Ανάπτυξη γνωστικών ικανοτήτων
Βρέφη:
• Παιχνίδια με ζωντανά χρώματα για να τα βλέπει και να τα αγγίζει
• Βόλτες σε διάφορα μέρη για να εκτίθεται σε διαφορετικά περιβάλλοντα
• Παιχνίδια με διαφορετική σύνθεση και υφή για να εξερευνά τις αισθήσεις του (πάντα με προσοχή στην ασφάλειά του)
• Αφήστε το να παίζει και να χτυπά τα παιχνίδια του βγάζοντας διάφορους ήχους
Μικρά παιδιά:
• Χρησιμοποιείτε περιγραφικές λέξεις (μικρός, μεγάλος, απαλό, βαρύ) στις καθημερινές συζητήσεις σας
• Παίξτε παιχνίδια με αντίθετες έννοιες
• Τακτοποιήστε μαζί του τα παιχνίδια του ξεχωρίζοντας τα ανά σχήμα, ή ανά μέγεθος ή ανά χρώμα
• Συγκρίνετε αντικείμενα στο σπίτι στο μέγεθος, το βάρος ή το μήκος
• Παίξτε παιχνίδια όπου ζητάτε από το παιδί σας να κινηθεί μπρος-πίσω, δεξιά-αριστερά, πάνω-κάτω από αντικείμενα, αργά ή γρήγορα, για να μάθει τις έννοιες του χώρου και του χρόνου
• Εξηγείτε του τη χρήση των διαφόρων αντικειμένων
• Εξηγείστε του την προέλευση των διαφόρων αντικειμένων
• Το βράδυ στο κρεβάτι προσπαθήστε μαζί του να θυμηθείτε τα γεγονότα της ημέρας
• Μάθετε απλά τραγουδάκια ή στιχάκια
• Παίξτε παιχνίδια με κάρτες που ταιριάζουν ανά ζεύγη
• Όποτε βρίσκετε ευκαιρία κάντε του ερωτήσεις που επιδέχονται πολλές απαντήσεις, όχι μόνο ναι ή όχι
• Δίνετέ του ευκαιρίες να αποφασίζει για απλά καθημερινά πράγματα
• Ζητήστε του τη γνώμη του για κάτι και ενθαρρύνετέ τον να υποστηρίξει την άποψή του
Ενθάρρυνση του λόγου
• Προσπαθήστε να βρείτε λίγο χρόνο (5 λεπτά την ημέρα) για εσάς και το παιδί σας χωρίς τηλεόραση ή κινητά ή άλλους περισπασμούς
• Αφήστε εκείνο να διαλέξει για τι θα μιλήσετε ή τι θα παίξετε, π.χ. προσφέρετέ του την επιλογή από ένα βιβλίο, ένα παζλ ή ένα τραγούδι
• Φτάστε στο επίπεδο των ματιών του, καθίστε απέναντι του, ακόμα και στο πάτωμα
• Αφήστε το να σας οδηγήσει, μην επιβάλλετε κανόνες, αφήστε του την πρωτοβουλία
• Ακούστε τι έχει να σας πει. Αν δεν μιλά καθαρά ή τραυλίζει, επαναλάβετέ το σαν να συμφωνείτε, πχ» το αρκουδάκι κοικοικοιμάται» - «ναι, το αρκουδάκι κοιμάται», αλλά όχι πολύ συχνά, 2-3 φορές την ημέρα.
• Μην αποφεύγετε το βλέμμα του όταν τραυλίζει. Αν δυσκολεύεται πολύ, μπορείτε να του πείτε « το ξέρω ότι είναι δύσκολο μερικές φορές, εννοείς…;» ή «θες να το πούμε μαζί;» ή «θες να το πούμε αργότερα;»
• Επεκτείνετε αυτά που σας λέει, πχ «έπεσε κάτω», « ναι, έπεσε κάτω από το τραπέζι»
• Μην κάνετε ερωτήσεις όταν ήδη ξέρετε την απάντηση, μετατρέψτε τες σε σχόλια, πχ. Αντί για «τι σχήμα είναι αυτό;», πείτε «κοίτα, αυτό είναι τετράγωνο». Μην βομβαρδίζετε το παιδί σας με ερωτήσεις και δώστε του άπλετο χρόνο να απαντήσει.
• Επιβραβεύστε το παιδί σας για καθαρό, αβίαστο και ομαλό λόγο: «τι ωραία που το είπες αυτό!», αλλά όχι πολύ συχνά, 2-3 φορές την ημέρα.
• Ακούστε το με προσοχή χωρίς να το διακόψετε και τελειώστε με «μου άρεσε που συζητήσαμε για το τι έγινε σήμερα στο σχολείο». Έτσι θα τονώσετε την αυτοπεποίθηση του
• Μην χρησιμοποιείτε δύσκολες λέξεις και εκφράσεις
• Δοκιμάστε να μιλάτε πιο αργά και πιο καθαρά
• Μιλήστε για το παρόν και για συγκεκριμένα, απτά πράγματα
• Μην βιάζεστε να ολοκληρώσετε την πρότασή του
• Τα τραγούδια βοηθούν πολύ γιατί τα περισσότερα παιδιά δεν τραυλίζουν όταν τραγουδούν
• Μην πιέσετε ποτέ ένα παιδί που τραυλίζει να διαβάσει μπροστά σε άλλους
• Βρείτε χρόνο να ασχοληθείτε με το παιδί σας με δραστηριότητες; Που δεν απαιτούν πολλή ομιλία, όπως τα σπορ. Έτσι θα χαλαρώσει, θα περάσει όμορφα και μπορεί να εμφανίσει αυτόματα ρέοντα λόγο
Ανάπτυξη λεπτής κινητικότητας
• Παιχνίδια και κατασκευές με πλαστελίνες
• Κουκλοθέατρο με δαχτυλοκουκλάκια
• Κατασκευές με χάντρες ή ακόμα και ζυμαρικά που έχουν τρύπα στη μέση και κορδόνια ή κορδέλες!
• Το βράδυ, σ’ένα σκοτεινό δωμάτιο, ρίξτε φώς με έναν φακό στο ταβάνι και ζητήστε από το παιδί να ξαπλώσει και να ακολουθεί το φώς μόνο με τα μάτια του
Ανάπτυξη αδρής κινητικότητας
• Όταν είναι μωρό τοποθετείστε το σε διάφορες θέσεις για να κάνει διάφορες κινήσεις με το κεφαλάκι, τα χέρια και τα πόδια του
• Φτιάξτε ασφαλείς «παιδότοπους» μέσα και έξω από το σπίτι
• Το σκαρφάλωμα, η τσουλήθρα, το κλότσημα ή το πέταγμα και πιάσιμο της μπάλας ενθαρρύνουν την ανάπτυξη της αδρής κινητικότητας σε μεγαλύτερα παιδιά
• Αντικείμενα που τα σπρώχνει, τα τραβά, τα τσουλά, πηδά από πάνω τους ή τα καβαλικεύει είναι επίσης χρήσιμα
• Μέσα στο σπίτι, μπορείτε να βρείτε μεγάλα χάρτινα κουτιά για να σέρνεται, να σκαρφαλώνει ή να τα σπρώχνει, μεγάλα μαξιλάρια να πηδά επάνω και ασφαλή αντικείμενα να πετά και να πιάνει
Ανάπτυξη συναισθημάτων και κοινωνικότητας
• Σκύψτε πάνω από το πρόσωπο του μωρού σας και τραγουδήστε το για τα ματάκια, τα μαγουλάκια, τα χεράκια του κτλ
• Όταν είναι ξαπλωμένο στην κούνια ή στο ελαφάκι του, χαϊδέψτε το απαλά για να χαλαρώνει
• Κάντε του αστείες γκριμάτσες για να σας ακολουθεί
• Βάλτε του δύσκολα: κρύψτε το παιχνίδι του μπροστά του για να σηκώσει την κουβέρτα ή να ανοίξει το καπάκι και να το βρει
• Μιμηθείτε τις δικές του εκφράσεις, κινήσεις, κραυγούλες και εκείνο θα αρχίσει να μιμείται τις δικές σας
Ανάπτυξη προσαρμοστικότητας
• Δίνετέ του την ευκαιρία να παίρνει απλές αποφάσεις: Θέλεις να παίξουμε μέσα ή έξω
• Αφήστε τον να δοκιμάσει να τελειώσει μια δουλειά μόνος του, όπως το να ντυθεί μόνος του πρωί
• Προσπαθήστε να έχετε αυστηρούς κανόνες υγιεινής και καθαριότητας ( πλένουμε τα χέρια πριν το φαγητό, βουρτσίζουμε τα δοντάκια πριν τον ύπνο, μαζεύουμε τα παιχνίδια μας πριν πάμε βόλτα)
• Αφήστε τα παιδιά προσχολικής ηλικία να σας βοηθήσουν με τις δουλειές του σπιτιού
Κωνσταντίνα Γκόλτσιου
Παιδίατρος / Αναπτυξιολόγος- Υπεύθυνη Τμήματος Αναπτυξιακής Παιδιατρικής ΙΑΣΩ Παίδων
ΠΗΓΗ: ΙΑΣΩ Παίδων
Διαβάστε περισσότερα άρθρα για το παιδί πατώντας εδώ:
**Τα θέματα για το παιδί είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας της εφημερίδας «Παιδικός Σταθμός για Γονείς» και των ανθρώπων του νηπιακού κέντρου «Μανταρίνι».
Κάντε click εδώ: www.psgg.gr και βρείτε όλα τα θέματα που αφορούν στην υγεία, ψυχολογία, ανάπτυξη, διατροφή, συμβουλευτική των παιδιών.
Νηπιαγωγείο & Βρεφονηπιακό Κέντρο
ΜΑΝΤΑΡΙΝΙ
Λ. Κατσώνη 42 & Μ. Μπότσαρη, 145 61 Κηφισιά
