζει να υπολογίζεται η διάρκειά της και, σε περίπτωση που δεν υπάρχει προηγούμενη συλλογική σύμβαση εργασίας, από την έναρξη των διαπραγματεύσεων.
4. Οι κανονιστικοί όροι συλλογικής σύμβασης, που έληξε ή καταγγέλθηκε, εξακολουθούν να ισχύουν για ένα εξάμηνο και εφαρμόζονται και στους εργαζόμενους που προσλαμβάνονται στο διάστημα αυτό, με την επιφύλαξη των διατάξεων της παρ. 2 του άρθρου 8.
5. Μετά την πάροδο του εξαμήνου οι υφιστάμενοι όροι εργασίας εξακολουθούν να ισχύουν μέχρις ότου λυθεί ή τροποποιηθεί η ατομική σχέση εργασίας.

Με την κατάργηση της μετενέργειας, η προστασία αυτή αίρεται και ο μισθωτός επιστρέφει στην ατομική διαπραγμάτευση και στην ατομική σύμβαση χωρίς την προικοδότηση των όσων είχε κατοχυρώσει μέσω της τελευταίας συλλογικής του σύμβασης, χωρίς καμία ασφαλιστική δικλίδα.
Κατάργηση της μετενέργειας σημαίνει πως στην πράξη ο μισθός κάθε εργαζομένου, νέου ή παλαιού στη δουλειά, με προϋπηρεσία ή άνευ, μπορεί να επαναπροσδιοριστεί από «μηδενική» βάση και με σημείο εκκίνησης τον εκάστοτε κατώτατο μισθό και όχι την τελευταία κλαδική σύμβαση ή την ευνοϊκότερη επιχειρησιακή που έχει υπογραφεί. Επομένως, το μέτρο είναι πολύ σοβαρότερο και από τη μείωση των κατώτατων ορίων και από τον 13ο και 14ο μισθό.
Με την κατάργηση του θεσμού της μετενέργειας, θεσμού που δεν αποτελεί ελληνική πρωτοτυπία, τώρα μπορεί να γίνει βλαπτική τροποποίηση στους μισθούς χωρίς να έχει υπογραφεί νέα συλλογική σύμβαση εργασίας. Αρα, το ζητούμενο εδώ είναι η κατάργηση των συμβάσεων και των συλλογικών διαπραγματεύσεων που αποτελούν «το βασικό νομικό εργαλείο που έχουν οι εργαζόμενοι», όπως επισημαίνει ο καθηγητής Ιωάννης Κουκιάδης στον πρόλογο της β΄ έκδοσης του βιβλίου του «Εργατικό δίκαιο και Συλλογικές εργασιακές σχέσεις». Προσπάθεια η οποία αν οδηγήσει στην αποδόμηση των συμβάσεων, που «αποτελούν αναπόσπαστο στοιχείο της σύγχρονης δημοκρατίας», θα έλθει σε αντίθεση και «με μία από τις σπουδαιότερες κατακτήσεις του ευρωπαϊκού νομικού πολιτισμού».