Περί φίμωσης και πόσθης ο λόγος. Για να εισαχθούμε στο θέμα της παθολογικής φίμωσης θα πρέπει να εξοικειωθούμε λίγο με τη φυσιολογική ανατομία του παιδικού πέους. Πόσθη ονομάζουμε το μέρος του δέρματος που καλύπτει το πέος εξασφαλίζοντας λιγότερους εξωτερικούς ερεθισμούς και μολύνσεις, λίπανση της βαλάνου και διευκόλυνση της ολίσθησης της κατά τη σεξουαλική επαφή. Βάλανο καλούμε το τελικό τμήμα του πέους με αυτό το ιδιόμορφο σχήμα. Εμβρυολογικά, η πόσθη μετά τον 5ο μήνα έχει ήδη ολοκληρωθεί καλύπτοντας τελείως τη βάλανο με την οποία και είναι πολύ καλά κολλημένη. Κάτω από την επίδραση διαφόρων ορμονών (ανδρογόνων) τελικά δημιουργούνται κενά διαστήματα προάγοντας τον διαχωρισμό, ο οποίος και φυσιολογικά ολοκληρώνεται κατά την παιδική ηλικία.

Η φίμωση έχει γίνει για πολλούς γονιούς θέμα έντονης ανησυχίας και διερεύνησης. Πρόκειται για μία πάθηση κατά την οποία δεν επιτρέπεται η έλξη της πόσθης προς τα πίσω λόγω ενός σφικτού ινώδους δακτυλίου. Εδώ θα πρέπει να διαχωρίσουμε τις έννοιες της λεγόμενης ¨φυσιολογικής φίμωσης¨ από την παθολογική που χρήζει περαιτέρω ιατρικής φροντίδας. Κατά την γέννηση η πόσθη έλκεται μόνο σε ένα 4% των αγοριών. Στα μισά νεογέννητα αγόρια δεν μπορεί κανείς να δει ούτε το στόμιο της ουρήθρας. Έως την ηλικία των 6 μηνών η πόσθη τραβιέται τελείως προς τα κάτω στο 20% των αγοριών, ενώ μέχρι την ηλικία των 3 ετών στο 90%. Βέβαια σχεδόν σε όλα τα αγόρια μέχρι την ηλικία των 17 ετών η πόσθη θα πρέπει να έχει ανοίξει κανονικά με αποτέλεσμα μόνο στο 1% να διαγιγνώσκεται κάποια παθολογική κατάσταση.
Η φίμωση μπορεί να είναι πρωτοπαθής ή δευτεροπαθής (δηλαδή να οφείλεται κυρίως σε προσπάθειες βίαιης έλξης και τραυματισμών ή και σπάνιας υποτροπιάζουσας τοπικής φλεγμονής). Πρέπει να υπογραμμισθεί πως είναι αρκετά σπάνια η πρωτοπαθής παθολογική φίμωση σε ηλικία<5 ετών και οι περισσότερες περιτομές που εκτελούνται τότε χαρακτηρίζονται σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες μάλλον αχρείαστες και “βάρβαρες, ακρωτηριαστικές” πράξεις.
Η φίμωση, όμως δεν είναι μια εντελώς ακίνδυνη κατάσταση. Λόγω της στένωσης μπορεί να προκαλεί τη συσσώρευση ούρων και σμήγματος, με επακόλουθο ήπια χρόνια φλεγμονή, που επιδεινώνει την προϋπάρχουσα φίμωση. Συνήθη συμπτώματα είναι ο ερεθισμός, η αιμορραγία από το άνοιγμα της πόσθης, η χρόνια κατακράτηση ούρων, που μπορεί να επιπλακεί περαιτέρω, ενώ στην ενήλικη ζωή η φίμωση έχει συσχετισθεί με αύξηση της πιθανότητας μόλυνσης από σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα και ανάπτυξης καρκίνου.
Από τη στιγμή που θα τεθεί η διάγνωση, οι θεραπείες που είναι διαθέσιμες περιλαμβάνουν χρήση ειδικών φαρμάκων τοπικά (στεροειδή), περιτομή και άλλες εξειδικευμένες χειρουργικές επεμβάσεις. Η εκλογή του κατάλληλου θεραπευτικού χειρισμού και του χρόνου παρέμβασης θα πρέπει να γίνεται μόνο από τους ειδικούς ιατρούς πάντα σε συνεννόηση με τους γονείς, και να βασίζεται κάθε φορά στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της περίπτωσης, διότι οι επεμβάσεις αποκατάστασης μπορεί να παρουσιάσουν και πολλές μετεγχειρητικές επιπλοκές (αιμορραγία, μόλυνση, στένωση, μείωση μήκους-πλάτους του πέους, ελάττωση αισθητικότητας)
Αφού η πόσθη έχει χωρίσει επιτυχώς από τη βάλανο, το αγόρι πρέπει πλέον να ενθαρρύνεται να καθαρίζει κάθε φορά αυτή την περιοχή απενοχοποιώντας την και θεωρώντας την φυσιολογικό τμήμα του σώματός του.
Γενικά, τα παιδιά ηλικίας μικρότερης των 5-7 ετών με φίμωση χωρίς κλινικά συμπτώματα δεν χρειάζονται καμία θεραπεία και θα πρέπει να παρακολουθούνται μόνο ανά έτος. Οι γονείς πρέπει να καθησυχασθούν και σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να προσπαθήσουν να έλκουν βίαια την πόσθη. Η κατάσταση απλά απαιτεί συνεχή παρακολούθηση και συνεργασία με παιδιάτρους, παιδοχειρουργούς και ειδικούς ουρολόγους.

*Ελένη Παπαβασιλείου, Παιδίατρος, Επιμελήτρια Α΄
Παύλος Τρωΐζος- Παπαβασιλείου Φοιτητής Ιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών

**Τα θέματα για το παιδί είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας της εφημερίδας «Παιδικός Σταθμός για Γονείς» και των ανθρώπων του νηπιακού κέντρου «Μανταρίνι».

Κάντε click εδώ:  www.psgg.gr  και βρείτε όλα τα θέματα που αφορούν στην υγεία, ψυχολογία, ανάπτυξη, διατροφή, συμβουλευτική των παιδιών.

Νηπιαγωγείο & Βρεφονηπιακό Κέντρο
ΜΑΝΤΑΡΙΝΙ
Λ. Κατσώνη 42 & Μ. Μπότσαρη, 145 61 Κηφισιά
Τηλ.: 210-8012761 Τηλ. & Fax: 210-6233243
Http: www.mantarinikids.com E-mail: [email protected]