Γράφει ο Χρύσανθος Νικολάκος*

Είναι γνωστό στην Αγορά μας ότι στα ασφαλιστήρια με ενυπόθηκο δανειστή πιστωτικό ίδρυμα λόγω δανειοδότησης για αγορά κτηρίου ή δόμησης οικοπέδου τυγχάνουν παραδόξως μίας μοναδικής περίπτωσης όπου ο ασφαλισμένος είναι πρακτικά ακάλυπτος ενώ έχει ασφαλιστικά απολύτως αποζημιωθεί.

Είναι η περίπτωση όπου το κτήριο συνεπεία φωτιάς ή σεισμού ή καθίζησης (ή και σε συνδυασμό) τύχει ολικής καταστροφής ή χαρακτηριστεί ακατοίκητο/ επικίνδυνο/ κατεδαφιστέο. Τότε το πιστωτικό ίδρυμα δυνάμει του υφιστάμενου ενεργού όρου λαμβάνει την αποζημίωση αντί του ασφαλισμένου ως ενυπόθηκος δανειστής.

Ωστόσο ο όρος δεν προσδιορίζει αν ο ασφαλισμένος θα δανειοδοτηθεί εκ νέου ώστε να δομήσει ξανά τη κατεστραμμένη κατοικία του στο οικόπεδό (ή στο μερίδιο αυτού) που του απομένει. Αν δε ο ασφαλισμένος κατά τη διάρκεια του υπό μελέτη περιστατικού τυγχάνει σε οικονομικό πρόβλημα λόγω Κρίσης και δεν εξυπηρετούσε -ως όφειλε- το δάνειο του ή προκύψουν άλλες συνθήκες αφερεγγυότητας ηθελημένες και μη, ο ασφαλισμένος μπορεί να απαλλάσσεται μεν της οφειλής του από το πιστωτικό ίδρυμα ωστόσο «δεν έχει πλέον κτήριο να κατοικήσει ή να εργαστεί».

Η δε Υπερασφάλιση ως έννοια αναφέρεται στο Ν.2496/1997 – Άρθρο 17 ως κάτωθι:

Άρθρο 17 -Υπασφάλιση – Υπερασφάλιση

1. Στην ασφάλιση πραγμάτων, αν η αξία τους που δηλώθηκε κατά τη σύναψη της ασφαλιστικής σύμβασης (ασφαλιστική αξία) υπολείπεται της τρέχουσας ή, αν δεν υπάρχει, της συνηθισμένης αξίας αυτών κατά το χρόνο επέλευσης του κινδύνου, η ευθύνη του ασφαλιστή περιορίζεται στην αποκατάσταση ανάλογου μέρους της ζημίας.

2. Αν η αξία των πραγμάτων, που δηλώθηκε κατά τη σύναψη της ασφαλιστικής σύμβασης, υπερβαίνει την τρέχουσα ή, αν δεν υπάρχει, τη συνηθισμένη αξία αυτών κατά το χρόνο επέλευσης του κινδύνου, οποιοσδήποτε από τους συμβαλλομένους μπορεί να απαιτήσει τη μείωση της ασφαλιστικής αξίας και του ασφαλίστρου, για το υπολειπόμενο διάστημα ισχύος της σύμβασης. Σε περίπτωση επέλευσης του κινδύνου, ο ασφαλιστής δεν ευθύνεται για το υπερβάλλον.

3. Αν η υπερασφάλιση οφείλεται σε δόλο του λήπτη της ασφάλισης, του ασφαλισμένου ή του δικαιούχου του ασφαλίσματος, η ασφάλιση είναι άκυρη.
Ο καλόπιστος ασφαλιστής δικαιούται τα δεδουλευμένα ασφάλιστρα.

Επίσης η έννοια της Ασφάλισης με Περισσότερους Ασφαλιστές αναφέρεται στο Ν.2496/1997 –Άρθρο 15 ως κάτωθι:

Άρθρο 15-Ασφάλιση με περισσότερους ασφαλιστές

1. Αν η ασφαλισμένη περιουσία έχει ασφαλιστεί κατά του ίδιου κινδύνου σε περισσότερους ασφαλιστές (πολλαπλή ασφάλιση), ο λήπτης της ασφάλισης ή ο ασφαλισμένος οφείλουν να γνωστοποιήσουν χωρίς καθυστέρηση σε κάθε ασφαλιστή την ασφάλιση και το ασφαλιστικό ποσό.

2. Οι περισσότερες ασφαλίσεις είναι ισχυρές μέχρι την έκταση της ασφαλιστικής ζημιάς.

3. Αν δεν συμφωνήθηκε κάτι άλλο, οι περισσότεροι ασφαλιστές ευθύνονται εις ολόκληρο, μέχρι το ασφαλιστικό ποσό της σύμβασής τους. Επιτρέπεται να συμφωνηθεί ότι, σε περίπτωση μη γνωστοποίησης της ύπαρξης άλλων ασφαλίσεων κατά το χρόνο σύναψης της σύμβασης, θα περιορίζεται το ασφάλισμα στο μέτρο που δεν καλύπτεται από προηγούμενη ασφάλιση. Σε περίπτωση που ο λήπτης της ασφάλισης ή ο ασφαλισμένος παραλείψουν τη γνωστοποίηση με δόλο, εφαρμόζονται οι παρ. 6 και 7 του άρθρου 3 του παρόντος νόμου.

4. Αν οι περισσότερες ασφαλιστικές συμβάσεις έχουν συναφθεί με κοινή συμφωνία, με ή χωρίς κοινό συντονιστή ασφαλιστή, ο κάθε ασφαλιστής ευθύνεται κατ΄ αναλογία του ασφαλισμένου σε αυτόν ποσοστού (συνασφάλιση).

Από τα συναγόμενα προκύπτει ότι είναι δυνατόν να μπορεί να εξασφαλιστεί ο ασφαλισμένος έναντι της υπό μελέτη περιπτώσεως.

Πρακτικά η πρόσθετη εξασφάλιση μπορεί να επιτευχθεί είτε με την τοποθέτηση του ίδιου κινδύνου σε δύο Ασφαλιστές υπό των αιρέσεων αφενός της γνωστοποίησης της πολλαπλής ασφάλισης και στους δύο Ασφαλιστές αφετέρου της ρητής αναφοράς επί των αιτήσεων ασφάλισης ότι ο σκοπός της πράξης αυτής αφορά στην πλήρη εξασφάλιση του ασφαλισμένου στην υπό μελέτη περίπτωση λόγω του ασφαλιστικού κενού που προκύπτει κατά την επέλευση των συγκεκριμένων κινδύνων σε αυτήν και σε ενεργοποίηση επ’ αυτής του συγκεκριμένου όρου.

Ευκολότερα δε ο ασφαλισμένος μπορεί να εξασφαλιστεί με πρόσθετο ειδικό όρο στο χώρο των παρεκκλίσεων ενός μόνο ασφαλιστηρίου εφόσον ο underwriter αντιληφθεί και εμπεδώσει το ασφαλιστικό κενό που υπάρχει καθότι εν τοιαύτη περιπτώσει «η περισσότερη αποζημίωση στον ασφαλισμένο» δεν προσκρούει -κατά την εκτίμηση μας - στην αποζημιωτική αρχή καθότι δεν ανάγεται στην έννοια του αδικαιολόγητου πλουτισμού λόγω της φύσης του, καταβάλλεται δε πρόσθετο ασφάλιστρο και ο κίνδυνος τυγχάνει και παραμένει στατικός και ασφαλίσιμος.

*Ο κ. Χρύσανθος Νικολάκος είναι Μεσίτης - Διαχειριστής Κινδύνων Ασφαλίσεων, Πτυχιούχος Πολιτικός Μηχανικός Π.Δ.Ε.- Τ.Ε, Ενεργειακός Επιθεωρητής Α΄ Ταξης,  Ορκωτός Πραγματογνώμων Δομικών Έργων -Τροχαίων – Πυρασφάλειας, Πιστοποιημένος Εκπαιδευτής Ενηλίκων (ΕΟΠΠΕΠ)