Οι νέες υποχρεώσεις της ασφαλιστικής αγοράς που απορρέουν από την εφαρμογή των οδηγιών Solvency II και IDD, έχουν ήδη νομοθετηθεί και ισχύουν στην Ελλάδα με τους αντίστοιχους νόμους 4364/2016 και 4583/2018 και έχουν επιφέρει μια σειρά δομικών αλλαγών στη λειτουργία της. Εκτός από τα σημαντικά θέματα που αφορούν τις επενδύσεις, τη διαχείριση των αποθεματικών, τον τρόπο αντίληψης των κινδύνων, αλλά και το εύρος τους, έχουν επέλθει σημαντικές αλλαγές και σε θέματα που αφορούν τη διανομή των ασφαλιστικών προϊόντων, καθώς και τη δομή των δικτύων προώθησης των προϊόντων, τις υποχρεώσεις τους και την εκπαίδευση και πιστοποίησή τους. 

Η κατάργηση του επιπέδου των ασφαλιστών και η ενσωμάτωσή τους με τους πράκτορες, ασχέτως των λόγων οι οποίοι την επέβαλαν, είναι κάτι πολύ σημαντικό, το οποίο προκαλεί σοβαρή ανατάραξη στον μέχρι τώρα καθορισμένο τρόπο εργασίας μας. Η αλλαγή που έγινε στο κατώτερο επίπεδο των υποχρεωτικών εξετάσεων πιστοποίησης διαμεσολαβούντων, η οποία στην ουσία καταργεί τις εξετάσεις σε διαφορετικούς τομείς γνώσεων για τις κατηγορίες των πρακτόρων, των μεσιτών και των συντονιστών, είναι μια πολύ σημαντική αλλαγή την οποία αξίζει να αναλύσουμε. 

Κατ’ αρχήν είναι σαφές ότι αυτές οι πιστοποιήσεις στοχεύουν στο να δώσουν το minimum των απαιτούμενων γνώσεων στους εξεταζόμενους, σχετικά με τα προϊόντα που διαχειρίζονται και προωθούν. Τελεία. Δεν στοχεύουν στο να εξειδικεύσουν με τις απαιτούμενες επιπλέον γνώσεις, την κάθε διαφορετική βαθμίδα διαμεσολάβησης. Άρα, το πρώτο εύκολο συμπέρασμα είναι ότι σε δεύτερο χρόνο, ίσως όμως αρκετά σύντομα, θα υπάρξουν και επιπλέον οδηγίες και κανόνες για τη συμπλήρωση του γνωστικού κενού που δημιουργήθηκε.  Από την άλλη μεριά όμως, αυτή είναι η στρατηγική που ακολουθείται στο σύνολο της ΕΕ, όπου από τον αρμόδιο φορέα προβλέπεται ένα σαφώς δομημένο μοντέλο πιστοποιήσεων, για όλες τις κατηγορίες των διαμεσολαβούντων, αλλά και  των διοικητικών στελεχών και υπαλλήλων που εμπλέκονται, όχι μόνο στην προώθηση των προϊόντων, αλλά και στο σχεδιασμό και τη διαχείριση τους. Η εφαρμογή αυτού του μοντέλου, εν όλω ή τμηματικά, είναι μόνο ζήτημα χρόνου. 

Ήδη, οι τρεις πρώτες πιστοποιήσεις (SQF 3, όπως ονομάζονται), στους κλάδους Γενικών ασφαλίσεων, ασφαλίσεων Ζωής και ασφαλίσεων συνδεδεμένων με επενδύσεις, είναι πραγματικότητα, με το ν. 4583/2018! Ποια θα είναι λοιπόν η συνέχεια; 

Ως προς τους διαμεσολαβούντες των δικτύων, αλλά και τα διοικητικά στελέχη των εταιριών, οι αλλαγές θα  συνεχιστούν και θα επεκταθούν, σύμφωνα με αυτά που έχουν ήδη σχεδιαστεί και σε κάποιες χώρες εφαρμόζονται και πρόκειται, ίσως σύντομα, να νομοθετηθούν και στην Ελλάδα. Οι πιστοποιήσεις (SQF’s) για όλες τις διαβαθμισμένες κατηγορίες των εμπλεκομένων στην ασφαλιστική διαμεσολάβηση και στην Ελλάδα, όπως και στην υπόλοιπη ΕΕ, θα είναι οι ακόλουθες (παραθέτω πρώτα τον επίσημο ευρωπαϊκό τίτλο των πιστοποιούμενων και εντός παρενθέσεως τη μετάφραση):

• Insurance Intermediary (SQF 3) (Ασφαλιστικός Διαμεσολαβητής  SQF 3), η ήδη υπάρχουσα πιστοποίηση που προβλέπεται από τον ν. 4583/2018)
• Claims Handler (SQF 4) (Χειριστής ζημιών SQF 4) - διοικητικοί
• Policy Handler (SQF 4) (Χειριστής συμβολαίων SQF 4) – διοικητικοί
• Financial Adviser (SQF 4) (Ασφαλιστικός Σύμβουλος, SQF 4)
• Claims Officer (SQF 5) (Προϊστάμενος διαχείρισης ζημιών SQF 5) - διοικητικοί
• Underwriter (SQF 5) (Προϊστάμενος Underwriting SQF 5) - διοικητικοί
• Senior Intermediary (SQF 5) (Ασφαλιστικός διαμεσολαβητής senior, SQF 5)
• Claims Manager (SQF 6) (Διευθυντής αποζημιώσεων SQF 6) - διοικητικοί
• Senior Underwriter (SQF 6) (Διευθυντής Underwriting SQF 6) - διοικητικοί
• Financial Planner (SQF 6) (Ασφαλιστικός διαμεσολαβητής, Financial Planner SQF 6). Προσοχή! Αυτή η κατηγορία financial planners, σε επίπεδο γνώσεων και υποχρεώσεων, δεν έχει να κάνει με τους αντίστοιχους αμερικανούς συναδέλφους τους (ή έστω, με αυτούς που έχουν εκπαιδευτεί σύμφωνα με το αμερικανικό μοντέλο)! 

Να σημειωθεί ότι ήδη έχω στα χέρια μου και έχω μελετήσει, όλα τα θεματολόγια εξεταστέας ύλης, της κάθε μιας από τις 9 επιπλέον κατηγορίες SQF’s και πιστέψτε με, είναι πολύ αναλυτικά και απαιτητικά σε επίπεδο αναγκαίων γνώσεων, δεξιοτήτων και ικανοτήτων (knowledge, skills και competences)!  

Όπου πιστοποίηση SQF (Sectoral Qualification Framework) σημαίνει, πιστοποίηση  Πλαισίου Προσόντων Τομέα εργασίας που διαχειριζόμαστε. Μην σας σοκάρει που δεν έχουμε μάθει ακόμα τις πιστοποιήσεις να τις αποκαλούμε SQF’s! Κάντε λίγο έρευνα στην ευρωπαϊκή νομοθεσία και τα αντίστοιχα όργανα της ΕΕ που την σχεδιάζουν και θα τις ανακαλύψετε! Η εποπτεία, η ΕΑΕΕ, οι φορείς των διαμεσολαβούντων και οι εταιρίες είναι έτοιμες για όλα αυτά που με μαθηματική βεβαιότητα ακολουθούν;

Η εξέλιξη αυτή των πιστοποιήσεων, για σχεδόν όλες τις βαθμίδες εμπλεκόμενων στην ασφαλιστική αγορά, θα μας δώσει την απαραίτητη ομοιογένεια, τεχνογνωσία, αλλά και αξιοπιστία που είναι αναγκαία για την εξομάλυνση, στο σύνολο της αγοράς μας. Η εκπαίδευση θα αναλάβει ξανά στην Ελλάδα το σημαντικό της ρόλο, στην ανάπτυξη των ασφαλιστικών εργασιών, λόγω νομικών και νομοθετικών υποχρεώσεων!

Τι συνέβη; Φτάσαμε στο μέλλον; Μήπως η πραγματικότητα ξεπέρασε τη φαντασία μας; Ή μήπως απλώς, αρχίζει να σταθεροποιείται το νέο οικονομικό, νομικό και κατ’ επέκταση, οργανωτικό μοντέλο, το οποίο έχει ευρωπαϊκή και όχι αμερικανική δομή;

Ποιος είναι ο Κώστας Παπαϊωάννου

Ο Κώστας Παπαϊωάννου είναι εξειδικευμένος εκπαιδευτής ασφαλιστικών και τραπεζικών θεμάτων, με πολυετή εκπαιδευτική εμπειρία και προσανατολισμό στη διαχείριση τεχνικών, χρηματοοικονομικών και διοικητικών αντικειμένων.

Έχει κάνει σπουδές οικονομικής κατεύθυνσης και μεταπτυχιακές σπουδές στα ασφαλιστικά.  Έχει εργαστεί σε διευθυντικές θέσεις εκπαίδευσης, σε μερικές από τις μεγαλύτερες ασφαλιστικές εταιρίες και τράπεζες που δραστηριοποιούνται στην Ελληνική αγορά (Interamerican, Ελληνοβρετανική (νυν ΑΧΑ), ING (N-N), Allianz, Αγροτική, Τράπεζα Πειραιώς).

Συνεργάζεται για διδακτικούς και ερευνητικούς σκοπούς με εκπαιδευτικούς φορείς και επιχειρήσεις, όπως το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), το Ελληνικό Τραπεζικό Ινστιτούτο (ΕΤΙ), το Ελληνικό Ινστιτούτο Ασφαλιστικών Σπουδών (ΕΙΑΣ), την ΕΕΔΕ, την KPMG και  άλλους οργανισμούς, ως πιστοποιημένος εισηγητής και ειδικός επιστήμονας. Διδάσκει στα προγράμματα του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), Judicial Education Program in Banking and Finance (μεταπτυχιακό πρόγραμμα για ανώτατους δικαστές και εισαγγελείς) και στο Insurance Management Program, αντικείμενα όπως  Risk Management, Επενδυτικά και Ασφαλιστικά Προϊόντα κ.α.  

Συμμετείχε στη συγγραφή των βιβλίων πιστοποίησης ασφαλιστικών διαμεσολαβητών του Ελληνικού Τραπεζικού Ινστιτούτου και του Ελληνικού Ινστιτούτου Ασφαλιστικών Σπουδών. Έχει αναπτύξει εκπαιδευτικά προγράμματα (παρουσιάσεις και εκτενείς εκπαιδευτικές σημειώσεις) για όλες τις βαθμίδες ασφαλιστικής και τραπεζικής πιστοποίησης.