Σπύρος Σαπουνάς, Ενδοκρινολόγος-διαβητολόγος, πρόεδρος Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων

Συνέντευξη στην Ανθή Αγγελοπούλου

Για τις αλλαγές που πρέπει να γίνουν ώστε να επιτευχθεί το όραμα της χώρας μας για περαιτέρω διείσδυση των κλινικών μελετών, για τη χρήση της εξατομικευμένης θεραπείας, των νέων τεχνολογιών και της πλατφόρμας EMVO, αλλά και για τις προτεραιότητες του ΕΟΦ τη νέα χρονιά, μας μιλά ο Σπύρος Θ. Σαπουνάς MD, PhD, ενδοκρινολόγος-διαβητολόγος, πρόεδρος του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΟΦ).

• Κύριε πρόεδρε, με αφορμή τα τελευταία συνέδρια στη χώρα μας όπου οι περισσότεροι ομιλητές τοποθετήθηκαν ως προς την αύξηση εισροής και διεξαγωγής κλινικών μελετών στην Ελλάδα, τι πρέπει να αλλάξουμε για να επιτευχθεί αυτό το όραμα, που, σύμφωνα με τους οικονομικούς αναλυτές, θα αποφέρει και σοβαρή οικονομική ενίσχυση;

Πέραν της οικονομικής ενίσχυσης, είναι πλέον και υποχρέωση μας, ως κράτος μέλος της Ε.Ε., να αυξήσουμε τον αριθμό των κλινικών δοκιμών στη χώρα και ταυτόχρονα να μειώσουμε τον χρόνο διεκπεραίωσης των αιτημάτων. Αυτό συνεπάγεται υποχρεωτικά τη συνεργασία μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων για την επιτάχυνση των διαδικασιών.

• Απλοποίηση διαδικασιών: Είναι απαραίτητο να μειώσουμε τη γραφειοκρατία μέσω της πλήρους ψηφιοποίησης των αιτήσεων και της επιτάχυνσης των εγκριτικών διαδικασιών από τον ΕΟΦ και την Εθνική Επιτροπή Δεοντολογίας. Σύντομα θα είναι έτοιμο και το μητρώο ιατροβιολογικών ερευνών, το οποίο θα βοηθήσει πρακτικά την αναζήτηση των κλινικών δοκιμών στη χώρα.
• Κίνητρα & υποδομές: Χρειαζόμαστε ισχυρά οικονομικά κίνητρα για τις επενδύσεις σε R&D και αναβάθμιση των υποδομών στα δημόσια νοσοκομεία, η οποία ήδη εξελίσσεται με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ώστε να γίνουν πιο ελκυστικά για διεθνή πρωτόκολλα.
• Εκπαίδευση: Η ενίσχυση της κουλτούρας των κλινικών δοκιμών, τόσο στους επαγγελματίες υγείας όσο και στους ασθενείς, είναι κρίσιμη για την προσέλκυση επενδύσεων που θα αποφέρουν σημαντική οικονομική ενίσχυση στη χώρα. Σε αυτό θα βοηθήσουν πολύ ενέργειες όπως ο υγειονομικός χάρτης και η δημοσιοποίηση των κέντρων αριστείας της χώρας.

• Δεδομένης της ειδικότητάς σας ως ενδοκρινολόγος, πού βρισκόμαστε από πλευράς διαβήτη, ο οποίος μαζί με την παχυσαρκία αποτελούν τη μάστιγα των παθήσεων ως προς το πλήθος των νοσούντων;

Ο διαβήτης και η παχυσαρκία αποτελούν πράγματι τη «σιωπηλή επιδημία» της εποχής μας. Στην Ελλάδα, τα ποσοστά παραμένουν ανησυχητικά, ιδιαίτερα στην παιδική παχυσαρκία. Ωστόσο, ως ενδοκρινολόγος, βλέπω με αισιοδοξία τις νέες κατηγορίες φαρμάκων (όπως οι αγωνιστές GLP-1) που αλλάζουν τα δεδομένα. Ταυτοχρόνως, θεωρώ εξαιρετικά καλή κίνηση το πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ», το οποίο αφορά στην πρόληψη και αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, προσφέροντας δωρεάν φάρμακα και εξετάσεις σε δικαιούχους με υψηλό Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) και συννοσηρότητες, με στόχο την έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση. Ο ρόλος του ΕΟΦ σε όλο αυτό είναι να διασφαλίζει την έγκαιρη πρόσβαση των ασθενών σε όλες τις καινοτόμες θεραπείες, προωθώντας παράλληλα την ορθή χρήση τους για την αποφυγή ελλείψεων.

• Η εξατομικευμένη Ιατρική και οι νέες τεχνολογίες στην εφαρμογή της Υγείας πόσο θα αλλάξουν το πεδίο της θεραπείας. Θα μειώσουν ίσως και τις ιατρικές και φαρμακευτικές δαπάνες;

Η εξατομικευμένη ιατρική επιτρέπει τη χορήγηση του «κατάλληλου φαρμάκου στον κατάλληλο ασθενή», αυξάνοντας την αποτελεσματικότητα και μειώνοντας τις παρενέργειες. Την ίδια ώρα, γνωρίζουμε ότι δεν χάνει χρόνο ο ασθενής με δοκιμές και πειραματισμούς, οι οποίοι θα δημιουργήσουν καθυστερήσεις και οικονομική επιβάρυνση. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι, παρόλο που οι καινοτόμες θεραπείες έχουν υψηλό αρχικό κόστος, μακροπρόθεσμα οδηγούν σε εξοικονόμηση πόρων. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω της αποφυγής μη αποτελεσματικών θεραπειών και της μείωσης των νοσηλειών από επιπλοκές των νόσων. Άρα μπορούμε να πούμε πως η καλή ρύθμιση των ασθενών οδηγεί και σε εξοικονόμηση πόρων μέσω της αποφυγής επιπλοκών, γεγονός όμως το οποίο θα φανεί ως αποτέλεσμα σε βάθος ετών. Με τις πολιτικές δημόσιας υγείας τού σήμερα διασφαλίζουμε καλύτερη υγεία των πολιτών με προοπτική ετών.

• ⁠Η εφαρμογή της πλατφόρμας του EMVO έχει ξεκινήσει εδώ και αρκετό διάστημα. Ποια είναι τα αποτελέσματα από τη λειτουργία της; Μπορεί να ενισχύσει την ασφάλεια και τη διαθεσιμότητα των φαρμάκων στην ελληνική αγορά;

Η πλατφόρμα του EMVO αποτελεί «ασπίδα» κατά των ψευδεπίγραφων φαρμάκων. Μέσω της σειριοποίησης, κάθε συσκευασία ελέγχεται σε πραγματικό χρόνο και ενισχύεται η ιχνηλασιμότητα αυτών. Με απλά λόγια, ακολουθούμε την πορεία του φαρμάκου σε κάθε στάδιο της τροφοδότησης της αγοράς, από τον παραγωγό μέχρι το φαρμακείο. Τα δεδομένα όμως που προκύπτουν μας δίνουν καλύτερη εικόνα για την κίνηση των αποθεμάτων, βοηθώντας τον ΕΟΦ να παρεμβαίνει πιο αποτελεσματικά σε περιπτώσεις ελλείψεων στην ελληνική αγορά.

• Ποιες είναι οι προτεραιότητες του ΕΟΦ για το νέο έτος και ποιο το όραμά σας για τον Οργανισμό;

Προτεραιότητά μου είναι ένας ΕΟΦ πλήρως ψηφιακός, με ταχύτερες διαδικασίες και απόλυτη διαφάνεια, δηλαδή ο ψηφιακός μετασχηματισμός του ΕΟΦ. Ταυτόχρονα θέλω ο Οργανισμός να γίνει πιο εξωστρεφής, να έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στις ευρωπαϊκές εξελίξεις (EMA) και να αποτελεί αξιόπιστο συνεργάτη για τους πολίτες και την επιστημονική κοινότητα.

Η κινητήρια όμως δύναμη για την επίτευξη του οράματός μας για έναν σύγχρονο και εξωστρεφή ΕΟΦ είναι οι άνθρωποί του, γι’ αυτό και η διαρκής επένδυση στην ενίσχυση του προσωπικού και η διασφάλιση των βέλτιστων συνθηκών εργασίας αποτελούν την αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητά μας για τη νέα χρονιά. Θέτουμε την υποστήριξη και την εξέλιξη των ανθρώπων μας στο επίκεντρο της στρατηγικής μας, αναγνωρίζοντας ότι η βελτίωση της λειτουργίας του ΕΟΦ ξεκινά από την ενδυνάμωση του πολυτιμότερου κεφαλαίου μας: των υπαλλήλων του.

Το όραμά μου είναι ένας ΕΟΦ που εγγυάται ότι κανένας Έλληνας ασθενής δεν θα στερηθεί το απαραίτητο για την υγεία του φάρμακο.

Διαβάστε παρακάτω την συνέντευξη από το περιοδικό Health Next Generation (Τεύχος 30) που κυκλοφορεί και σε ηλεκτρονική μορφή (πατήστε κάτω δεξιά για μεγέθυνση)

Ποιός είναι ο Σπύρος Σαπουνάς

Ο Σπύρος Σαπουνάς είναι απόφοιτος της Ιατρικής Σχολής Αθηνών, ειδικευθείς στην ειδικότητα της Ενδοκρινολογίας-Διαβητολογίας-Μεταβολισμού. Στην Ιατρική Σχολή Αθηνών ολοκλήρωσε τη διδακτορική του διατριβή, καθώς και τις μεταπτυχιακές του σπουδές. Εργάζεται από το 2005 στον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας, με σημαντικό ρόλο στη διαχείριση της πανδημίας COVID-19 ως αντιπρόεδρος του Οργανισμού και αυτήν τη στιγμή είναι πρόεδρος στον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων.