Οι αριστερόχειρες αποτελούν μια «σημαντική μειονότητα» 500 εκατομμυρίων περίπου ανθρώπων (το 10% του παγκόσμιου πληθυσμού), που ζουν ανάμεσά μας και ανέκαθεν αντιμετώπιζαν τόσο μικροπροβλήματα στην καθημερινότητά τους, όπως το να ανοίξουν μια κονσέρβα ή να οδηγήσουν το αυτοκίνητό τους όσο και την προκατάληψη που επικρατούσε για το «κακό αριστερό». Μια προκατάληψη που είχε ως αποτέλεσμα πολλοί αριστερόχειρες να υποστούν μεγάλες πιέσεις προκειμένου να μάθουν να χρησιμοποιούν το «καλό δεξί».

Είναι, όμως, πλέον γνωστό ότι τα αμιγώς αριστερόχειρα άτομα είναι έως και αδύνατο να γίνουν αμιγώς δεξιόχειρα… αν καταπιεστούν μπορούν να μάθουν να γράφουν με το δεξί, αλλά «στα κρυφά» θα συνεχίσουν να χρησιμοποιούν το αριστερό σε άλλες δραστηριότητες. Αυτό ισχύει διότι η αριστεροχειρία είναι αποτέλεσμα της δομής και της λειτουργίας του ανθρώπινου εγκεφάλου. Πιο συγκεκριμένα, το κέντρο του λόγου, της κίνησης και της γραφής στους δεξιόχειρες βρίσκεται στο αριστερό ημισφαίριο, ενώ στους αριστερόχειρες βρίσκεται στο δεξί ημισφαίριο.
Το ότι υπάρχουν περισσότεροι δεξιόχειρες (8 με 9 στους 10) οφείλεται στο γεγονός ότι η υπερίσχυση της δεξιάς πλευράς είναι απλώς ένα πιο συχνό φαινόμενο… Η κληρονομικότητα διαδραματίζει έναν καθοριστικό ρόλο, καθώς έρευνες έχουν δείξει ότι όταν και οι δύο γονείς είναι αριστερόχειρες, οι πιθανότητες το παιδί τους να είναι αριστερόχειρας είναι 0,46%, όταν είναι μόνο ο ένας γονιός 0,17%, ενώ όταν και οι δύο γονείς είναι δεξιόχειρες οι πιθανότητες είναι μηδαμινές (μόλις 0,02%). Σε παρόμοια συμπεράσματα για το ρόλο της κληρονομικότητας καταλήγουν και έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί σε διδύμους.

Μέχρι την ηλικία των πέντε ετών, τα παιδιά μεταβάλλουν την προτίμηση του χεριού και συχνά παρουσιάζουν αμφιδεξιότητα. Μετά το πέμπτο έτος συνήθως εγκαθίσταται η κυριαρχία του ενός χεριού. Ωστόσο, για να σταθεροποιηθεί η λειτουργία της προτίμησης χεριού χρειάζεται επιπλέον χρόνος, που φαίνεται εν τέλει να εδραιώνεται γύρω στην ηλικία των 8-9 ετών. 

Από τα παραπάνω, είναι εμφανές ότι το να πιέσουμε ένα αριστερόχειρο παιδί να γίνει δεξιόχειρο, είναι σαν να προσπαθούμε να αλλάξουμε την ανατομική κατασκευή και λειτουργία του εγκεφάλου. Μια τέτοια ενέργεια ενδέχεται να διαταράξει τη συναισθηματική κατάσταση των παιδιών και να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στη διαδικασία της μάθησης. Γι’ αυτό είναι σημαντικό οι γονείς και οι δάσκαλοι να γνωρίζουν ότι:

• Η αριστεροχειρία δεν είναι ελάττωμα…
• Τα αριστερόχειρα παιδιά, όταν αντιμετωπίζονται σωστά, εξελίσσονται συναισθηματικά, κοινωνικά και εκπαιδευτικά όπως όλα τα παιδιά…
• Μπορούν να συμβουλεύονται έναν ειδικό, όταν θα παρατηρήσουν αλλαγές στη συμπεριφορά του παιδιού, ο οποίος θα ελέγξει αν οι αλλαγές οφείλονται στην αριστεροχειρία ή σε άλλους παράγοντες και θα υποδείξει τρόπους χειρισμού του παιδιού, προκειμένου να ξεπεράσει τις δυσκολίες του…

*Κωνσταντίνα Καπώνη, Κλινική ψυχολόγος, MSc κλινικής ψυχολογίας

**Τα θέματα για το παιδί είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας της εφημερίδας «Παιδικός Σταθμός για Γονείς» και των ανθρώπων του νηπιακού κέντρου «Μανταρίνι».

Κάντε click εδώ: www.psgg.gr και βρείτε όλα τα θέματα που αφορούν στην υγεία, ψυχολογία, ανάπτυξη, διατροφή, συμβουλευτική των παιδιών.

Νηπιαγωγείο & Βρεφονηπιακό Κέντρο
ΜΑΝΤΑΡΙΝΙ
Λ. Κατσώνη 42 & Μ. Μπότσαρη, 145 61 Κηφισιά
Τηλ.: 210-8012761 Τηλ. & Fax: 210-6233243
Http: www.mantarinikids.com E-mail: [email protected]