Μεγάλος αριθμός προϊόντων που κυκλοφορούν στο εμπόριο έχουν ως πρώτη ύλη το γάλα. Μετά από κατάλληλη επεξεργασία του γάλακτος δύναται να προκύψουν διαφορά γαλακτοκομικά προϊόντα όπως είναι το βούτυρο, το γιαούρτι, τα παγωτά, το τυρί και άλλα.

• ΓΑΛΑ

Ως γάλα ορίζεται το προϊόν αμέλαξης των θηλαστικών. Κάθε θηλαστικό ζώο παράγει γάλα το οποίο προορίζεται από τη φύση για την διατροφή του νεογνού, με σκοπό να του παρέχει όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται. Η σύσταση του γάλακτος σε αυτά είναι ανάλογη με το είδος του θηλαστικού, τη ράτσα του ζώου, την ηλικία του, την σωματική του κατάσταση (ήρεμο ή μη), τη διατροφή του καθώς και από τον χρόνο που μεσολαβεί μεταξύ των δύο αμέλξεων.
Αναμφισβήτητα θεωρείται ως η πιο σημαντική τροφή αφού όπως προαναφέραμε περιέχει όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά . Η εκατοστιαία σύσταση του σε νερό, λίπος, πρωτεΐνες (καζείνη, γαλακταλβουμίνη, γαλακτογλοβουλίνη), υδατάνθρακες-λακτόζη, ένζυμα (αλκαλική φωσφατάση, λιπάση, πρωτεάση), ανόργανα συστατικά, τέφρα και βιταμίνες, εξαρτάται από το είδος του γάλακτος (π.χ. αγελαδινό, κατσικίσιο, από πρόβατο) που καταναλώνεται στην ανθρώπινη διατροφή.

• ΓΑΛΑ ΣΕ ΣΚΟΝΗ

Το γάλα είναι αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινής διατροφής του παιδίου. Στους πρώτους μήνες της ζωής του, το βρέφος διατρέφεται αποκλειστικά  με μητρικό γάλα.  Στις περιπτώσεις εκείνες όπου ο θηλασμός δεν είναι εφικτός, τότε το μητρικό γάλα αντικαθίσταται απο ειδικό γάλα σε σκόνη, η επιλογή του οποίου γίνεται απο το γιατρό και είναι σύμφωνη με τις ανάγκες του βρέφους.  Το γάλα σε σκόνη που έχει κυρίως ως βάση του το αγελαδινό γάλα (π.χ ορισμένες φορές  έχει ως βάση του το γάλα σόγιας), παρασκευάζεται δε με τέτοιο τρόπο έτσι ώστε να  προσομοιάζει τόσο σε γεύση όσο και σε θρεπτικό και ενεργειακό περιεχόμενο με το μητρικό.
Το γάλα σε σκόνη δεν θα πρέπει να φυλάσσεται σε υγρό μέρος γιατί μπορεί να αναπτυχθούν μύκητες, ενώ χάρη στην χαμηλή υγρασία που έχει δεν ευνοείται η μικροβιακή ανάπτυξη. Επιπλέον το γάλα σε σκόνη πρέπει να καταναλωθεί αμέσως μετά τη διάλυση του στο νερό.

 

• ΣΥΜΠΥΚΝΩΜΕΝΟ  και  ΣΑΚΧΑΡΟΥΧΟ  ΓΑΛΑ

Το συμπυκνωμένο γάλα παρασκεύαζεται απο τη συμπύκνωση του νωπού γάλακτος μέχρι του μισού του αρχικού του όγκου. Η εκατοστιαία του σύσταση σε λίπος, πρωτεΐνες, λακτόζη, τέφρα και νερό εξαρτάται απο τη παρασκευή τους απο  πλήρες ή αποβουτυρωμένο γάλα.
Το σακχαρούχο συμπυκνωμένο γάλα προκύπτει με την ίδια διαδικασία, μόνο που προστίθεται ζάχαρη με τη μορφή αποστειρωμένου σιροπίου που περιέχει 70% καθαρή γλυκόζη. Επομένως η μόνη διαφορά στη σύσταση του απο το συμπυκνωμένο γάλα είναι ότι αυτό περιέχει και σακχαρόζη.

• ΣΟΚΟΛΑΤΟΥΧΟ  ΓΑΛΑ

Ένα απο τα βασικά συστατικά που περιέχει το σοκολατούχο γάλα είναι το κακάο.  Έχει βρεθεί ότι το οξαλικό οξύ που υπάρχει στο κακάο, αντιδρά με το ασβέστιο, σχηματίζοντας  το οξαλικό ασβέστιο, το οποίο είναι μη απορροφήσιμο. Υπάρχουν βέβαια και αυτοί που υποστηρίζουν, ότι η περιεκτικότητα σε κακάο είναι πολύ μικρή για να επηρεάσει την απορόφηση του ασβεστίου.
Εκτός των άλλων συστατικών (τα οποία είναι τα ίδια που περιέχονται και στο απλό γάλα), περιέχει και ζάχαρη που συμβάλλει στην αύξηση του σωματικού βάρους και στην ανάπτυξη της  τερηδόνας. Επομένως το σοκολατούχο γάλα δεν θα πρέπει να καταναλώνεται καθημερινά και φυσικά δεν μπορεί να αντικαταστήσει το απλό γάλα.

• ΒΟΥΤΥΡΟ

Το βούτυρο, παρασκευάζεται απο την απόδαρση (ανατάραξη) του γάλακτος  και  έχει περιεκτικότητα σε λίπος τουλάχιστον 80%. Μπορούμε να το βρούμε στο εμπόριο ως: νωπό ή φρέσκο, αλατισμένο νωπό και λειωμένο (τετημένο).  Αποτελεί μια απο τις καλύτερες πηγές θερμίδων, γεγονός που του προσδίδει μεγάλη θρεπτική αξία. Θεωρείται χρήσιμη τροφή αρκεί να καταναλώνεται σε μικρές ποσότητες.

• ΓΙΑΟΥΡΤΙ

Η σύσταση των διαφόρων τύπων γιαουρτίου είναι παρόμοια με τη σύσταση του γάλακτος απο το οποίο παρασκευάστηκαν. Το γιαούρτι παρασκευάζεται απο αγελαδινό ή πρόβειο γάλα με την προσθήκη καθαρής καλλιέργειας συγκεκριμένων μικροοργανισμών. Αυτοί συμβάλλουν στη σωστή λειτουργία του εντέρου και στην αποφυγή γαστρεντερικών προβλημάτων. Επιπλέον το γιαούρτι περιέχει υψηλό ποσοστό πρωτεϊνών, ασβεστίου (ποσότητα μεγαλύτερη απο εκείνη που περιέχει το αντίστοιχο γάλα), βιταμινών (Α, Β2 και Β12), φωσφόρου και ψευδαργύρου. Δεν θα πρέπει να παραλείψουμε ότι το γιαούρτι περιέχει και γαλακτικό οξύ που εμποδίζει τη ζύμωση και την απορρόφηση των τοξινών. 

Το γιαούρτι μπορεί να αποτελέσει ένα γευστικό σνακ με λίγες θερμίδες για όλες τις ώρες και για όλες τις ηλικίες.

• ΠΑΓΩΤΟ

Το παγωτό αποτελεί μια απο τις πιο αγαπημένες διατροφικές συνήθειες των παιδιών, ιδιαίτερα τώρα το καλοκαίρι. Αποτελείται απο σκόνη γάλακτος, βούτυρο, γλυκαντικές ύλες, αρωματικές ύλες, σταθεροποιητές και γαλακτοματωποιήτες.

Ως  γονείς και καταναλωτές οφείλουμε να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί όταν αγοράζουμε παγωτό στα παιδία μας. Πιο συγκεκριμένα επιλέγουμε παγωτά:

• που να ανήκουν σε γνωστές εταιρείες έτσι ώστε να είμαστε σίγουροι για την παστερίωση της πρώτης ύλης (γάλα)
• δεν αγοράζουμε παγωτά των οποίων η συσκευασία είναι ανοικτή ή αλλοιωμένη
• τα προς κατανάλωση παγωτά δεν πρέπει να έχουν παραμορφωμένο σχήμα , πικρή ή ξινή γεύση
• δεν πρέπει να έχουν αποψυχθεί και ξαναπαγώσει
• πρέπει να καταναλώνονται άμεσα
• να τοποθετούνται τελευταία στο καλάθι του σουπερ μαρκετ
  
  

• ΤΥΡΙ

Το τυρί μπορεί να αποτελέσει ένα ενδιάμεσο πλήρες γεύμα όταν συνδυαστεί με κάποιο φρούτο ή με ψωμί. Παρέχει στον παιδικό οργανισμό σημαντική ποσότητα βιταμινών (Β και D), σιδήρου και φωσφόρου. Ανάλογα με το ποσοστό υγρασίας που περιέχει μπορεί να διακριθεί σε σκληρό (π.χ. γραβιέρα, κεφαλοτύρι) και μαλακό (π.χ φέτα, ανθότυρο). Πρέπει να φυλάσσεται στο ψυγείο στην αρχική του συσκευασία  και να καταναλώνεται άμεσα.  Η περιεκτικότητα του κάθε τυρίου σε ασβέστιο είναι ανάλογη με τον τρόπο παρασκευής του και διαφέρει σημαντικά απο τυρί σε τυρί. Μάλιστα στα σκληρά τυρία η συγκέντρωση σε ασβέστιο είναι μεγαλύτερη απο ότι στα μαλακά.

Σε γενικές γραμμές ισχύει ότι όσο πιο μαλακό είναι ένα τυρί τόσο λιγότερο χρονικό διάστημα διατηρείται. Επίσης το τριμμένο τυρί  αλλοιώνεται πιο γρήγορα σε σχέση με το τυρί σε κομματάκια. Οι πιο συνηθισμένες αλλοιώσεις που παρατηρούνται στα τυριά είναι οι ακόλουθες:

• Διόγκωση (στα σκληρά τυριά).
• Ρήγματα.
• Ευρωτίαση (μούχλιασμα).
• Αντικανονική οσμή και γεύση.
• Αλλαγή στο χρώμα.

 

*Πάολα Μπούζη, Χημικός, MSc οργανικής σύνθεσης

**Τα θέματα για το παιδί είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας της εφημερίδας «Παιδικός Σταθμός για Γονείς» και των ανθρώπων του νηπιακού κέντρου «Μανταρίνι».

 

Κάντε click εδώ:  www.psgg.gr  και βρείτε όλα τα θέματα που αφορούν στην υγεία, ψυχολογία, ανάπτυξη, διατροφή, συμβουλευτική των παιδιών.

 

Νηπιαγωγείο & Βρεφονηπιακό Κέντρο
ΜΑΝΤΑΡΙΝΙ
Λ. Κατσώνη 42 & Μ. Μπότσαρη, 145 61 Κηφισιά
Τηλ.: 210-8012761 Τηλ. & Fax: 210-6233243
Http: www.mantarinikids.com E-mail: [email protected]