Την δυσκολότερη ατραπό της ιστορίας του διανύει μαζί με την χώρα ο ελληνόκτητος βραχίονας της ασφαλιστικής βιομηχανίας καθώς ενδεχόμενο βαθύ κούρεμα του ελληνικού χρέους θα δοκιμάσει τις κεφαλαιακές αντοχές εταιρειών και μετόχων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, που έχουν συγκεντρωθεί από την προεργασία για το PSI, αυτή την στιγμή στα χέρια των ιδιωτών βρίσκονται ελληνικά κρατικά ομόλογα ονομαστικής αξίας περίπου 205 δις ευρώ. Εξ αυτών, όπως είναι γνωστό, τα 150 δις ευρώ λήγουν ως τον Ιούλιο του 2020. Ένα κούρεμα της τάξης του 50% θα μείωνε κατ αρχήν, το ελληνικό χρέος κατά 102,5 δις ευρώ, ή κατά 75 δις ευρώ αν εφαρμοζόταν μόνο στα ομόλογα, που λήγουν ως τον Ιούλιο του 2020. Η πραγματική εξοικονόμηση θα ήταν, όμως, μικρότερη καθώς η Ελλάδα θα χρειαζόταν 25-30 δις ευρώ για την επανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, περίπου 12,13 δις ευρώ για τα ταμεία, και άλλα 2 δις για τις ασφαλιστικές. Σύνολο 46 δις ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται τα 6,7 δις ευρώ κρατικά ομόλογα που κατέχει η Τράπεζα της Ελλάδος μια και εξαιρείται όπως και οι υπόλοιπες κεντρικές τράπεζες από το PSI.

Με δεδομένο ότι τα συνολικά ίδια κεφάλαια των τραπεζών ανέρχονται σήμερα στα 30 δις ευρώ, κρίνεται απίθανο να βρεθούν ιδιώτες για να καλύψουν την αναγκαία επανακεφαλαιοποίηση. Επομένως το Δημόσιο θα πρέπει να δανειστεί για να επανακεφαλαιοποιήσει τις τράπεζες, και αυτό θα προσμετρηθεί αυτόματα στο χρέος.
Το ίδιο θα πρέπει να κάνει για ταμεία, που με τους υφιστάμενους όρους του PSI απλά μετακυλύουν στο άρτιο τα ομολογά τους, χωρίς να υφίστανται κούρεμα, καθώς και για τις ασφαλιστικές.

Οι τραπεζικές ασφαλιστικές θα ακολουθήσουν την μοίρα των μητρικών τραπεζών. Αν δηλαδή ο λογαριασμός από το haircut του χρέους και την BlackRock είναι μεγάλος και δεν βρεθούν ιδιώτες που να καλύψουν την αύξηση θα παρέμβει το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας και θα καλύψει την αναγκαία αύξηση που θα έχουν δρομολογήσει ( σ. σ η διαδικασία προβλέπει ότι το ΤΧΣ παρεμβαίνει εφόσον μέσα σε ένα μήνα αφ ότου αρχίσει να τρέχει η αύξηση δεν καλυφθεί και με την προυπόθεση πάντα ότι διαπιστώνει ανακτήσιμη αξία). Εν συνεχεία εφόσον κεφαλαιοποιηθούν είτε με ιδιωτικά είτε με κρατικά κεφάλαια οι τράπεζες θα προχωρήσουν και στην αναγκαία αύξηση κεφαλαίου στις θυγατρικές ασφαλιστικές τους.

Για τις εν Ελλάδι θυγατρικές των πολυεθνικών ομίλων, η ευθύνη βαρύνει τις μητρικές οι οποίες θα κληθούν να τις ανακεφαλαιοποιήσουν. Και με δεδομένο ότι πρόκειται για ομίλους με ισχυρή κεφαλαιακή βάση δεν διατυπώνονται φόβοι ότι μπορεί να εγκαταλειφθούν εταιρείες στις … σκάλες του Εγγυητικού  Κεφαλαίου.
Το καυτό θέμα που έχει ανοίξει ήδη το NextDeal.gr είναι τι θα συμβεί με τις ασφαλιστικές εταιρείες ζωής που δεν ανήκουν σε τράπεζες ή ξένες πολυεθνικές. Από τα στοιχεία που υπάρχουν προκύπτει ότι οι εν λόγω εταιρείες διαθέτουν συνολικά ελληνικά κρατικά ομόλογα, ονομαστικής αξίας μόλις 4 με 5 δις ευρώ. Μπορεί το ποσό να είναι μικρό αλλά σε σχέση με τα ίδια κεφάλαιά τους σε κάποιες περιπτώσεις είναι σημαντικό.  Αν τελικώς μειωθεί το χρέος κατά 50% ή και παραπάνω οι μέτοχοι τους θα κληθούν να βάλουν αθροιστικά στις εταιρείες κεφάλαια τουλάχιστον 2 δις ευρώ.  Παράγοντες της αγοράς ομολογούν ότι αυτό είναι εφικτό εφόσον προκύψουν ταυτόχρονα και μεγαλύτερα σχήματα μέσω συγχωνεύσεων που να μπορούν να προσελκύσουν και κεφάλαια στρατηγικών επενδυτών.

Αν όμως αποδειχθεί δύσκολο τότε όπως επισημαίνουν κύκλοι της Τραπέζης της Ελλάδος ή θα αγοραστούν οι εταιρείες από κρατικές ασφαλιστικές ή θα ακολουθηθεί η υπαγωγή του χαρτοφυλακίου Ζωής στο Εγγυητικό και οι εταιρείες θα τεθούν υπό εκκαθάριση.

Χάνουν σίγουρα υπεραπόδοση οι ασφαλισμένοι.

Η παραπάνω διαδικασία αποτελεί και την μεγαλύτερη ζημιά για τους ασφαλισμένους καθώς θα πρέπει να περιμένουν αν και με ποιο discount αγορασθούν τα συμβόλαιά τους από άλλη ασφαλιστική. Το σίγουρο είναι ότι εξαιτίας του οποιουδήποτε κουρέματος θα μειωθεί ενδεχόμενη υπεραπόδοση της επένδυσης. Με δεδομένο ότι οι περισσότερες ασφαλιστικές εταιρείες ζωής έχουν δεσμευμένο ένα μέρος των ελληνικών κρατικών ομολόγων στα μαθηματικά αποθέματα, η μείωση των επιτοκίων και η επιμήκυνση της λήξης θα οδηγήσει στην εγγραφή ζημιάς και στα έσοδα επενδύσεων λόγω της πρόβλεψης απομείωσης. Ζημιά που θα μειώσει ενδεχόμενη υπεραπόδοση που έχει εξασφαλισθεί από άλλες επενδύσεις. Ακόμη μεγαλύτερες θα είναι οι ζημιές για τους ασφαλισμένους με unit linked προγράμματα που έχουν επενδύσει σε ελληνικά κρατικά ομόλογα.

Δεν τίθεται βέβαια κανένα θέμα να μην καταβάλουν οι ασφαλιστικές το εγγυημένο επιτόκιο στα προγράμματα Ζωής που το προβλέπουν ακόμη και αν οι ζημιές του χαρτοφυλακίου επενδύσεων είναι μεγάλες. Η επιμήκυνση του χρόνου λήξης των ομολόγων σε συνδυασμό με τα χαμηλότερα επιτόκια θα επηρεάσει και το cash flow των εταιρειών, θέμα όμως, που μπορεί να αντιμετωπισθεί εφόσον επανακεφαλαιοποιηθούν.

Του Χρήστου Κίτσιου Aναδημοσίευση από το Next Deal που κυκλοφορεί στα περίπτερα όλης της  χώρας.