Διευκρινήσεις και ενδεικτικά παραδείγματα για τη σταδιακή αύξηση των ορίων ηλικίας από 6 μήνες έως και 17 χρόνια στο ΕΤΑΑ (γιατροί, δικηγόροι, μηχανικοί) περιλαμβάνει η εγκύκλιος που υπογράφει ο υφυπουργός κοινωνικών ασφαλίσεων κ. Τάσος Πετρόπουλος.

Όπως επισημαίνεται στην εγκύκλιο, στις περιπτώσεις που ίσχυε η συνταξιοδότηση χωρίς όριο ηλικίας, η σταδιακή αύξηση αρχίζει από 18/8/2015 με όριο ηλικίας το 58ο έτος, εφόσον η θεμελίωση δικαιώματος προβλέπεται με τη συμπλήρωση 35 ετών ασφάλισης, ενώ σε κάθε άλλη περίπτωση με όριο ηλικίας το 55ο έτος (πχ τρίτεκνες μητέρες).

Ως εκ τούτου στον Πίνακα 1 εντάσσονται οι ασφαλισμένοι που επρόκειτο να συνταξιοδοτηθούν:

• με τη συμπλήρωση 35 ετών ασφάλισης και του 60ου έτους της ηλικίας για τους άνδρες και του 58ου για τις γυναίκες (κατοχύρωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος το 2010), ή
• με τη συμπλήρωση 36 ετών ασφάλισης και του 60ου έτους της ηλικίας για τους άνδρες και του 58ου για τις γυναίκες (κατοχύρωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος το 2011), ή
• με τη συμπλήρωση 37 ετών ασφάλισης και του 60ου έτους της ηλικίας για τους άνδρες και του 59ου για τις γυναίκες (κατοχύρωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος το 2012)

Για τους λοιπούς ασφαλισμένους, δηλαδή όσους δεν έχουν κατοχυρώσει δικαίωμα το διάστημα 2010 - 2012, δεν επέρχεται καμία μεταβολή βάσει του ν.4336/2015, και συνεπώς για τη συνταξιοδότησή τους απαιτείται η συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης και ηλικία 62 ετών.

Παράδειγμα 1: Ασφαλισμένος του ΕΤΑΑ, που είχε συμπληρώσει 35 έτη ασφάλισης μέχρι 31/12/2010, επρόκειτο βάσει του προγενέστερου νομοθετικού πλαισίου να συνταξιοδοτηθεί με τη συμπλήρωση του 60ου έτους της ηλικίας. Ο εν λόγω ασφαλισμένος συμπληρώνει το 60ο έτος της ηλικίας το 2016, οπότε, σύμφωνα με τον Πίνακα 1, θα συνταξιοδοτηθεί στην ηλικία των 60 ετών και 6 μηνών.

Παράδειγμα 2: Ασφαλισμένη του ΕΤΑΑ, που είχε συμπληρώσει 35 έτη ασφάλισης μέχρι 31/12/2012, επρόκειτο βάσει του προγενέστερου νομοθετικού πλαισίου να συνταξιοδοτηθεί με τη συμπλήρωση 37 ετών ασφάλισης και του 59ου έτους της ηλικίας. Η εν λόγω ασφαλισμένη συμπληρώνει το 59ο έτος της ηλικίας το 2018, οπότε, σύμφωνα με τον Πίνακα 1, θα συνταξιοδοτηθεί στην ηλικία των 60 ετών και 6 μηνών (εφόσον έχει τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης των 37 ετών).

Παράδειγμα 3: Ασφαλισμένη του ΤΣΑΥ, που είχε συμπληρώσει 21 ½ έτη ασφάλισης μέχρι 31/12/2010, ή έγγαμη ασφαλισμένη του Τομέα Ασφάλισης Νομικών που είχε συμπληρώσει 24 έτη ασφάλισης μέχρι 31/12/2010, επρόκειτο, βάσει του προγενέστερου νομοθετικού πλαισίου, να συνταξιοδοτηθεί με τη συμπλήρωση του 60ου έτους της ηλικίας. Η εν λόγω ασφαλισμένη συμπληρώνει το 60ο έτος της ηλικίας το 2018, οπότε, σύμφωνα με τον Πίνακα 2, συνταξιοδοτείται στην ηλικία των 63 ετών και 6 μηνών, και μετά την 1/1/2022 (εφόσον έχει τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης των 25 ετών).

Παράδειγμα 4: Μητέρα ανηλίκου τέκνου, ασφαλισμένη του Τομέα Ασφάλισης Νομικών, που είχε συμπληρώσει 21 ½ έτη ασφάλισης μέχρι 31/12/2010, επρόκειτο, βάσει του προγενέστερου νομοθετικού πλαισίου, να συνταξιοδοτηθεί με τη συμπλήρωση του 50ου έτους της ηλικίας. Η εν λόγω ασφαλισμένη συμπληρώνει το 50ο έτος της ηλικίας το 2016, οπότε, σύμφωνα με τον Πίνακα 2, συνταξιοδοτείται στην ηλικία των 56 ετών και 9 μηνών, και μετά την 1/1/2022 (εφόσον έχει τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης των 25 ετών).

Β. Εφαρμογή πρόσθετης μείωσης στις περιπτώσεις λήψης μειωμένης σύνταξης

Δεδομένου ότι οι Τομείς του κλάδου κύριας ασφάλισης του ΕΤΑΑ δεν χορηγούν μειωμένη σύνταξη στους μέχρι 31/12/1992 ασφαλισμένους τους, η πρόβλεψη για επιβολή πρόσθετης μείωσης ύψους 10% δεν έχει εφαρμογή στους ασφαλισμένους του ΕΤΑΑ.

Μοναδική εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις των μητέρων ανηλίκων τέκνων του Τομέα Ασφάλισης Νομικών που συνταξιοδοτούνται από τον ανωτέρω Τομέα με τις σχετικές διατάξεις μητέρων ανηλίκων τέκνων του ΙΚΑ – ΕΤΑΜ βάσει του άρθρου 144 παρ. 1 του ν.3655/2008.

Γ. Μεταβολές στα όρια ηλικίας για τη λήψη δεύτερης σύνταξης γήρατος (για τους ασφαλισμένους μέχρι 31/12/1992)

Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 42 παρ. 5 του ν.3996/2011, οι ασφαλισμένοι του ΕΤΑΑ μπορούν να λάβουν δεύτερη σύνταξη λόγω γήρατος από τον φορέα με τη συμπλήρωση του 67ου έτους της ηλικίας και 20 ετών ασφάλισης (ή 16 ετών για μειωμένη σύνταξη γήρατος κατά 50%). Το ανωτέρω όριο ηλικίας παραμένει αμετάβλητο και μετά την ισχύ του ν.4336/2015.

Σε περίπτωση ταυτόχρονης υποβολής αίτησης συνταξιοδότησης και στους δύο φορείς ή εντός εξαμήνου από την ημερομηνία έναρξης της συνταξιοδότησης από τον πρώτο φορέα ασφάλισης, σύμφωνα με την ανωτέρω διάταξη του ν.3996/2011 οι ασφαλισμένοι δικαιούνται να λάβουν δεύτερη σύνταξη λόγω γήρατος από το ΕΤΑΑ εφόσον πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις που προβλέπονται για τους ασφαλισμένους του φορέα που πρόκειται να λάβουν μία μόνο σύνταξη.

Για τους εμμίσθους ασφαλισμένους του ΤΣΜΕΔΕ και του ΤΣΑΥ, καθώς και τους δικαστικούς υπαλλήλους του Τομέα Ασφάλισης Νομικών, που συνταξιοδοτούνται με τις προϋποθέσεις που προβλέπονται για όσους πρόκειται να λάβουν μία μόνο σύνταξη και μετά την παρέλευση της ανωτέρω εξάμηνης προθεσμίας (άρθρο 18 παρ. 6 του ν.3232/2004), το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης προσδιορίζεται και στην περίπτωση αυτή βάσει των Πινάκων 1 και 2, σύμφωνα με τα προαναφερόμενα.

Δεδομένου ότι με τις ανωτέρω διατάξεις του ν.3232/2004 χορηγείται μειωμένη σύνταξη λόγω γήρατος με επιβολή ποινής ύψους 3% για κάθε έτος ηλικίας που υπολείπεται από το επόμενο της υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης μέχρι τη συμπλήρωση του πλήρους ορίου συνταξιοδότησης, θα επιβάλλεται στις περιπτώσεις αυτές η πρόσθετη μείωση ύψους 10%, μέχρι τη συμπλήρωση του 67ου έτους της ηλικίας.

Σημειώνουμε ότι σε περίπτωση που το σχετικό δικαίωμα για συνταξιοδότηση βάσει των διατάξεων του ν.3232/2004 έχει θεμελιωθεί μέχρι την 18/8/2015, αλλά ασκείται μετά την ανωτέρω ημερομηνία, δεν επιβάλλεται η πρόσθετη μείωση ύψους 10%.

Παράδειγμα: Μηχανικός, παράλληλα ασφαλισμένος στο Δημόσιο και το ΤΣΜΕΔΕ, συνταξιοδοτήθηκε από το Δημόσιο το 2011, όμως δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις προκειμένου να συνταξιοδοτηθεί συγχρόνως ή εντός εξαμήνου από το ΤΣΜΕΔΕ. Συμπλήρωσε 35 έτη ασφάλισης στο ΤΣΜΕΔΕ το 2012, οπότε, βάσει του προγενέστερου νομοθετικού πλαισίου, επρόκειτο να συνταξιοδοτηθεί με τη συμπλήρωση 37 ετών ασφάλισης και του 60ου έτους της ηλικίας. Ο εν λόγω ασφαλισμένος συμπληρώνει το 60ο έτος της ηλικίας το 2016, οπότε, βάσει του Πίνακα 1 θα συνταξιοδοτηθεί στην ηλικία των 60 ετών και 6 μηνών.

Η σύνταξη καταβάλλεται μειωμένη κατά 3% για κάθε έτος ηλικίας που υπολείπεται από το επόμενο της υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης μέχρι τη συμπλήρωση του 67ου έτους εφ’ όρου ζωής, ενώ επιβάλλεται και η πρόσθετη μείωση ύψους 10% μέχρι ο ασφαλισμένος να συμπληρώσει το 67ο έτος της ηλικίας.