ΤΝ: Τεχνητή Νοημοσύνη

Η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων (EIOPA) δημοσίευσε την έκθεση για τις καταναλωτικές τάσεις του 2024, στην οποία επισημαίνονται οι κύριες τάσεις στην εμπειρία των καταναλωτών με τα ασφαλιστικά και συνταξιοδοτικά προϊόντα. Η έκθεση διερευνά τέσσερις βασικούς τομείς: τον ρόλο της ψηφιοποίησης στη διαμόρφωση του ασφαλιστικού και συνταξιοδοτικού τομέα, τη μετασχηματιστική δύναμη της τεχνητής νοημοσύνης στην ασφάλιση, την όρεξη των καταναλωτών για συμπληρωματικές συντάξεις υπό το πρίσμα των αυξανόμενων συνταξιοδοτικών κενών και την πραγματική/αντιλαμβανόμενη σχέση ποιότητας/τιμής των ασφαλιστικών και συνταξιοδοτικών προϊόντων. Τα ευρήματα της έκθεσης υποστηρίζονται από διάφορες πηγές δεδομένων, συμπεριλαμβανομένων των αποτελεσμάτων της έρευνας Ευρωβαρόμετρο της EIOPA.

Καθώς το συνταξιοδοτικό χάσμα αναμένεται να συνεχίσει να διευρύνεται, η έκθεση εξετάζει σε ποιο βαθμό οι πολίτες της ΕΕ αποφασίζουν να αγοράσουν συμπληρωματικές συντάξεις. Η έρευνα του Ευρωβαρόμετρου της EIOPA δείχνει ότι μόνο το 42% των καταναλωτών της ΕΕ είναι βέβαιοι ότι θα έχουν αρκετά χρήματα για να ζήσουν άνετα κατά τη διάρκεια της συνταξιοδότησης. Ενώ οι συμπληρωματικές συντάξεις θα μπορούσαν να συμβάλουν στη γεφύρωση αυτού του χάσματος, η συμμετοχή στις συντάξεις παραμένει χαμηλή, ιδίως μεταξύ των γυναικών. Η έρευνα αποκαλύπτει ότι μόνο το 20% των καταναλωτών της ΕΕ είναι μέλη ενός επαγγελματικού συνταξιοδοτικού συστήματος και μόνο το 18% κατέχουν ένα προσωπικό συνταξιοδοτικό προϊόν. Η έλλειψη οικονομικών πόρων, το υψηλό κόστος και η αντιληπτή πολυπλοκότητα ορισμένων προϊόντων είναι οι κύριοι λόγοι για τη χαμηλή αποδοχή των προσωπικών συντάξεων.

Η έκθεση δείχνει ότι οι καταναλωτές χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο ψηφιακά εργαλεία όταν ασχολούνται με ασφαλιστικά και συνταξιοδοτικά προϊόντα, επιτρέποντάς τους να συγκρίνουν εύκολα τις προσφορές, να αναμένουν ταχύτερη επεξεργασία των αιτημάτων τους και να κάνουν προβλέψεις για τα μελλοντικά συνταξιοδοτικά τους δικαιώματα. Ωστόσο, δεν επωφελούνται όλοι οι καταναλωτές εξίσου από την ψηφιοποίηση. Ενώ η ψηφιοποίηση προσφέρει οφέλη, εγκυμονεί επίσης κινδύνους, όπως ο ψηφιακός αποκλεισμός και η παραπληροφόρηση. Ορισμένοι καταναλωτές μπορεί επίσης να χρειάζονται περισσότερες συμβουλές από αυτές που είναι διαθέσιμες ψηφιακά.

Όσον αφορά το θέμα της ψηφιοποίησης, η έκθεση:
Αναλύει τις τάσεις διακυβέρνησης των συνταξιοδοτικών ταμείων, καθώς η χρηστή διακυβέρνηση αναγνωρίζεται ως βασικός παράγοντας για τη διασφάλιση καλών αποτελεσμάτων για τα μέλη και τους δικαιούχους, ενώ συνολικά παρατηρούνται ορθές πρακτικές σε ολόκληρη την ΕΕ. Οι περισσότερες εθνικές αρμόδιες αρχές (ΕΑΑ) παρατήρησαν υγιείς πρακτικές διακυβέρνησης των ΙΕΣΠ. Επιπλέον, η στροφή προς τα συστήματα καθορισμένων εισφορών και η ενσωμάτωση ψηφιακών εργαλείων από τα ΙΕΣΠ συνέβαλαν, σε κάποιο βαθμό, στην εφαρμογή ενισχυμένων πλαισίων διακυβέρνησης, καθώς οι αυξημένοι κίνδυνοι για τα μέλη και τους δικαιούχους πρέπει να τύχουν της δέουσας διαχείρισης.

Σε σχέση με τις ασφάλειες, η έκθεση διερευνά πώς η αυξημένη χρήση εργαλείων βασισμένων στην ΤΝ από τους ασφαλιστές πρόκειται να μεταμορφώσει τον ασφαλιστικό κλάδο. Περίπου οι μισοί από τους καταναλωτές της ΕΕ και οι μισοί από τις ΕΑΑ που υποβάλλουν εκθέσεις δήλωσαν ότι η χρήση αυτοματοποιημένων εργαλείων έχει καταστήσει την επεξεργασία των αποζημιώσεων ταχύτερη και ευκολότερη στην πλοήγηση. Όταν χρησιμοποιούνται για σκοπούς τιμολόγησης, τα εργαλεία που βασίζονται στην ΤΝ αναφέρεται ότι μερικές φορές είναι χρήσιμα για τη μείωση του κόστους και τη βελτίωση της ασφαλισιμότητας. Ωστόσο, οι λύσεις που βασίζονται στην ΤΝ έχουν και μειονεκτήματα, όπως η περιορισμένη συνεκτίμηση των ειδικών συνθηκών των καταναλωτών, καθώς και η υπερβολική τυποποίηση στις διαδικασίες τιμολόγησης, ανάληψης και διακανονισμού. Η έκθεση υπογραμμίζει επίσης τη σημασία της προστασίας της ιδιωτικής ζωής, της ασφάλειας και των ηθικών προβληματισμών κατά την εφαρμογή λύσεων ΤΝ στην ασφάλιση.

Παρόλο που έχουν παρατηρηθεί σαφείς βελτιώσεις, η έκθεση δείχνει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν κίνδυνοι για την αξία των χρημάτων, ιδίως όσον αφορά ορισμένα ασφαλιστικά προϊόντα που συνδέονται με μονάδες και υβριδικά ασφαλιστικά προϊόντα. Οι εθνικές εποπτικές αρχές σε όλη την Ευρώπη προέβησαν σε εποπτικές δράσεις για την αντιμετώπιση των ζητημάτων της αξίας για τα χρήματα σε αυτό το τμήμα της αγοράς ως απάντηση σε ζητήματα υψηλών προμηθειών, υψηλής πολυπλοκότητας και, κατά καιρούς, κακών επιδόσεων των εν λόγω προϊόντων. Τα στοιχεία μας δείχνουν ότι οι καταναλωτές γενικά θεωρούν ότι τα προϊόντα που αγοράζουν προσφέρουν καλή σχέση ποιότητας-τιμής. Ωστόσο, για τα επενδυτικά προϊόντα που βασίζονται σε ασφάλιση, το ένα τέταρτο των Ευρωπαίων πιστεύει ότι τα προϊόντα αυτά δεν προσφέρουν αξία.

Η έκθεση της EIOPA για τις καταναλωτικές τάσεις του 2024 επισημαίνει πρόσθετες εξελίξεις στους τομείς των ασφαλίσεων και των συντάξεων της ΕΕ:

• Η πρόσβαση σε επενδυτικά προϊόντα και σε ασφαλιστικά προϊόντα κατά ζημιών μειώθηκε ελαφρώς από το 2023 έως το 2024, εν μέρει λόγω της δύσκολης οικονομικής κατάστασης των ευρωπαϊκών νοικοκυριών και του υψηλότερου κόστους, λόγω του πληθωρισμού.
• Ένα αυξανόμενο ποσοστό καταναλωτών εξετάζει το ενδεχόμενο αγοράς ασφαλιστικών και συνταξιοδοτικών προϊόντων με χαρακτηριστικά βιωσιμότητας (16% το 2024, έναντι 13% το 2023). Δεδομένου του κινδύνου «πράσινου ξεπλύματος», είναι σημαντικό να συνεχιστούν οι εποπτικές δραστηριότητες και να διασφαλιστούν δίκαιες εμπορικές πρακτικές.
• Η πώληση διασυνοριακών ασφαλιστικών προϊόντων συνεχίζει να αυξάνεται συγκρατημένα, λόγω της ψηφιοποίησης. Ενώ ορισμένοι καταναλωτές δηλώνουν ότι έχουν πρόσβαση σε προϊόντα καλύτερης αξίας, άλλοι έχουν μικρή εμπιστοσύνη στα ασφαλιστικά προϊόντα που πωλούνται από άλλη χώρα. Το εμπόδιο αυτό μπορεί να επιδεινωθεί από τις τρέχουσες προκλήσεις στη διασυνοριακή εποπτεία.

Η Petra Hielkema, πρόεδρος της EIOPA, δήλωσε: «Τα τελευταία χρόνια, οι φορείς χάραξης πολιτικής, οι ρυθμιστικές αρχές και ο κλάδος έχουν καταβάλει προσπάθειες για να διασφαλίσουν ότι οι καταναλωτές λαμβάνουν πολύτιμα, καλά σχεδιασμένα και κατάλληλα ασφαλιστικά και συνταξιοδοτικά προϊόντα και υπηρεσίες. Αρχίζουμε να βλέπουμε βελτιώσεις στους τομείς που απαιτούνται- ωστόσο, οι ανησυχίες παραμένουν και η αντιμετώπισή τους έχει γίνει ακόμη πιο σημαντική υπό το πρίσμα της προσπάθειας για την πορεία προς μια Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων».

Διαβάστε ολόκληρη την έρευνα της EIOPA εδώ