Ο μελετητής και δοκιμιογράφος Νασσίμ Τάλεμπ (Taleb Nassim) παρουσίασε μια θεωρία για ένα ολιγοαπίθανο και απρόβλεπτο γεγονός το οποίο μπορεί να συμβεί σε μια οποιαδήποτε κοινωνία και που ανατρέπει δραματικά προς το χειρότερο ή το καλύτερο τη δομή της.

Είναι μια θεωρία για τον Αντίκτυπο του Εξαιρετικά Απρόβλεπτου.

Ας δούμε όμως καταρχήν γιατί ονομάστηκε έτσι.

Στον Ρωμαίο σατυρικό ποιητή Γιουβενάλη, (55-135μ.Χ) συναντάμε τη φράση «…ένα σπάνιο πουλί στη γη, τόσο σπάνιο όπως ένας μαύρος κύκνος». Η φράση αυτή χρησιμοποιήθηκε στην Ευρώπη για να περιγράψει κάτι το εξαιρετικά σπάνιο, μέχρι το 1697 που ανακαλύφθηκαν στην Αυστραλία οι μαύροι κύκνοι.

Αν και τα ουσιαστικά σημεία της θεωρίας είναι αρκετά, εδώ θα παρουσιάσουμε τα πιο βασικά. Τα χαρακτηριστικά εμφάνισης ενός γεγονότος Μαύρου Κύκνου είναι:

• Υψηλή τυχαιότητα και ολιγοαπίθανο.
• Μη προβλέψιμο βάση των παρατηρήσεων του παρελθόντος
• Μεγάλος Αντίκτυπος (είτε θετικός είτε αρνητικός)

Όταν συμβεί ένας Μαύρος Κύκνος, υπάρχει σχεδόν πάντα μια προσπάθεια για την επεξήγηση του, ωστόσο συνήθως είναι επιπόλαιη αφήνοντας την κοινωνία σύμφωνα με τον Τάλεμπ να εθελοτυφλεί παντελώς απροετοίμαστη για το επόμενο χτύπημα του Μαύρου Κύκνου.

Χαρακτηριστικοί αρνητικοί «Μαύροι Κύκνοι» είναι:

Ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, το χρηματιστηριακό κραχ της Wall Street γνωστό ως «Μαύρη Δευτέρα» που έγινε στις 19 Οκτωβρίου του 1987, και η τρομοκρατική επίθεση στους δίδυμους πύργους την 11η Σεπτεμβρίου.

Θετικοί Μαύροι Κύκνοι είναι:

Το διαδίκτυο και οι προσωπικοί υπολογιστές όπου είναι ξεκάθαρο ότι δεν υπήρχε καμία πρόβλεψη για την επικράτηση τους.

Έγινε μεγάλη συζήτηση για το αν ο Covid 19 ήταν Μαύρος Κύκνος, όμως η πανδημία δεν έχει χαρακτηριστικά Μαύρου Κύκνου, γιατί ήταν προβλέψιμη με βάση των παρατηρήσεων του παρελθόντος. Η αντιμετώπιση της όμως με μια παγκόσμια καραντίνα με διακοπή της λειτουργίας των επιχειρήσεων ήταν κάτι το μη προβλέψιμο.

Η έννοια του Μαύρου Κύκνου αφορά σε μια κοινωνία.

Τι όμως θα σήμαινε ασφαλιστικώς μιλώντας, αν προσαρμόσουμε τη θεωρία σε ατομικό επίπεδο, για να εξετάσουμε τι θα συμβεί αν εμφανιστεί ένας Μαύρος Κύκνος στη ζωή ενός ανθρώπου;

Δηλαδή να συμβεί ένα γεγονός, ολιγοαπίθανο, απρόβλεπτο που θα έχει μεγάλες συνέπειες;

Αν μιλάμε για έναν θετικό Μαύρο Κύκνο, το γεγονός μπορεί να είναι πχ να κερδίσει αυτός ο άνθρωπος τον πρώτο αριθμό του λαχείου.

Αν όμως μιλάμε για έναν αρνητικό Μαύρο Κύκνο ένα τέτοιο γεγονός μπορεί να είναι μια ασθένεια σε έναν άνθρωπο που δεν είχε ποτέ στη ζωή του πάρει «ούτε μια ασπιρίνη», ένας αιφνίδιος θάνατος από ατύχημα, μια αιφνίδια ανικανότητα προς εργασία, μια διάγνωση για μια σκληρή ασθένεια όπως η σκλήρυνση κατά πλάκας.

Αν σκεφτείτε «μα για ποιο Μαύρο Κύκνο μιλάμε; Τέτοια πράγματα συμβαίνουν κάθε μέρα στους ανθρώπους», η απάντηση είναι πως ναι, όντως αυτό ισχύει για το σύνολο των ανθρώπων, αλλά εμείς μιλάμε για τον συγκεκριμένο άνθρωπο, δηλαδή:

Γνωρίζουμε επι παραδείγματι ότι στους 1.000 άντρες, ηλικίας 53 ετών, δύο θα πεθάνουν μέσα στο έτος (πιθανότητα, βασισμένη στους μεγάλους αριθμούς- προβλέψιμο γεγονός). Όμως ότι αυτοί οι δύο θα είναι ο Γιώργος Κ. και ο Νίκος Ι. δεν το γνωρίζουμε παρά μόνο μετά από το γεγονός (τυχαιότητα και μη προβλέψιμο).

Για τους ίδιους και τις οικογένειες τους συνέβη ένας Μαύρος Κύκνος.

Γιατί μας ενδιαφέρουν όμως τα παραπάνω;

Διότι ο Μαύρος Κύκνος είναι η πιο αληθής διαδικασία πώλησης! Συμφωνούμε με τον δυνητικό πελάτη σε καίρια σημεία. Δείτε το sales talk:

Ο πελάτης πάντα αναρωτιέται «ποια η πιθανότητα να μου συμβεί….».

Με τη θεωρία του Μαύρου Κύκνου η απάντηση είναι: « Έχετε απόλυτο δίκιο κ. Πελάτη. Συμφωνώ μαζί σας, είναι πολύ μικρή η πιθανότητα, στην πραγματικότητα είναι ένα ολιγοαπίθανο γεγονός!

Μάλιστα ένα τέτοιο γεγονός είναι τόσο απίθανο να σας συμβεί που αποτελεί έναν Μαύρο Κύκνο, δηλαδή ένα μη προβλέψιμο και σχεδόν αδύνατο να συμβεί γεγονός!»

«Αν όμως συμβεί έχει πολύ μεγάλο αντίκτυπο. Αυτό είναι το τρίτο χαρακτηριστικό ενός γεγονότος Μαύρου Κύκνου. Οι συνέπειες είναι μεγάλες και μακροπρόθεσμες.

Μάλιστα κάθε ένας πιστεύει πως τίποτε τόσο εξαιρετικά αρνητικό δεν πρόκειται να συμβεί και εθελοτυφλεί, παντελώς απροετοίμαστος για το επόμενο χτύπημα του Μαύρου Κύκνου.

Γι’ αυτό τον λόγο ασφαλίζεστε κύριε πελάτη. Για τον Μαύρο Κύκνο. Όχι για το πόσο πιθανό είναι να συμβεί κάτι αρνητικό αλλά για τον αν όντως συμβεί αυτό το μη προβλέψιμο και ολιγοαπίθανο γεγονός, θα έχει τεράστιο αντίκτυπο, που μόνο η ασφάλιση μπορεί να περιορίσει».